میراث ویرانی و نخستین طعم تحریم/ تاریخچه صنعت خودروی ایران (قسمت چهارم)

بیش از یک قرن از ورود نخستین خودرو به ایران میگذرد، اما گویی زمان برای این صنعت درجا زده و این کالسکه آتشین در جادهای از ابهام متوقف شده است. در تمام این سالها، نه نیاز بازار و نه دانش فنی، بلکه تنشهای سیاسی و عوامل بیرونی فرمان را در دست داشتهاند؛ روزگاری ملی شدن صنعت نفت بهانه تحریم شد و روزگاری دیگر چالشهای هستهای. گویی در طالع این صنعت روزِ خوشِ پایداری نوشته نشده و تنها در مقاطعی کوتاه و گذرا، چون دهه ۴۰ و دو سالِ کوتاه پس از برجام، چرخِ این صنعت برای ایرانیان روان چرخیده است.
با این حال، مروری کوتاه بر تاریخچه صنعت خودروسازی خالی از لطف نیست. قصهای پرغصه که نشان میدهد بهرغم سالها تلاش و دوندگی و گذر از یک قرن مشکلات همان هستند که بودند. با بازخوانی این دوران شاید سرانجام راه به رستگاری پیدا شد.
در نخستین بخش از تاریخچه صنعت خودروسازی ایران به ورود اولین خودرو و چالشهای آن دوران، در بخش دوم به معجزه آسفالت و تولید شوفرها، در سومین بخش رؤیاهای صنعتی در محاصره جنگ پرداخته شد. در چهارمین قسمت دهه ۱۳۲۰، میراث ویرانی و نخستین طعم تحریم چشیده میشود.
میراث ویرانی و نخستین طعم تحریم
دهه ۱۳۲۰ برای ایران، دههای سرشار از تضاد بود. پس از خروج تدریجی نیروهای اشغالگر، ایران با ناوگانی از خودروهای فرسوده، اسقاطی و جادههایی ویران روبهرو بود. در نیمه اول این دهه، عطش شدیدی برای نوسازی وجود داشت، اما پول کافی در بساط نبود. خودرو که در دهه قبل نماد تجدد بود، حالا به یک ابزار حیاتی برای بقا و تأمین مایحتاج تبدیل شده بود، اما درست در زمانی که بازار میرفت تا نفسی تازه کند، توفان سیاست ملی شدن صنعت نفت و در پی آن، خشم بریتانیا، بازار خودرو را در نخستین محاصره دریایی تاریخ معاصر ایران فرو برد.
چالشهای دوران بازسازی
چالش نخست این دهه، میراث اسقاطی جنگ بود. اکثر خودروهای موجود در کشور متعلق به ارتشهای بیگانه بود که با قیمتی ارزان رها شده بودند. این خودروها نیاز به قطعاتی داشتند که تولید نمیشد. چالش دوم با ملی شدن صنعت نفت در پایان دهه ۱۳۲۹ آغاز شد. بریتانیا با اعزام ناوگان جنگی به خلیجفارس و محاصره دریایی ایران، مانع از صادرات نفت و به تبع آن، ورود ارز به کشور شد.
طعم تلخ کمبود ارز
این اولینبار بود که بازار خودروی ایران طعم تلخ کمبود ارز را بهمعنای واقعی چشید. واردات خودروهای لوکس آمریکایی و انگلیسی که در سالهای پس از جنگ رونق گرفته بود، ناگهان متوقف شد. قیمت قطعات یدکی بهدلیل مسدود شدن مسیرهای تجاری دریایی جهش یافت و آتش قیمتها برای اولین بار در خرمن جیب مردم افتاد. در این دوره، تعمیرکاران ایرانی به جادوگری روی آوردند؛ آنها با دستخالی و با استفاده از قطعات خودروهای دیگر، خودروهای از کار افتاده را راه میانداختند، چراکه مسیر آبهای آزاد برای ورود قطعه بسته شده بود.
اضطراب و نایابی
این دهه، دهه اضطراب و نایابی بود. اگرچه در سالهای میانی (۱۳۲۵ تا ۱۳۲۸) ثبات نسبی برقرار شد و مدلهای جدید فورد و شورولت وارد شدند، اما این شادی بسیار کوتاهمدت بود. این دهه برای صنعت خودرو یک عقبگرد بود، چراکه تمام توجهها بهجای تولید، صرف تأمین قطعات اولیه و تعمیرات اضطراری میشد.
بازار خودرو در پایان دهه ۱۳۳۰، در وضعیت احتضار قرار داشت. محاصره دریایی بریتانیا ثابت کرد که بازار خودروی ایران چهقدر در برابر تنشهای سیاسی بینالمللی آسیبپذیر است؛ چیزی که هماکنون نیز شاهد آن هستیم، ریشهای تاریخی در همین دهه دارد. در آن زمان نیز ابهام در آینده سیاسی و اقتصادی، خریداران را بهسمت انبار کردن قطعات و خودروهای قدیمی سوق داد و قیمتها را بهشدت شعلهور کرد. روز خوشی در کار نبود؛ تنها نبردی فرسایشی برای حرکت ماندن چرخهایی بود که نای چرخیدن نداشتند.



صنعتی که حیات خود را صرفاً در منفعتطلبی شخصی دنبال میکند نه خدمت به جامعه میتواند در شرایط ۱/ غیرتحریم، سود را در واردات تعریف کند ولو به قیمت نابودی تولید داخل و در شرایط ۲/ تحریم سود را در مهندسی عرضه و تعرفه واردات تعریف کند ولو به قیمت نابودی جامعه. تحریم بهانه ای بیش نیست برای توجیه ناکارآمدی و فرافکنی… وگرنه صنایع دیگر مانند هستهای، نانو، فضایی و موشکی در شرایط تحریم رشد کردند و بهانه هم نمی آورند.
خدا بیامرزتشون
لعنت بر کسانی که دلار ۷ تومن رو کردن ۲۰۰ هزار تومن ، لعنت بر کسانی که دریای خزر به اون بزرگی رو بخشیدن به چهار تا جمهوری تازه استقلال یافته ، لعنت به کسانی که با بی مدیریتی و اجازه کندن چاههای بیخود شخصی در محدوده تالابها و دریاچه ها باعث شدن هرچی دریاچه در ایرانه خشک بشه و با شروع تابستان اکثر مناطق ایران رو گرد و خاک بگیره ، لعنت به کسانی که حتی عرضه نداشتن از طالبان حقابه ایران رو بگیرن و سیستان خشک شد و مردم اواره ، لعنت برکسانی که اموزش و پرورش رایگان را به جایی رسوند که همه شدن پولی و مشکل بزرگ برای مردم ، لعنت به کسانی که پول مردم ایران رو صرف رفاه و اسایش مردم دیگر کشورها کردن ، لعنت به کسانی که برای رسیدن به اهداف شخصی ایران رو فدا کردن ، لعنت به کسانی که ما رو تو این وضعیت معیشت گرفتار کردن ، هرچند بدون این حرفها هم داریم میرسیم به اخر ماجرا 😁
لعنت بر ذهن های بیماری که همه چیزشون پوله
برای یه ذره گرونی ریختند تو خیابان و کلی نیروی حافظ امنیت رو به شهادت رساندند. کشور رو به جنگ رساندند. عمری شعار غیر انسانی و غیر اخلاقی نه غزه نه لبنان سر دادند. ولی آخر خودشون درخواست حمله به کشور دادند و اون لبنان و یمن به کمک مون اومدند. لعنت بر همه اون کودتاچی ها چه در ۲۸ مرداد چه ۱۹ دی.
لعنت به کسانی که پول مردم ایرانو خرج خارجی ها کردن تا اونا با پول ملت ایران زندگی کنن و الان اونا به خاطر پول ایران حاضر شدن کنار تاراج کنندگان اموال ایران بایستن و مردم ایران که صاحب مال هستن باید در بدبختی زندگی کنن و دلگرم به پشتیبانی از مملکتشون نباشن ، لعنت به افرادی که حافظ امنیت یه عده خاص هستن اونم به خاطر یه لقمه نون بخور و نمیر اخر برج ، لعنت به مغزهایی که فکر میکنن دنیا بی ارزشه و پول بی معنی و همه چیز اون دنیاست و به بهانه اون دنیا هر وحشیگری انجام میدن حتی کشتن بچه ها و افراد بی صلاح.
بدترین درد عالم نفهمیه که خریت هم بخشی از اونه 😁
واقعا با این جمله تون موافقم
لعنت بر قاتلین کودکان بی گناه،
سی هزار نفر کودک بی گناه غزه که به دست صهیونیسم و کودکخواران ابستین به شهادت رسیدند و توسط عده ای حرام لقمه از داخل کشور تحسین شدند. خدا را شکر قدرت امثال شماها در حد همین وبگردی و انتشار افکار مشمئزکننده است وگرنه معلوم نبود وضعیت کشور ما هم در حال حاضر بهتر از غزه باشه.
لعنت بر هر کس کودک کش و کودک خواره لعنت بر حامیان شان.
درود بر شرف، درود بر میهن پرستی درود بر قهرمانان ۹۰ شب خیابان، درود بر قهرمانان پشت لانچر، درود بر مجاهدان یمن و لبنان و عراق
وطن شما همون صحرایی هست که ازش اومدین ، ایران مال ایرانیهاست که میخوان اموال ایران فقط برای ابادی ایران هزینه بشه نه کشور دیگه ، لعنت به کسانی که به خاطر یه حلب روغن و یه کیسه برنج و یه پاداش ناچیز شرافتشون رو فروختن و برای خبر جعلی کشتن کودکان در دیگر کشورها یقه جر میدن ولی کشتن مردم ایران رو از روی بیشرفی اصلا به زبون هم نمیارن ، شرافت کالای گرانبهائیه که در دست هر ابله دون پایه ای نمیدن.
در ضمن ما فقط تو اینترنت نیستیم تو خیابون بودیم و شرافت و شجاعت مردم ایران رو دنیا دید ولی جیره خور ترسو حتی جرات نداره به زبون بیاره 😁😁 به زودی چیزهای بیشتری هم به دست میاریم 😁😁
آره به زودی خیلی چیزها بدست می آری البته پای منقل جلوی اسرائیل اینترنشنال
این قابلیت لایک و دیسلایک که آوردین خوبه ولی کاش تعدادش هم بود
متاسفانه اون سری افرادی روکه اسم نمی برم که میگن وضع معیشتی ما از غربی ها جلو تره باید از این وضع
شادی کنند و فقط تمام مشکلات زیر سر دولته