پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

بحران اصلی جنگ در راه صنعت خودرو است؟

با وجود آسیب‌های گسترده جنگ به زنجیره تأمین و تولید، برخی معتقدند صنعت خودروی ایران هنوز وارد مرحله اصلی بحران نشده است و تداوم تولید فعلی بیش از آن‌که نشانه ثبات باشد، نتیجه استفاده از ذخایر محدود مواد اولیه و منابع ارزی است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در حالی که جنگ اخیر فشارهای قابل توجهی بر اقتصاد و صنعت کشور وارد کرده، تولید خودرو در ایران به‌طور کامل متوقف نشده است و بسیاری از خطوط تولید همچنان، هرچند با ظرفیت پایین، فعال هستند.

در این بین گفته می‌شود بخشی از صنایع کشور از جمله خودروسازی توانسته‌اند با اتکا به موجودی انبارها و ذخایر قبلی، فعالیت خود را ادامه دهند. این موضوع به‌نوعی نشان‌دهنده سطحی از تاب‌آوری در ساختار صنعتی کشور است. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این وضعیت پایدار نیست و ادامه تولید، بیش از آن‌که ناشی از ثبات در تأمین باشد، به مصرف ذخایر محدود وابسته است.

یکی از مهم‌ترین تبعات جنگ آسیب به صنایع بالادستی از جمله فولاد و پتروشیمی بوده که نقش کلیدی در تأمین مواد اولیه صنعت خودرو دارند. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد بخشی از ظرفیت تولید فولاد کشور در اثر حملات کاهش یافته است و صنایع پتروشیمی نیز با اختلال در تولید و عرضه مواجه شده‌اند.

همچنین تحلیل‌ها حاکی از آن است که آسیب به این بخش‌ها، به‌صورت مستقیم زنجیره تأمین صنعت خودرو را تحت تأثیر قرار داده و هزینه تولید را افزایش داده است. در چنین شرایطی، هرگونه کاهش بیش‌تر در عرضه مواد اولیه می‌تواند به‌سرعت به توقف خطوط تولید منجر شود.

افزایش هزینه‌ها؛ فشار مضاعف بر خودروسازان

در کنار محدودیت در تأمین مواد اولیه، هزینه‌های تولید نیز به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. شنیده‌ها حاکی از آن است که قیمت مواد اولیه در ماه‌های اخیر بین ۶۰ تا ۹۰ درصد رشد داشته و همین موضوع حاشیه سود خودروسازان و قطعه‌سازان را به شدت کاهش داده است. این افزایش هزینه‌ها، در کنار محدودیت نقدینگی، باعث شده است بسیاری از واحدهای تولیدی در شرایط شکننده‌ای قرار بگیرند و توان ادامه فعالیت در بلندمدت را از دست بدهند.

این در حالی است که جنگ نه‌تنها تولید مواد اولیه را تحت تأثیر قرار داده، بلکه زنجیره تأمین و حمل‌ونقل را نیز با اختلال مواجه کرده است. بسته شدن یا محدود شدن مسیرهای تجاری، به‌ویژه در مناطق استراتژیک مانند تنگه هرمز، جریان واردات مواد اولیه و قطعات را با مشکل مواجه کرده است. از سوی دیگر، اختلال در بنادر و کاهش سرعت ترخیص کالا نیز به افزایش زمان تأمین و هزینه‌های تولید منجر شده است. این مجموعه عوامل، زنجیره تولید خودرو را در معرض یک «ریسک انباشته» قرار داده که ممکن است با تأخیر خود را نشان دهد.

نقش ذخایر و منابع ارزی؛ عاملی موقتی در تداوم تولید

یکی از نکات کلیدی که کارشناسان بر آن تأکید دارند، نقش ذخایر موجود در ادامه فعالیت خودروسازان است. در حال حاضر، بخشی از مواد اولیه مورد نیاز از محل موجودی‌های قبلی تأمین می‌شود و همچنین با وجود محدودیت‌ها، همچنان مقداری ارز به‌صورت محدود و عمدتاً اسکناس در کشور در گردش است که امکان واردات محدود را فراهم کرده است. این شرایط باعث شده است تولید به‌طور کامل متوقف نشود، اما تحلیلگران معتقدند با پایان یافتن این ذخایر، صنعت خودرو با چالش جدی‌تری مواجه خواهد شد.

خطر توقف تولید در کمین است؟

کارشناسان هشدار می‌دهند اگر روند فعلی ادامه پیدا کند و دسترسی به مواد اولیه و منابع ارزی بهبود نیابد، در ماه‌های آینده احتمال توقف تولید در برخی خودروسازی‌ها وجود دارد. به‌ویژه آن‌که شواهد نشان می‌دهد جنگ از چند مسیر همزمان بر صنعت خودرو اثر گذاشته؛ از تخریب زیرساخت‌های بالادستی گرفته تا اختلال در تأمین قطعات و کاهش تقاضا. در چنین شرایطی، حتا تولید فعلی که با ظرفیت پایین ادامه دارد نیز می‌تواند دچار چالش شود.

بر این اساس کارشناسان معتقدند ادامه فعالیت این صنعت در ماه‌های آینده به تصمیمات سیاست‌گذاری در حوزه تأمین مواد اولیه، تخصیص ارز و مدیریت بازار بستگی دارد. به عبارتی می‌توان گفت «بحران اصلی هنوز آغاز نشده است» و در صورت عدم بهبود شرایط، توقف تولید در بخشی از صنعت خودرو دور از انتظار نخواهد بود.