پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پاکستان از بحران بنزین سکوی پرتاب ساخت؛ واردات خودروهای برقی ۱۰ برابر شد

افزایش قیمت بنزین و تشدید فشار هزینه‌های سوخت در پاکستان، همزمان با ورود گسترده خودروسازان چینی، مسیر تازه‌ای را برای بازار خودرو این کشور باز کرده است؛ مسیری که حالا با رشد چشم‌گیر واردات خودروهای برقی و هیبریدی همراه شده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، براساس گزارش Business Bytes Pakistan، واردات خودروهای برقی و هیبریدی، عمدتاً از چین، در ۶ ماه اخیر با رشدی ۱۰ برابری مواجه شده و ارزش آن از ۲۸۰ میلیون دلار عبور کرده است.

این آمار در شرایطی اهمیت بیش‌تری پیدا می‌کند که پاکستان همزمان با جهش هزینه سوخت، در حال فراهم کردن زمینه برای توسعه خودروهای برقی و ورود سرمایه‌گذاران و خودروسازان چینی است.

در واقع، پاکستان تلاش کرده افزایش هزینه استفاده از خودروهای بنزینی را صرفاً به یک فشار اقتصادی برای مصرف‌کننده تبدیل نکند و از آن به‌عنوان یکی از محرک‌های تغییر الگوی مصرف خودرو استفاده کند.

در ماه‌های اخیر قیمت بنزین در پاکستان چندین بار افزایش یافته است. در ۱۹ تیر ۱۴۰۵، دولت این کشور قیمت هر لیتر بنزین را ۱۳.۱۸ روپیه افزایش داد و از ۲۹۷.۵۳ به ۳۱۰.۷۱ روپیه رساند. چند روز بعد، در ۲۷ تیر ۱۴۰۵، ۵.۴۴ روپیه دیگر به قیمت بنزین اضافه شد و نرخ آن به ۳۱۶.۱۵ روپیه رسید.

با نرخ تبدیل بازار در اواخر تیرماه، هر روپیه پاکستان حدود ۴۹۵۰ ریال ایران ارزش داشته است؛ بنابراین قیمت ۳۱۶ روپیه‌ای بنزین در پاکستان، در محاسبه اسمی، حدود ۱۵۶ هزار تومان می‌شود.

البته نمی‌توان تمام رشد بازار خودروهای برقی پاکستان را تنها به افزایش قیمت بنزین نسبت داد، اما شواهد بازار نشان می‌دهد هزینه بالای سوخت یکی از محرک‌های مهم این تغییر بوده است.

چین در خط مقدم

در این میان، نقش چین در حال پررنگ‌تر شدن است. خودروهایی مانند محصولات BYD و مدل‌هایی از GAC در حال ورود به بازار پاکستان هستند و سرمایه‌گذاری برای مونتاژ داخلی، تولید باتری و توسعه زیرساخت شارژ نیز در حال بررسی است.

پاکستان هدف‌گذاری کرده است که تا سال ۲۰۳۰، سهم خودروهای برقی به ۳۰ درصد برسد و برای توسعه بیش از سه هزار نقطه شارژ عمومی نیز حدود ۴۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر، استفاده گسترده از انرژی خورشیدی در پاکستان نیز می‌تواند به توسعه خودروهای برقی کمک کند؛ چراکه بخشی از مالکان خودرو امکان شارژ شبانه خودرو در خانه با برق تولیدشده از پنل‌های خورشیدی را دارند.

تازه‌ترین داده‌های تجاری نیز نشانه‌های این تغییر را تأیید می‌کنند. بر اساس گزارش رویترز در ۱۳ مرداد ۱۴۰۵، واردات خودروهای برقی چینی به پاکستان در سال جاری ۵۴۹ درصد افزایش یافته و به نزدیک ۵۰۰ میلیون دلار رسیده است؛ همزمان واردات بنزین کاهش پیدا کرده است.

این روند هنوز به معنای برقی شدن کامل بازار خودروی پاکستان نیست و خودروهای درون‌سوز همچنان سهم غالب بازار را در اختیار دارند. با این حال، ترکیب افزایش هزینه سوخت، کاهش قیمت نسبی برخی خودروهای چینی، توسعه زیرساخت و ورود خودروسازان جدید، می‌تواند سرعت این تغییر را بیشتر کند.

ایران؛ افزایش قیمت بدون جایگزین

اما نقطه قابل تأمل برای ایران دقیقاً همین‌جاست. ایران سال‌هاست با رشد مصرف بنزین، ناترازی تولید و مصرف، خودروهای پرمصرف و فشار ارزی ناشی از واردات سوخت مواجه است. با این حال، بخش قابل توجهی از سیاست‌گذاری‌ها همچنان حول یک راهکار تکراری می‌چرخد: افزایش قیمت بنزین برای کاهش مصرف.

افزایش قیمت، به خودی خود می‌تواند تقاضا را تحت فشار قرار دهد؛ اما زمانی که مصرف‌کننده همچنان مجبور باشد با خودروهای قدیمی، پرمصرف و عمدتاً بنزینی تردد کند، افزایش قیمت سوخت لزوماً به تغییر فناوری منجر نمی‌شود. تفاوت اساسی میان دو رویکرد همین‌جاست.

پاکستان در کنار افزایش هزینه سوخت، در حال باز کردن مسیر ورود خودروهای برقی، سرمایه‌گذاری چینی، مونتاژ داخلی و توسعه شبکه شارژ است. ایران اما هنوز در بخش مهمی از سیاست‌گذاری انرژی، بیشتر درباره قیمت بنزین صحبت می‌کند تا درباره خودروی جایگزین بنزینی.

در چنین شرایطی، تجربه پاکستان یک پیام روشن برای صنعت خودروی ایران دارد: اگر قرار است افزایش قیمت سوخت به کاهش مصرف منجر شود، باید همزمان گزینه دیگری نیز در اختیار مردم قرار گیرد. خودروهای هیبریدی و برقی، حمل‌ونقل عمومی کارآمد، زیرساخت شارژ و اصلاح فناوری تولید، همان حلقه‌هایی هستند که می‌توانند افزایش قیمت سوخت را از یک سیاست صرفاً درآمدی یا کنترلی، به بخشی از یک برنامه واقعی برای کاهش مصرف تبدیل کنند.

مسئله امروز فقط قیمت بنزین نیست؛ مسئله این است که کدام کشور زودتر خودروی آینده را جایگزین خودروی پرمصرف امروز می‌کند. پاکستان تلاش می‌کند بحران سوخت را به سکوی پرتاب صنعت خودرو تبدیل کند؛ ایران اگر همچنان صرفاً به افزایش قیمت بنزین تکیه کند، ممکن است در حالی که همسایه شرقی در حال تغییر فناوری است، همچنان سرگرم مدیریت همان بحران قدیمی باقی بماند.