پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آمار تولید انواع خودرو در نیمه نخست ۱۴۰۵؛ افت ۳۵ درصدی با سقوط بخش خصوصی

تولید خودرو در ایران در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ با افتی گسترده روبه‌رو شده است. آمار تجمیعی وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد از ابتدای فروردین تا پایان شهریور امسال ۳۴۲ هزار و ۵۹۳ دستگاه انواع خودرو در کشور تولید شده؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۵۲۴ هزار و ۶۶۷ دستگاه بود. یعنی صنعت خودرو در شش ماه، بیش از ۱۸۲ هزار دستگاه از تولید خود را از دست داده و تیراژ کل ۳۴.۷ درصد کاهش یافته است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، افت تولید محدود به یک گروه محصول یا یک خودروساز نیست. از سواری و وانت تا ون، کامیونت و کشنده، بخش بزرگی از بازار با کاهش تیراژ مواجه شده است. در این میان، خودروهای سواری که ستون اصلی تولید صنعت خودرو ایران را تشکیل می‌دهند، بیشترین سهم را در کاهش عدد کل داشته‌اند.

بیش از ۱۶۵ هزار سواری کمتر تولید شد

در شش ماه نخست ۱۴۰۴ تعداد ۴۶۱ هزار و ۹۹۱ دستگاه خودروی سواری در کشور تولید شده بود. این عدد در نیمه نخست امسال به ۲۹۶ هزار و ۴۰۹ دستگاه رسیده است.

به این ترتیب، فقط در بخش سواری ۱۶۵ هزار و ۵۸۲ دستگاه از تولید کاسته شده و تیراژ این بخش ۳۵.۸ درصد کاهش یافته است.

اهمیت این عدد زمانی بیشتر روشن می‌شود که سهم سواری از کل تولید صنعت خودرو را در نظر بگیریم. نزدیک به ۸۷ درصد خودروهای تولیدشده در نیمه نخست امسال، سواری بوده‌اند؛ بنابراین هر افت جدی در این بخش مستقیماً رقم کل صنعت را پایین می‌کشد.

تولید شهریور نیز نشانه‌ای از جبران افت ماه‌های قبل نشان نمی‌دهد. در شهریور ۱۴۰۵ تعداد ۶۲ هزار و ۳۹۹ دستگاه خودروی سواری تولید شده، در حالی که تولید شهریور سال گذشته ۹۶ هزار و ۳۶۷ دستگاه بود. تولید سواری در خود شهریور نیز ۳۵.۲ درصد کاهش یافته است.

وانت هم از افت تولید در امان نماند

تولید وانت از ۴۸ هزار و ۱۶۶ دستگاه در شش ماه نخست سال گذشته به ۳۶ هزار و ۵۷۹ دستگاه در سال جاری رسیده است. این بخش با افت ۲۴.۱ درصدی روبه‌رو شده و حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ دستگاه از تیراژ خود را از دست داده است.

شرایط در بخش ون بسیار شدیدتر بوده است. تولید ون از ۱۴۰۲ دستگاه به تنها ۱۷۴ دستگاه رسیده و افت ۸۷.۶ درصدی را ثبت کرده است. این یعنی تولید ون در نیمه نخست امسال به کمتر از یک‌هشتم مدت مشابه سال قبل رسیده است.

خودروهای تجاری دو مسیر متفاوت رفتند

آمار تولید خودروهای تجاری تصویر یکدستی ندارد. در حالی که تولید کامیون رشد کرده، کامیونت و کشنده افت سنگینی داشته‌اند.

تولید کامیونت در شش ماه نخست سال گذشته ۴۵۸۴ دستگاه بود، اما در مدت مشابه امسال به ۲۶۱۸ دستگاه رسیده و ۴۲.۹ درصد کاهش یافته است.

کشنده‌ها شرایط سخت‌تری داشته‌اند. تیراژ این گروه از ۳۸۳۱ دستگاه در نیمه نخست ۱۴۰۴ به ۱۳۳۹ دستگاه در سال جاری سقوط کرده و افت ۶۵ درصدی را ثبت کرده است. به این ترتیب، نزدیک به دو سوم تولید کشنده در مقایسه با سال گذشته از بین رفته است.

در مقابل، تولید کامیون از ۳۹۹۶ دستگاه به ۴۷۳۸ دستگاه رسیده و ۱۸.۶ درصد رشد کرده است. مینی‌بوس و میدل‌باس نیز با افزایش تولید از ۳۱۳ به ۳۶۰ دستگاه، رشد ۱۵ درصدی داشته‌اند.

تولید اتوبوس تغییر بزرگی نداشته است. اتوبوس درون‌شهری با کاهش ۲.۵ درصدی از ۲۴۰ به ۲۳۴ دستگاه رسیده و تولید اتوبوس بین‌شهری نیز از ۱۴۴ به ۱۴۲ دستگاه کاهش یافته است.

سقوط تولید بخش خصوصی عمیق‌تر از میانگین صنعت

یکی از مهم‌ترین بخش‌های آمار شش‌ماهه، وضعیت خودروسازان خصوصی است. در حالی که کل صنعت خودرو ۳۴.۷ درصد افت کرده، تولید بخش خصوصی ۵۸.۶ درصد کاهش یافته است.

خودروسازان خصوصی در شش ماه نخست ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۰۴ هزار و ۳۴۷ دستگاه انواع خودرو تولید کرده بودند. این عدد در نیمه نخست امسال به ۴۳ هزار و ۲۳۶ دستگاه رسیده است؛ یعنی بیش از ۶۱ هزار دستگاه کاهش تولید فقط در این بخش ثبت شده است.

افت در بخش سواری خصوصی نیز تقریباً ۶۰ درصد بوده است. تولید سواری خودروسازان خصوصی از ۹۰ هزار و ۲۸۹ دستگاه به ۳۶ هزار و ۴۹۴ دستگاه رسیده و ۵۹.۶ درصد کاهش یافته است.

تولید وانت در بخش خصوصی ۴۹.۴ درصد، کامیونت ۴۴.۹ درصد، کامیون ۴۷.۹ درصد و کشنده ۶۶ درصد کاهش یافته است. تنها در بخش مینی‌بوس و میدل‌باس رشد ۱۵ درصدی دیده می‌شود.

این اختلاف میان افت کل صنعت و بخش خصوصی نشان می‌دهد فشار کاهش تولید در نیمه نخست سال بیش از همه به شرکت‌های خصوصی وارد شده است.

ایران‌خودرو کمتر افت کرد، سایپا بیشتر

در میان دو خودروساز بزرگ کشور نیز مسیر تولید یکسان نبوده است.

مجموع تولید انواع خودرو در ایران‌خودرو از ۲۶۷ هزار و ۳۴۷ دستگاه در شش ماه نخست ۱۴۰۴ به ۲۰۹ هزار و ۳۵۳ دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده و ۲۱.۷ درصد کاهش یافته است. تولید سواری این گروه نیز از ۲۵۴ هزار و ۵۸۱ دستگاه به ۱۹۶ هزار و ۲۱۹ دستگاه رسیده و حدود ۲۳ درصد افت کرده است.

در گروه سایپا شرایط سخت‌تر بوده است. تولید کل این گروه از ۱۵۲ هزار و ۹۷۳ دستگاه به ۹۰ هزار و ۴ دستگاه کاهش یافته و افت ۴۱.۲ درصدی را ثبت کرده است. تولید سواری سایپا نیز از ۱۱۷ هزار و ۱۲۱ دستگاه به ۶۳ هزار و ۶۹۶ دستگاه رسیده و ۴۵.۶ درصد کم شده است.

این تفاوت باعث شده سهم ایران‌خودرو از تولید سواری کشور در نیمه نخست امسال بیشتر شود؛ نه لزوماً به دلیل رشد تولید، بلکه چون افت رقبای اصلی شدیدتر بوده است.

نیمه نخست سال با ۱۸۲ هزار خودروی کمتر تمام شد

مقایسه آمار شش‌ماهه نشان می‌دهد صنعت خودرو در سال ۱۴۰۵ صرفاً با یک افت مقطعی در یک ماه روبه‌رو نبوده است. کاهش تولید در بیشتر گروه‌های اصلی ادامه پیدا کرده و مجموع تیراژ نیمه نخست سال را بیش از ۱۸۲ هزار دستگاه پایین‌تر از مدت مشابه سال قبل قرار داده است.

سواری با افت بیش از ۱۶۵ هزار دستگاهی، بیشترین نقش را در این کاهش داشته است. کشنده و ون از نظر درصد افت شرایط شدیدتری دارند و بخش خصوصی نیز با کاهش نزدیک به ۵۹ درصدی، فاصله زیادی با عملکرد سال قبل گرفته است.

در مقابل، رشد تولید کامیون و مینی‌بوس نتوانسته وزن کافی برای جبران افت سواری، وانت، کامیونت و کشنده ایجاد کند. نتیجه این ترکیب، صنعتی است که نیمه نخست ۱۴۰۵ را با حدود یک‌سوم تولید کمتر از سال گذشته پشت سر گذاشته است.

آمار وزارت صمت میزان افت را روشن می‌کند، اما درباره علت دقیق آن توضیح مستقیمی ارائه نمی‌دهد. برای نسبت دادن این کاهش به عواملی مانند محدودیت ارزی، مشکلات تأمین قطعه، جنگ یا تحریم باید به داده‌ها و منابع جداگانه استناد کرد.