پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

دولت دوم احمدی‌نژاد و مجلس هشتم؛ رکورددار تولید خودرو پیش از آنکه تحریم زخم بزند

تولید خودرو در سال ۱۳۹۰ و در دوره دولت دوم احمدی‌نژاد و مجلس هشتم به یک میلیون و ۶۴۱ هزار دستگاه رسید؛ رکوردی که تاکنون تکرار نشده است.

بالاترین تیراژ سالانه صنعت خودروی ایران در سال ۱۳۹۰ ثبت شد؛ زمانی که دولت دوم محمود احمدی‌نژاد روی کار بود و مجلس هشتم فعالیت می‌کرد. خودروسازان در آن سال بیش از یک میلیون و ۶۴۱ هزار دستگاه خودرو تولید کردند، اما با تشدید تحریم، جهش نرخ ارز و خروج شرکای خارجی، تیراژ طی دو سال به کمتر از نصف رسید.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، تولید انواع خودرو در سال ۱۳۹۰ به یک میلیون و ۶۴۱ هزار و ۵۲۹ دستگاه رسید که یک میلیون و ۴۱۲ هزار و ۲۲۰ دستگاه آن سواری بود. این عدد هنوز بالاترین تیراژ سالانه ثبت‌شده در صنعت خودروی ایران است.

رکورد تولید در دولت دهم

ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو بازیگران اصلی این رکورد بودند. ایران‌خودرو حدود ۶۴۷ هزار دستگاه سواری تولید کرد و سهم سایپا و پارس‌خودرو به‌ترتیب حدود ۴۲۱ هزار و ۳۱۶ هزار دستگاه بود.

پراید، خانواده پژو، سمند و تندر ۹۰ بخش بزرگی از تولید را تشکیل می‌دادند. همکاری با شرکت‌هایی مانند پژو، رنو، نیسان و سوزوکی نیز ادامه داشت و محدودیت‌های بانکی و ارزی هنوز زنجیره تأمین را با شدت سال‌های بعد مختل نکرده بود.

تحریم در سال ۱۳۹۰ مسئله تازه‌ای برای اقتصاد ایران نبود، اما صنعت خودرو هنوز مستقیماً با توقف گسترده همکاری شرکای خارجی و کمبود شدید قطعه روبه‌رو نشده بود. به همین دلیل عبارت «پیش از آنکه تحریم زخم بزند» برای توصیف این دوره دقیق‌تر از ادعای نبود تحریم است.

سقوط تیراژ از سال ۱۳۹۱

شرایط از سال ۱۳۹۱ تغییر کرد. محدودیت‌های بانکی شدیدتر شد، نرخ ارز جهش کرد و تأمین قطعات خارجی دشوارتر شد. توقف همکاری پژو با ایران‌خودرو نیز بخشی از خطوط تولید را با مشکل روبه‌رو کرد.

تولید انواع خودرو در سال ۱۳۹۱ با افتی حدود ۴۴ درصدی به نزدیک ۹۲۱ هزار دستگاه رسید. این روند در سال ۱۳۹۲ ادامه یافت و تیراژ به ۷۳۷ هزار و ۶۰ دستگاه محدود شد. صنعت خودرو در فاصله دو سال بیش از ۹۰۰ هزار دستگاه از تولید خود را از دست داد.

تمام این افت را نمی‌توان فقط به تحریم نسبت داد. کمبود نقدینگی، بدهی خودروسازان به قطعه‌سازان، جهش هزینه تولید و سیاست‌های داخلی نیز بحران را تشدید کردند. تحریم اما نقطه‌ضعف اصلی صنعت را آشکار کرد؛ خطوط تولید با وجود تیراژ بالا، همچنان به قطعات و همکاری خارجی وابسته بودند.

تیراژ بالا، صنعت مستقل نساخت

رکورد سال ۱۳۹۰ بیشتر نشان‌دهنده توان تولید انبوه بود تا شکل‌گیری یک صنعت مستقل و رقابت‌پذیر. بخش بزرگی از تیراژ به خودروهایی با پلتفرم‌های قدیمی اختصاص داشت و رشد تعداد تولید، الزاماً با ارتقای کیفیت، ایمنی و مصرف سوخت همراه نبود.

وابستگی تولید نیز فقط به قطعات کامل وارداتی محدود نمی‌شد. بخشی از قطعات حساس، مواد اولیه و دانش فنی محصولات مشترک از خارج تأمین می‌شد. زمانی که این مسیر مختل شد، داخلی‌سازی موجود نتوانست مانع سقوط خطوط تولید شود.

صنعت خودرو در سال ۱۳۹۶ بار دیگر به تیراژ حدود یک میلیون و ۵۳۵ هزار دستگاه رسید، اما همچنان رکورد سال ۱۳۹۰ را نشکست. بازگشت تحریم‌های خودرویی در سال ۱۳۹۷ نیز دوباره تولید را پایین کشید و همان وابستگی قدیمی را یادآوری کرد.

دولت دوم احمدی‌نژاد و مجلس هشتم رکورددار تولید خودرو باقی مانده‌اند؛ رکوردی که پیش از واردشدن ضربه اصلی تحریم به زنجیره تأمین ثبت شد. ماندگاری این عدد نشان می‌دهد مشکل صنعت خودرو کمبود ظرفیت اسمی نیست؛ مسئله، ساختن تولیدی است که با خروج یک شریک خارجی یا بسته‌شدن مسیر انتقال پول، نصف نشود.