پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آمار تولید ون، وانت، مینی‌بوس و اتوبوس در سال ۱۴۰۴

در حالی‌که آمار کلی تولید خودرو در سال گذشته از افت نزدیک به ۲۰ درصد تولید حکایت می کند، بررسی و بازخوانی کارنامه متناقض جاده مخصوص نشان می‌دهد این افت بیش‌تر به سگمنت سواری و پیکاپ (وانت) مربوط است و در سایر بخش‌ها هر چند ناکافی اما به‌هرحال خودروسازی ایران با رشد همراه شده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، خودروسازی ایران در سال ۱۴۰۴ سالی پرفراز و نشیب و مملو از آمارهای متناقض را پشت سر گذاشت. در حالی‌که بخش‌های کلیدی و پرتیراژی مانند خودروهای سواری و وانت با افت سنگین مواجه شدند، بخش خودروهای تجاری و عمومی ون، مینی‌بوس و اتوبوس خلاف جریان آب حرکت کرده و رشدهای قابل توجهی را به ثبت رسانده‌اند.

تراژدی تولید در بخش پیکاپ (وانت) سقوط ۴۳ درصدی

بخش خودروهای کار سبک یا همان پیکاپ (وانت)، تاریک‌ترین بخش کارنامه خودروسازان در سال ۱۴۰۴ به شمار می‌آید. تولید این سگمنت با افت خیره‌کننده ۴۳ درصدی، از ۱۷۲ هزار و ۸۱۰ دستگاه در سال ۱۴۰۳ به تنها ۹۹ هزار و ۲۰۷ دستگاه سقوط کرد.

در این بخش، غول‌های جاده‌مخصوص بیش‌ترین ضربه را متحمل شدند. سایپا با افت ۴۴ درصدی همراه و تولید این سگمنت از ۱۲۳.۴۷۵ دستگاه در سال ۱۴۰۳ با افت ۴۴ درصدی به  ۶۹ هزار دستگاه تقلیل یافته است. تولید این نوع محصول نیز در ایران‌خودرو با افت ۳۴ درصدی همراه و از ۳۳.۲۶۷ دستگاه سال ۱۴۰۳ به ۲۱.۹۰۳ دستگاه در سال ۱۴۰۴ رسیده است. افت تولید پیکاپ در بخش خصوصی هم وخیم بوده است؛ جایی که کرمان‌موتور افت ۵۵ درصدی را تجربه کرد و شرکت‌هایی نظیر مکث‌موتور و ارس‌خودرو دیزل به طور کامل از مدار تولید خارج شدند. این سقوط آزاد در بخش پیکاپ (وانت)، زنگ خطری جدی برای معیشت و لجستیک خرد کشور است.

جهش غیرمنتظره در بخش ون: رشد ۵۸ درصدی

برخلاف وضعیت بحرانی وانت، بخش ون ستاره درخشان تولیدات سال ۱۴۰۴ بود. تیراژ تولید ون با رشد ۵۸ درصدی از ۲ هزار و ۵۱۳ دستگاه به ۳ هزار و ۹۵۹ دستگاه رسید.

بهمن‌موتور با تولید ۲ هزار و ۶۶۲ دستگاه، حاکم بلامنازع این بازار باقی ماند، اما شگفتی اصلی را ایران‌خودرو دیزل با رشد خیره‌کننده ۲۷۶ درصدی رقم زد. همچنین سروش‌ موتور با رشد ۶۹ درصدی، سهم خود را در این بازار تثبیت کرد. به نظر می‌رسد نوسازی ناوگان تاکسیرانی و استقبال از ون‌های تشریفاتی و مسافرتی، محرک اصلی این جهش بوده است.

مینی‌بوس و میدل‌باس؛ خیز بلند برای نوسازی

در سال ۱۴۰۴ بخش مینی‌بوس نیز سال مثبت و رو به جلویی را تجربه کرد. مجموع تولید در این سگمنت با رشد ۳۲ درصدی، از ۵۶۱ دستگاه به ۷۴۱ دستگاه افزایش یافت.

در این میان، شرکت سروش موتور با ثبت رشد ۱۶۴ درصدی و تولید ۳۹۰ دستگاه، به تنهایی بار اصلی نوسازی این بخش را به دوش کشید و بیش از نیمی از سهم بازار را از آن خود کرد. در مقابل، شرکت قدیمی عقاب‌افشان با افت ۹۰ درصدی، عملاً از گردونه رقابت در بخش مینی‌بوس خارج شد تا نقشه قدرت در این سگمنت به طور کامل تغییر کند.

اتوبوس؛ رشد ۱۱ درصدی در سایه تغییر قطب‌های قدرت

تولید اتوبوس در سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۱ درصدی مواجه شد و از ۸۴۹ دستگاه به ۹۴۱ دستگاه رسید. اگرچه عقاب‌افشان همچنان با ۴۲۶ دستگاه صدرنشین است، اما افت ۲۲ درصدی تولید این شرکت نشان‌دهنده لرزان شدن جایگاه قدیمی‌ترین اتوبوس‌ساز کشور است.

در نقطه مقابل، شرکت‌های اسنا (با ۵۱ درصد رشد) و سروش‌ موتور (با ۱۸۸ درصد رشد) توانستند سهم خود را به شدت افزایش دهند. ایران‌خودرو دیزل نیز با رشد ۶ درصدی، همچنان سهم خوبی در این بازار دارد.

دوگانگی استراتژیک در خودروسازی

بررسی داده‌های سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد صنعت خودروسازی ایران با یک «دوگانگی استراتژیک» روبه‌روست. در بخش‌هایی که مستقیماً با قدرت خرید عامه مردم و بخش خصوصی (مانند پیکاپ) گره خورده است، به دلیل فشارهای ارزی و کاهش تقاضا، شاهد سقوط آزاد هستیم. اما در بخش‌هایی که به قراردادهای دولتی، نوسازی ناوگان عمومی و شهرداری‌ها وابسته است مانند ون، مینی‌بوس و اتوبوس، جریانی از رشد جزئی به چشم می‌خورد.

با این حال، سایه سنگین افت ۱۷ درصدی در مجموع تولید سواری و ۴۳ درصدی درپیکاپ (وانت)، همچنان بر کل صنعت خودروسازی سنگینی می‌کند و نشان می‌دهد که بحران در جاده‌مخصوص هنوز به پایان نرسیده است.