پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آثار بحران مواد اولیه پلیمری در صنعت خودرو

جنگ اخیر و آسیب به واحدهای پتروشیمی در منطقه ماهشهر، زنجیره تأمین مواد اولیه صنایع پلیمری را با اختلال جدی مواجه کرده است. کمبود شدید پلی‌پروپیلن (PP) و برخی گریدهای پلی‌اتیلن (PE)، هزینه تولید قطعات پلاستیکی خودرو را سرسام‌آور کرده است و در مواردی این قطعات به کلی از بازار ناپدید شده‌اند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، صنعت خودرو ایران برای تولید طیف گسترده‌ای از قطعات به محصولات پلیمری وابسته است. پلی‌پروپیلن (PP) به عنوان مهم‌ترین ماده اولیه، در ساخت سپرها، داشبورد، قطعات داخلی کابین، پوسته آینه‌های کناری و بسیاری از قطعات تزیینی و فنی به‌کار می‌رود.

پلی‌اتیلن (PE) نیز در گریدهای مختلف کاربرد دارد. گرید High-Density Polyethylene (HDPE) در ساخت مخازن سوخت، باک بنزین و برخی قطعات زیرکاپوتی استفاده می‌شود. همچنین پلی‌اورتان (فوم) در صندلی‌ها و عایق‌های داخلی، اکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS) در قطعات تزیینی داخلی و پلی‌آمید (نایلون) در قطعات گرم مانند منیفولد هوا و اتصالات موتور کاربرد دارند.

در مجموع، حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلوگرم مواد پلیمری در هر دستگاه خودروی سواری تولید داخل به‌کار می‌رود که این وابستگی شدید، صنعت خودرو را در برابر هرگونه اختلال در تأمین مواد اولیه پتروشیمی بسیار آسیب‌پذیر کرده است.

ضربه جنگ به قلب پتروشیمی ایران

در حملات هوایی ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، واحدهای متعدد پتروشیمی در منطقه ماهشهر، هدف قرار گرفتند. تأسیساتی از جمله مجتمع امیرکبیر (تولیدکننده پلی‌اتیلن سبک خطی) و تندگویان (تولیدکننده پلی‌اتیلن ترفتالات) آسیب جدی دیدند. در کنار آن، واحدهای یوتیلیتی، که تأمین انرژی صنایع پتروشیمی را بر عهده داشتند، نیز به‌طور جدی آسیب دیدند. در نتیجه، بخش قابل‌توجهی از تولید پتروشیمی با اختلال مواجه شد.

کارخانه‌ها در انتظار مواد اولیه

در حال حاضر، بازار داخلی با کمبود شدید مواد پلیمری مواجه است. فعالان صنفی می‌گویند بسیاری از قطعه‌سازان خودرو، مواد اولیه مورد نیاز خود را با نرخ‌های نجومی از بازار آزاد تأمین می‌کنند و برخی نیز خطوط تولید خود را به‌طور کامل متوقف کرده‌اند.

قیمت جهانی این مواد نیز روند صعودی بی‌سابقه‌ای داشته است. براساس گزارش رویترز، از زمان آغاز جنگ، قیمت پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن به بالاترین سطح در چهار سال اخیر رسیده است. دلیل اصلی این جهش قیمتی، افزایش هزینه‌های خوراک (نفتا) است. نفتا که ماده اولیه پایه برای تولید پلیمرهاست، با افزایش قیمت مواجه شده است.

صنعت خودرو در محاصره گرانی و کم‌یابی

قطعه‌سازان خودرو اکنون با معادله دشوار «هزینه تمام‌شده بالا و کمبود مواد اولیه» دست‌وپنجه نرم می‌کنند. افزایش هزینه پلیمرها مستقیماً به قیمت تمام‌شده قطعات پلاستیکی مانند سپر، داشبورد، کف‌پوش و عایق‌ها منتقل می‌شود.

در شرایط فعلی، بسیاری از قطعات پلاستیکی خودرو یا با قیمت‌های سرسام‌آور به دست خودروسازان می‌رسد و یا اصلاً در بازار موجود نیست. این وضعیت، خودروسازان را ناگزیر به کاهش تیراژ تولید یا افزایش قیمت کرده است. در این بین، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند در صورت تداوم این روند، قیمت خودروهای داخلی مجدداً جهش خواهد کرد و دامنه این بحران از صنعت خودرو فراتر رفته و صنایع لوازم خانگی، بسته‌بندی و ساختمان را نیز در بر خواهد گرفت.