عبور از آب‌گرفتگی تا چه عمقی ایمن است؟

وقتی خیابان بعد از بارندگی دچار آب‌گرفتگی می‌شود، یکی از سخت‌ترین تصمیم‌ها برای راننده این است که آیا می‌تواند از آب عبور کند یا باید مسیر دیگری پیدا کند. برای این سؤال یک عدد ثابت و عمومی وجود ندارد، زیرا ارتفاع ورودی هوای موتور، فاصله کف خودرو از زمین، محل قرارگیری تجهیزات برقی و حتی نوع جریان آب در خودروهای مختلف متفاوت است. با این حال برای یک خودروی سواری معمولی، هر آب‌گرفتگی‌ای که عمق آن نامشخص باشد باید خطرناک تلقی شود و اگر سطح آب به بخش‌های پایینی سپر، رکاب یا مرکز چرخ نزدیک می‌شود، ادامه مسیر می‌تواند ریسک جدی برای موتور و سیستم‌های برقی ایجاد کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بزرگ‌ترین اشتباه این است که راننده فقط ارتفاع خودرو از زمین را معیار قرار دهد. ممکن است کف خودرو هنوز کاملاً زیر آب نرفته باشد، اما محل ورودی هوای موتور یا بخشی از سیم‌کشی و تجهیزات الکترونیکی در معرض آب قرار گرفته باشد. به همین دلیل خودرویی که از نظر ظاهری بلندتر است الزاماً توان عبور از آب عمیق‌تری ندارد، مگر اینکه سازنده برای آن «عمق مجاز عبور از آب» مشخص کرده باشد.

عدد ثابت وجود ندارد

برای خودروهای آفرودی معمولاً کارخانه عددی مشخص به‌عنوان عمق مجاز عبور از آب اعلام می‌کند، اما در بیشتر خودروهای سواری چنین عددی وجود ندارد یا اصولاً خودرو برای عبور از آب عمیق طراحی نشده است.

در عمل، برای یک سدان یا هاچ‌بک معمولی بهتر است بسیار محافظه‌کارانه رفتار شود و اگر عمق آب به حدود پایین رینگ و بخش قابل توجهی از تایر رسیده، ریسک عبور جدی‌تر در نظر گرفته شود. اگر آب تا نزدیکی مرکز چرخ بالا آمده، دیگر نباید آن را یک آب‌گرفتگی ساده دانست، زیرا موج ایجادشده توسط خودرو می‌تواند ارتفاع آب در جلوی سپر را به‌مراتب بیشتر کند.

بنابراین عمق ایمن فقط به سطح ثابت آب مربوط نیست؛ حرکت خودرو خودش می‌تواند موجی بسازد که آب را به قسمت‌هایی برساند که در حالت توقف خشک هستند.

چرا ورود آب به موتور خطرناک است؟

مهم‌ترین خطر عبور از آب عمیق، مکیده شدن آب از مسیر ورودی هوای موتور است. موتور برای کار کردن هوا را از طریق فیلتر هوا وارد سیلندر می‌کند، اما اگر آب به این مسیر برسد، ممکن است وارد محفظه احتراق شود.

هوا قابل فشرده شدن است، اما آب تقریباً فشرده نمی‌شود. اگر مقدار قابل توجهی آب وارد سیلندر شود و پیستون هنگام حرکت رو به بالا با آن برخورد کند، فشار بسیار بزرگی ایجاد می‌شود که می‌تواند شاتون را خم کند و به پیستون، سوپاپ یا حتی بلوک موتور آسیب بزند. این اتفاق که به هیدرولاک معروف است، می‌تواند در چند ثانیه یک موتور سالم را به تعمیر اساسی نیازمند کند.

به همین دلیل اگر خودرو در آب خاموش شد، یکی از بدترین کارها استارت زدن مکرر برای روشن کردن دوباره موتور است. اگر احتمال ورود آب وجود دارد، خودرو باید بررسی شود و روشن کردن دوباره آن می‌تواند خسارت را بیشتر کند.

سرعت زیاد، عمق آب را خطرناک‌تر می‌کند

حتی اگر سطح آب چندان بالا نباشد، ورود سریع به آن می‌تواند مشکل ایجاد کند. برخورد خودرو با آب موجی در جلوی سپر می‌سازد که ارتفاع آن ممکن است چند برابر عمق واقعی آب شود. همین موج می‌تواند آب را به ورودی هوا، محفظه موتور و تجهیزات برقی برساند و در عین حال کنترل فرمان را نیز دشوارتر کند.

اگر عبور از آب واقعاً اجتناب‌ناپذیر و عمق آن کم و مشخص است، باید با سرعت بسیار پایین و یکنواخت حرکت کرد و از شتاب‌گیری و ترمز ناگهانی پرهیز کرد. هدف این است که موج بزرگی در مقابل خودرو ساخته نشود و خودرو با سرعت ثابت از مسیر عبور کند. اما این توصیه فقط برای آب کم‌عمق است، نه برای عبور از آب ناشناخته یا سیلابی.

آب متحرک با آب ساکن فرق دارد

یکی از مهم‌ترین نکاتی که رانندگان نادیده می‌گیرند، جریان آب است. حتی اگر عمق آب چندان زیاد به نظر نرسد، جریان عرضی می‌تواند نیروی زیادی به خودرو وارد کند.

خودرویی که وزن بالایی دارد نیز در آب کاملاً مصون نیست، زیرا با بالا آمدن سطح آب بخشی از وزن مؤثر واردشده به تایرها کاهش پیدا می‌کند و چسبندگی کمتر می‌شود. اگر جریان آب قوی باشد، خودرو می‌تواند به سمت کناره مسیر رانده شود.

بنابراین عبور از آب جاری، به‌خصوص در مسیر رودخانه‌ای، زیرگذر یا خیابانی که آب با سرعت حرکت می‌کند، بسیار خطرناک‌تر از یک آب‌ماندگی آرام و کم‌عمق است. اگر جریان آب قابل مشاهده است یا نمی‌توانید کف مسیر را ببینید، منطقی‌ترین کار برگشتن و انتخاب مسیر دیگر است.

مرکز چرخ، خط قرمز خوبی برای احتیاط است

برای خودروهای سواری معمولی نمی‌توان گفت رسیدن آب به یک ارتفاع مشخص همیشه به خرابی منجر می‌شود، اما به‌عنوان یک معیار عملی، نزدیک شدن آب به مرکز چرخ باید هشدار جدی تلقی شود.

در این ارتفاع بخش مهمی از زیر خودرو در آب قرار گرفته و با حرکت خودرو احتمال ایجاد موج بلند در جلوی بدنه افزایش پیدا می‌کند. علاوه بر موتور، مجموعه‌هایی مانند اتصالات برقی، سنسورها، بلبرینگ‌ها و بخش‌هایی از سیستم انتقال قدرت نیز ممکن است در معرض آب قرار گیرند. در خودروهایی با ارتفاع کم، حتی سطح آب پایین‌تر از این مقدار نیز می‌تواند خطرناک باشد.

به همین دلیل اگر خودروی جلویی با ارتفاع مشابه به‌سختی از آب عبور می‌کند یا سطح آب به بخش قابل توجهی از چرخ رسیده، بهتر است از ورود به مسیر خودداری شود.

به خودروی جلویی اعتماد نکنید

اینکه یک شاسی‌بلند یا پیکاپ از آب عبور کرده، به هیچ وجه به این معنا نیست که خودروی سواری شما نیز می‌تواند همان مسیر را طی کند.

خودروهای مختلف محل ورودی هوای متفاوتی دارند و بعضی مدل‌های آفرودی برای عبور از آب طراحی شده‌اند. حتی در میان دو کراس‌اوور ظاهراً مشابه نیز ممکن است عمق مجاز عبور کاملاً متفاوت باشد. همچنین ممکن است خودروی جلویی بعد از عبور دچار آسیب شده باشد و شما هنوز از آن خبر نداشته باشید. بنابراین تصمیم‌گیری باید بر اساس خودروی خودتان و شرایط مسیر انجام شود، نه بر اساس اینکه دیگران وارد آب شده‌اند.

در آب دنده را عوض نکنید و حرکت را یکنواخت نگه دارید

اگر عمق آب کم است و عبور از آن اجتناب‌ناپذیر شده، بهتر است خودرو با سرعت پایین و ثابت حرکت کند. در خودروهای دنده دستی، انتخاب یک دنده پایین پیش از ورود به آب کمک می‌کند راننده بدون نیاز به تعویض دنده، حرکت یکنواختی داشته باشد.

در خودروهای اتوماتیک نیز بهتر است از شتاب‌گیری ناگهانی جلوگیری شود و خودرو با سرعت کم عبور کند.

هدف اصلی این است که خودرو وسط آب متوقف نشود و موج بزرگ هم ایجاد نکند. توقف در آب می‌تواند باعث نفوذ بیشتر آب به بخش‌های مختلف شود و اگر موتور خاموش شود، شرایط پیچیده‌تر خواهد شد.

بعد از خروج، ترمزها را بررسی کنید

پس از عبور از آب، ممکن است دیسک و لنت ترمز خیس شده باشند و در اولین ترمزگیری عملکرد ضعیف‌تری احساس شود. بعد از خروج از آب و در مسیر امن، می‌توان با چند ترمز بسیار ملایم عملکرد ترمز را بررسی کرد و به خشک شدن سطح دیسک‌ها کمک کرد. اگر پدال رفتار غیرعادی دارد، صدای غیرمعمول شنیده می‌شود یا چراغ هشدار روشن شده، ادامه رانندگی بدون بررسی مناسب نیست.

در آب‌گرفتگی‌های عمیق‌تر نیز بهتر است روغن گیربکس، دیفرانسیل و بخش‌های دیگر توسط تعمیرکار بررسی شوند، زیرا ورود آب به روانکارها ممکن است بلافاصله علامت مشخصی ایجاد نکند.

وقتی عمق مشخص نیست، ایمن‌ترین عمق همان صفر است

بزرگ‌ترین مشکل آب‌گرفتگی خیابان این است که راننده معمولاً نمی‌داند زیر آب چه چیزی قرار دارد. ممکن است آسفالت تخریب شده، دریچه‌ای باز باشد یا بخش عمیق‌تری چند متر جلوتر قرار گرفته باشد. به همین دلیل هیچ عددی نمی‌تواند عبور از آب ناشناخته را تضمین کند.

برای یک خودروی سواری معمولی، آب کم‌عمق و ساکن که کف مسیر آن کاملاً مشخص است ممکن است قابل عبور باشد، اما هرچه سطح آب به بخش قابل توجهی از چرخ نزدیک شود، ریسک به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند و نزدیک شدن آب به مرکز چرخ باید به‌عنوان یک هشدار جدی در نظر گرفته شود.

اگر عمق آب مشخص نیست، جریان دارد یا خودروهای جلویی با مشکل عبور می‌کنند، دور زدن مسیر معمولاً بسیار ارزان‌تر از تعمیر موتور، گیربکس یا تجهیزات برقی خودرو خواهد بود.