آمار تولید خودروهای کار و تجاری [به‌روزرسانی مهر 1405]

تولید خودروهای کار و تجاری در نیمه نخست ۱۴۰۵ با افت ۳۳.۸ درصدی به ۹ هزار و ۶۰۵ دستگاه رسید. کامیون تنها رده اصلی این بازار است که رشد قابل‌توجهی داشته، در حالی که تولید کشنده ۶۵ درصد، ون نزدیک به ۸۸ درصد و کامیونت حدود ۴۳ درصد کاهش یافته است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، آمار تجمیعی وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۴ تعداد ۱۴ هزار و ۵۱۰ دستگاه ون، مینی‌بوس، اتوبوس، کامیونت، کامیون و کشنده در کشور تولید شده بود. این رقم در مدت مشابه امسال به ۹ هزار و ۶۰۵ دستگاه رسیده است؛ یعنی صنعت خودروهای کار و تجاری طی یک سال ۴ هزار و ۹۰۵ دستگاه از تیراژ شش‌ماهه خود را از دست داده است.

این گزارش رده‌های ون، مینی‌بوس و میدل‌باس، اتوبوس درون‌شهری، اتوبوس بین‌شهری، کامیونت، کامیون و کشنده را پوشش می‌دهد. وانت و پیکاپ در این محاسبات قرار ندارند و آمار آن‌ها در گزارشی جداگانه بررسی می‌شود.

آمار تولید خودروهای کار و تجاری در نیمه نخست ۱۴۰۵

افت تولید به آمار تجمیعی محدود نمی‌شود. تیراژ شهریور نیز از ۲ هزار و ۸۸۵ دستگاه به ۲ هزار و ۱۳۰ دستگاه رسیده و ۲۶.۲ درصد کاهش یافته است. بااین‌حال، همه رده‌ها در یک مسیر حرکت نکرده‌اند و کامیون برخلاف بیشتر بازار، نیمه نخست امسال را با رشد تولید پشت سر گذاشته است.

کامیون خلاف جهت بازار حرکت کرد

تقریباً نیمی از خودروهای کار و تجاری تولیدشده در نیمه نخست امسال کامیون بوده‌اند. تیراژ این رده از ۳ هزار و ۹۹۶ دستگاه به ۴ هزار و ۷۳۸ دستگاه رسیده و ۱۸.۶ درصد رشد کرده است.

بخش عمده این افزایش به ایران‌خودرو دیزل مربوط می‌شود. تولید کامیون این شرکت از یک‌هزار و ۹۷۸ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۳ هزار و ۶۴۵ دستگاه رسیده و بیش از ۸۴ درصد افزایش یافته است. به این ترتیب، ایران‌خودرو دیزل به‌تنهایی حدود ۷۷ درصد کامیون‌های تولیدشده کشور را در اختیار دارد.

محصولات واگن هود سهم اصلی را در این رشد داشته‌اند. تولید WH LK1930/۱۹۲۴ به یک‌هزار و ۴۵۱ دستگاه، WH LK2630/۲۶۲۵ به یک‌هزار و ۸۵ دستگاه و WH L1930/۱۹۲۴ به ۷۴۸ دستگاه رسیده است.

افزایش تیراژ کامیون تا اندازه‌ای افت سنگین سایر رده‌ها را پوشانده است. بدون رشد ۷۴۲ دستگاهی این بخش، کاهش کل تولید خودروهای کار و تجاری به‌جای ۳۳.۸ درصد به حدود ۳۹ درصد می‌رسید.

این مسیر صعودی در شهریور نیز ادامه داشته و تولید کامیون از ۹۵۱ دستگاه به یک‌هزار و ۷ دستگاه رسیده است. در بخش کامیونت، اما خبری از تغییر مسیر دیده نمی‌شود.

افت کامیونت هنوز متوقف نشده است

تولید کامیونت در نیمه نخست امسال از ۴ هزار و ۵۸۴ دستگاه به ۲ هزار و ۶۱۸ دستگاه رسیده و ۴۲.۹ درصد کاهش یافته است. تیراژ شهریور این رده نیز با افت ۳۱ درصدی از یک‌هزار و ۱۱ دستگاه به ۶۹۷ دستگاه رسیده است.

بهمن دیزل با تولید ۵۸۸ دستگاه همچنان یکی از تولیدکنندگان اصلی کامیونت است، اما تیراژ آن در مقایسه با یک‌هزار و ۸۷۳ دستگاه سال گذشته نزدیک به ۶۹ درصد کاهش یافته است.

آرین پارس موتور نیز از ۹۹۵ دستگاه به ۴۲۶ دستگاه رسیده و سایپا دیزل با تولید ۳۱۴ دستگاه، افتی نزدیک به ۵۵ درصد داشته است. در مقابل، ایران‌خودرو دیزل تولید کامیونت آرنا پلاس را از ۱۶۶ دستگاه به ۲۵۵ دستگاه رسانده و ۵۳.۶ درصد رشد کرده است.

کامیونت نزدیک به ۲ هزار دستگاه از تولید شش‌ماهه خود را از دست داده است، اما عمیق‌ترین افت بازار به کشنده‌ها تعلق دارد.

کشنده‌ها در عمیق‌ترین رکود تولید

تولید کشنده از ۳ هزار و ۸۳۱ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به یک‌هزار و ۳۳۹ دستگاه رسیده و ۶۵ درصد کاهش یافته است. آمار شهریور نیز نشانه‌ای از جبران این عقب‌ماندگی ندارد؛ تولید ماهانه از ۷۰۱ دستگاه به ۲۵۲ دستگاه رسیده و ۶۴ درصد پایین آمده است.

ایران‌خودرو دیزل با ۳۳۸ دستگاه بیشترین تیراژ این رده را دارد، اما تولیدش ۴۶.۶ درصد کمتر از سال گذشته شده است. پیلسان با تولید ۲۶۵ دستگاه افت محدودتری را ثبت کرده و ۱۰.۲ درصد پایین آمده است.

مجموع تولید کشنده‌های بهمن دیزل و سیبا موتور نیز از یک‌هزار و ۳۶۳ دستگاه به ۱۹۲ دستگاه رسیده است. افت ۸۵.۹ درصدی این دو شرکت، بخش مهمی از کاهش تولید کشنده در نیمه نخست امسال را توضیح می‌دهد.

افت کامیونت و کشنده، بازار خودروهای باری را کوچک‌تر کرده است. در بخش مسافری نیز اگرچه مینی‌بوس رشد کرده، تیراژ محدود آن نمی‌تواند کاهش سنگین ون را جبران کند.

رشد مینی‌بوس بر دوش یک تولیدکننده

تولید مینی‌بوس و میدل‌باس برخلاف بیشتر رده‌های تجاری ۱۵ درصد رشد کرده و از ۳۱۳ دستگاه به ۳۶۰ دستگاه رسیده است.

سروش دیزل مبنا با تولید ۲۹۳ دستگاه بیش از ۸۰ درصد تیراژ این رده را در اختیار دارد. در مقابل، تولید بهمن دیزل از ۱۸۳ دستگاه به ۵۶ دستگاه رسیده و یاوران خودرو شرق نیز از ۳۸ دستگاه به پنج دستگاه کاهش یافته است.

رشد این بخش نتیجه افزایش عمومی تولید نیست و عمدتاً به عملکرد سروش دیزل مبنا وابسته است. همین تمرکز باعث می‌شود تغییر برنامه تولید یک شرکت بتواند جهت کل آمار مینی‌بوس و میدل‌باس را تغییر دهد.

اتوبوس‌های شهری و بین‌شهری درجا زدند

در نیمه نخست امسال ۲۳۴ دستگاه اتوبوس درون‌شهری تولید شده است؛ فقط شش دستگاه کمتر از مدت مشابه سال گذشته.

ستاره نیک آریا با تولید ۹۹ دستگاه بزرگ‌ترین تولیدکننده این رده بوده و تیراژ خود را ۲۷ درصد افزایش داده است. عقاب افشان با ۸۹ دستگاه در جایگاه بعدی قرار دارد، اما تولید آن ۳۰ درصد کاهش یافته است. ایران‌خودرو دیزل نیز ۲۱ دستگاه اتوبوس شهری تولید کرده و زامیاد با ۲۰ دستگاه وارد این بخش شده است.

تولید شهریور اتوبوس درون‌شهری از ۴۴ دستگاه به ۵۵ دستگاه رسیده و ۲۵ درصد افزایش یافته، اما این رشد برای جبران افت ماه‌های قبل کافی نبوده است.

در بخش بین‌شهری نیز تولید از ۱۴۴ دستگاه به ۱۴۲ دستگاه رسیده و تقریباً بدون تغییر مانده است. سروش دیزل مبنا با تولید ۷۲ دستگاه، افت ۳۴ درصدی داشته است. در مقابل، عقاب افشان تولید مارال ۴۴۰ را از ۳۵ دستگاه به ۶۸ دستگاه رسانده و نزدیک به دو برابر کرده است. ایران‌خودرو دیزل نیز دو دستگاه اتوبوس بین‌شهری کینگ لانگ تولید کرده است.

ثبات نسبی تولید اتوبوس زمانی نگران‌کننده‌تر می‌شود که وضعیت ون را کنار آن قرار دهیم؛ رده‌ای که تیراژش در نیمه نخست امسال تقریباً از بازار حذف شده است.

ون همچنان در کف تولید

شدیدترین افت بازار به ون تعلق دارد. تولید این رده از یک‌هزار و ۴۰۲ دستگاه در نیمه نخست ۱۴۰۴ به فقط ۱۷۴ دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده و ۸۷.۶ درصد کاهش یافته است.

تمام ون‌های تولیدشده امسال به هیوندای H350 سروش دیزل مبنا تعلق دارند. تولید ون وانا ایران‌خودرو دیزل که در مدت مشابه سال قبل ۱۴۶ دستگاه بود، به صفر رسیده و بهمن موتور نیز امسال تولیدی در این رده ثبت نکرده است.

تولید شهریور نیز فقط ۲۰ دستگاه بوده و در مقایسه با ۸۹ دستگاه شهریور سال گذشته ۷۷.۵ درصد کاهش یافته است. افت ون باعث شده بخش مسافری سبک، برخلاف نیاز ناوگان عمومی، سهم ناچیزی از تولید خودروهای تجاری داشته باشد.

بازار تجاری به سمت کامیون چرخید

از مجموع ۹ هزار و ۶۰۵ دستگاه خودرو کار و تجاری تولیدشده در نیمه نخست سال، کامیون با ۴ هزار و ۷۳۸ دستگاه حدود ۴۹ درصد تیراژ را در اختیار دارد.

کامیونت با ۲ هزار و ۶۱۸ دستگاه سهمی نزدیک به ۲۷ درصد دارد و کشنده با یک‌هزار و ۳۳۹ دستگاه حدود ۱۴ درصد تولید را تشکیل می‌دهد. مجموع تولید ون، مینی‌بوس و دو گروه اتوبوس نیز فقط ۹۱۰ دستگاه بوده و کمتر از ۱۰ درصد بازار را در اختیار دارد.

این تغییر ترکیب به نفع ایران‌خودرو دیزل تمام شده است. این شرکت در نیمه نخست امسال بیش از ۴ هزار و ۲۰۰ دستگاه خودرو کار و تجاری تولید کرده و رشد کامیون‌های واگن هود، افت کشنده و توقف تولید ون را در آمار نهایی آن جبران کرده است.

در مقابل، بسیاری از تولیدکنندگان خصوصی با کاهش هم‌زمان کامیونت و کشنده روبه‌رو شده‌اند. بازار کوچک‌تر شده، اما سهم کامیون و به‌خصوص محصولات ایران‌خودرو دیزل در آن افزایش یافته است.

آرشیو آمار تولید خودروهای کار و تجاری

آمار پنج‌ماهه نخست ۱۴۰۵

در پنج‌ماهه نخست ۱۴۰۵ مجموع تولید خودروهای کار و تجاری به ۷ هزار و ۴۷۵ دستگاه رسید که در مقایسه با ۱۱ هزار و ۶۲۵ دستگاه مدت مشابه سال قبل، ۳۵.۷ درصد کاهش داشت. کامیون با رشد ۲۲.۵ درصدی تنها رده پرتیراژ صعودی بازار بود و کامیونت، کشنده و ون به‌ترتیب ۴۶.۲، ۶۵.۳ و ۸۸.۳ درصد افت کردند.

نسخه پنج‌ماهه پیشین براساس آمار تجمیعی مرداد ۱۴۰۵ تهیه شده بود. با انتشار آمار شهریور، ارقام شش‌ماهه در ابتدای همین صفحه جایگزین گزارش اصلی شده‌اند و این بخش برای حفظ سابقه آماری در آرشیو باقی مانده است.