پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پزشکیان و اتابک جلوی لوکس‌ها را گرفتند؛ با تعرفه ۱۰۰ درصدی کدام خودروی اقتصادی؟

محمد اتابک، وزیر صمت، روز سه‌شنبه هفتم مهر ۱۴۰۵ در نشست کمیسیون اصل نود مجلس از دستور رئیس‌جمهور برای توقف واردات خودروهای لوکس خبر داد. او گفت «بر اساس دستور رئیس‌جمهور، امکان واردات خودروهای لوکس، حتی برای ایرانیان مقیم خارج از کشور، منتفی شده است.»

اتابک در همان نشست اعلام کرد دولت می‌خواهد توان خود را صرف تأمین خودروهای اقتصادی کند. او گفت وزارت صمت دو هفته پیش در مجلس به تعرفه ۱۰۰ درصدی خودروهای لوکس اعتراض کرده و پیگیری این موضوع به توقف واردات این گروه منجر شده است.

حذف خودروهای چند ده هزار دلاری در شرایط کمبود ارز، روی کاغذ قابل‌فهم است. با ارز مورد نیاز یک خودروی ۶۰ هزار دلاری می‌توان چند محصول ارزان‌تر وارد کرد. مشکل از جایی آغاز می‌شود که همان خودروی ارزان پس از عبور از سیاست ارزی و تعرفه‌ای دولت، دیگر اقتصادی باقی نمی‌ماند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، تصمیم تازه دولت در پایان چند روز اختلاف میان وزارت صمت، گمرک و بانک مرکزی اعلام شده است. با وجود توقف ثبت سفارش تجاری خودرو از ابتدای جنگ، گمرک در هفته‌های اخیر مسیر ورود برخی خودروهای گران‌قیمت را برای ایرانیان مقیم خارج باز کرده بود. واردات تویوتا لندکروزر و مدل‌های سری LX لکسوس نیز از همین مسیر ابلاغ شد.

توجیه این بود که ایرانیان خارج از کشور خودرو را با ارز خود وارد می‌کنند و فشاری بر منابع داخلی نمی‌گذارند. بانک مرکزی این استدلال را نپذیرفت. مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی، گفت واردکننده پس از فروش خودرو در ایران، ریال دریافت می‌کند و ممکن است برای تبدیل آن به ارز دوباره به بازار داخلی مراجعه کند.

بانک مرکزی بر همین مبنا، تأیید منشأ ارز و صدور کد ساتا را شرط ادامه فرایند دانست. سپس بخش انتقال خودرو در سامانه میخک موقتاً از دسترس خارج شد. سرکنسولگری ایران در دوبی علت آن را به‌روزرسانی اعلام کرد، اما بدون کد رهگیری میخک، تأیید منشأ ارز و کد ساتا، مسیر واردات ایرانیان مقیم خارج در عمل متوقف ماند.

حالا دولتی که چند هفته قبل این مسیر را باز کرده بود، از توقف آن و تمرکز بر خودروهای اقتصادی می‌گوید. پرسش روشن است؛ این خودروی اقتصادی قرار است از کدام مسیر و با چه قیمتی وارد شود؟

خودروی اقتصادی فقط در فاکتور خارجی ارزان است

خودروی اقتصادی باید با درآمد مردم تناسب داشته باشد. محصول ۱۰ یا ۱۵ هزار دلاری شاید در بازار جهانی ارزان محسوب شود، اما در ایران باید با ارز گران خریداری شود و از دیوار تعرفه عبور کند.

تعرفه ۱۰۰ درصدی مورد اشاره اتابک نیز نرخ واحد و سقف تمام خودروها نیست و برخی گروه‌ها با تعرفه‌های بالاتر روبه‌رو هستند. با نرخ ۱۰۰ درصدی، ارزش گمرکی خودرو پیش از محاسبه هزینه‌های دیگر عملاً دو برابر می‌شود. حمل، بیمه، مالیات، اسقاط، شماره‌گذاری، خدمات پس از فروش و سود واردکننده نیز بعد از آن به قیمت اضافه می‌شوند.

نتیجه، خودرویی است که در مبدأ اقتصادی بوده، اما در بازار ایران چند میلیارد تومان قیمت می‌خورد. ممکن است این محصول از لندکروزر و لکسوس ارزان‌تر باشد، ولی ارزان‌تر بودن با اقتصادی بودن فرق دارد.

وقتی بسیاری از خودروهای داخلی نیز از توان خرید خانواده‌های متوسط خارج شده‌اند، نمی‌توان انتظار داشت خودروی وارداتی با قیمت دلاری و تعرفه سنگین، ناگهان به گزینه‌ای عمومی تبدیل شود.

افزایش تعداد یا افزایش درآمد؟

جایگزینی خودروهای گران با مدل‌های ارزان‌تر می‌تواند تعداد واردات را افزایش دهد، اما تعداد بیشتر فقط زمانی برای مردم ارزش دارد که قیمت نهایی نیز کاهش پیدا کند.

اگر دولت از هر دستگاه تعرفه، مالیات و عوارض سنگین دریافت کند، حاصل این سیاست فقط ورود تعداد بیشتری خودروی گران خواهد بود. در این وضعیت باید پرسید هدف، افزایش عرضه برای کاهش قیمت است یا بالا بردن آمار واردات و دریافت درآمد بیشتر از هر دستگاه؟

تعرفه باید ابزار تنظیم بازار و حمایت هدفمند از تولید باشد، نه راهی برای پرکردن خزانه از جیب خریدار. نمی‌توان در بازار جهانی دنبال خودروی ارزان گشت، قیمت آن را هنگام ورود بالا برد و سپس همان محصول را اقتصادی نامید.

واردات خودروهای کارکرده نیز راه بهتری نرفته است. اتابک در نشست کمیسیون اصل نود گفت کمتر از هزار دستگاه خودروی کارکرده وارد شده و در گمرکات کشور قرار دارد. کمتر از هزار خودرو در بازاری با این حجم تقاضا نه قیمت را تعدیل می‌کند و نه رقابت می‌سازد.

آقایان پزشکیان و اتابک، توقف واردات خودروهای لوکس را نمی‌توان به‌جای برنامه تأمین خودروی اقتصادی فروخت. اگر چنین برنامه‌ای وجود دارد، مسیر ثبت سفارش، منبع ارز، تعرفه، سقف قیمت نهایی و تعداد خودروهای قابل‌عرضه را شفاف اعلام کنید.

اکنون ثبت سفارش تجاری متوقف است، بخش انتقال خودرو در سامانه میخک از دسترس خارج شده، واردات کارکرده به هزار دستگاه هم نرسیده و تعرفه‌ها همچنان سنگین‌اند. با این معادله، فقط واردات لوکس متوقف نشده است؛ راه ورود خودروی اقتصادی نیز دیده نمی‌شود.

جلوی لوکس‌ها را گرفتید؛ حالا نشان دهید خودروی اقتصادی قرار است از کدام در وارد شود.