پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

وصول بدهی چین با خودروهای ایرانی

در جریان سفر اخیر رئیس جمهور به چند کشور آفریقایی قراردادهای متعددی به امضا رسید؛ یکی از آن ها صادرات خودرو به کنیا است. البته به نظر می رسد با این نوع قراردادها، ایران غیر مستقیم مأمور وصول بدهی چین با خودروهای ایرانی شده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، با سفر رئیس جمهور ایران به چند کشور آفریقایی، بعد از ۱۱ سال روابط برقرار شد. عقد قرارداد همکاری میان زامیاد با کنیا برای صادرات و تولید محصولات این شرکت، یکی از دستاوردهای این سفر به شمار می آید؛ براساس این قرارداد، زامیاد در سال اول هزار دستگاه نیسان به این کشور صادر خواهد کرد که در کنیا با نام کیفارو (kifaru) فروخته خواهد شد. همچنین بعد از تجهیز خطوط تولید، قطعات این خودرو برای مونتاژ به آن کشور صادر می شود و در ادامه، ون هامون نیز پا به آفریقا خواهد گذاشت. البته مانند سایت های خودروسازان ایران در سنگال یا ونزوئلا طرف ایرانی سرمایه گذاری ریالی نمی کند. اما برخلاف تصور این قرارداد را نباید به پای دیپلماسی ایران نوشت، بلکه این نوع همکاری تحمیل شرایط چین برای پرداخت مطالبات نفتی ایران است.

تخفیف ۴۴ درصدی نفت

به تازگی، اویل پرایس در گزارشی نوشته است: «به طور متوسط، تخفیف چینی‌ها برای نفت خام ایران در ۱۲ ماه گذشته حدوداً ۴۴ درصد بوده است. چین از ۱۱ نوامبر ۲۰۲۲، بهای نفت دریافتی خود را به یوان پرداخت می‌کند. چین علاوه بر یوان از ارزهای آنگولا، زامبیا و کنیا نیز برای پرداخت استفاده می‌کند. چین این کار را به عنوان ابزاری برای ترغیب ایران به خرید کالا از کشورهای مزبور انجام می‌دهد، تا بدین ترتیب، این کشورها نیز بتوانند وام‌های خود را به چین بازپس دهند.

ارز غیر رایج، امری غیر مرسوم

در این خصوص، یکی از مدیران سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران درباره انتشار اخباری مبنی بر پرداخت پول صادراتی نفت ایران با واحدهای پولی سه کشور افریقایی به ایلنا گفت: «این موضوع تاکنون مسبوق به سابقه نبوده است که کشوری بخواهد از ارز غیر رایج و یا غیر از واحد پولی دو کشور مبدأ و مقصد استفاده کند.»
محسن قمصری افزود: «اکنون محموله‌هایی که صادر می‌شود به ارز معتبر و مورد نیاز پرداخت می‌شود و ارز آفریقایی تابه‌حال مرسوم نبوده، ممکن است ارز کشور مقصد، هر چند غیررایج، استفاه شود، اما ارز غیر رایجی که ارتباطی به دو کشور مبدأ و مقصد ندارد تاکنون استفاده نشده است. حتا ممکن است از پول امارات در مبادلات نفتی با چین استفاده شود، اما ارز افریقایی تاکنون سابقه نداشته است.»

دسترسی به اطلاعات فروش

اما یک منبع آگاه در وزارت نفت نیز با رد این ادعا توضیح داد: «به نظر می‌رسد در شرایط جنگ تمام‌عیار اقتصادی و وضع تحریم‌های پیشرفته و هوشمند، طرح چنین مطالبی با هدف ایجاد جنگ روانی و اعتمادزدایی از منابع رسمی با هدف دسترسی به اطلاعات فروش نفت ایران انجام می‌شود.»
این منبع آگاه در خصوص تسویه بهای نفت با ارزی غیر از دلار و همچنین استفاده از روش فروش تهاتری گفت: «این روش‌ها متناسب با ارزش ذاتی نفت خام و مطابق تجارب بین‌المللی صورت می‌گیرد و برخی اعضای اوپک و سایر کشورهای صادرکننده نفت از این روش‌ها در مبادلات خود در طی سال‌ها و بارها استفاده کرده و می‌کنند. عجیب این است که برخی تنها معیار فهم اقتصادی‌شان دلار است، در حالی که، در بازار وسیع و متکثر اقتصاد جهانی بسیاری از کشورها به دنبال کاهش وابستگی صرف به دلار هستند و در این خصوص از مبادلات غیردلاری و تهاتری استقبال می‌کنند.»

سفری غیرمنتظره

هر چند در وضعیت تحریمی ایجاد روابط جدید و گسترده کردن مناسبات سیاسی – اقتصادی امری مطلوب به شمار می آید‌، اما مقاصد سفر رئیسی کشورهایی هستند که در حال حاضر در اقتصاد و سیاست جهان از جایگاه و وزن ویژه ای برخوردار نیستند و تأثیرگذار ی خاصی ندارند، بنابراین رایزنی های اقتصادی و سیاسی ایران با آن ها نیز نمی توان در مجامع بین المللی چندان گره گشا باشد. در مقابل، انتظار می رفت که ایران با توجه به موقعیت تحریمی و شرایط نامساعد اقتصادی کاهش تنش و افزایش همکاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس را در دستور کار قرار بدهد.
در اهمیت این موضوع همین بس که طی ۶ ماه گذشته بسیاری از شرکا و رفقای دیروز و امروز ایران مانند کره جنوبی، چین، روسیه و ترکیه به تعمیق و تحکیم و گسترش روابط با اعراب پرداخته اند.
در این وضعیت آیا افزایش ارتباط با کنیا، آنگولا و زامبیا می تواند نفع خاصی برای ایران داشته باشد؟ آیا با بررسی و تحلیل وضعیت امروز کشور، تغییر مسیر احساس نمی شود؟ آیا چین می تواند خودر‌وهایی که به ایران می فروشد را به اعراب حاشیه خلیج فارس بفروشد؟ آیا اردوغان از سر تفنن تاگ تولیدشده در ترکیه به عربستانی ها می دهد؟ آیا پرداخت ارزهای غیر رایج سوءاستفاده تک خریدار نفت ایران به شمار نمی آید؟ آیا ادامه این وضع امکان پذیر است و منجر به انزوا و وابستگی بیش تر اقتصاد کشور به چین نمی شود؟

البته مانند همیشه، چین در راستای افزایش منافع ملی خود انجام داده است. بنابراین ایران نیز می تواند آرام آرام جهت حرکت را عوض کند؛ در حال حاضر، این مهم از طریق خودروسازی (واردات و شراکت) قابل تحقق است، بازار خودرو در حال حاضر، مستعدترین بخش اقتصاد ایران برای جذب سرمایه های داخلی و خارجی است. البته پیش از هر مسئله ای ابتدا این نیاز باید احساس شود و برای برون رفت از وضعیت فعلی اراده داشت، چراکه صادرات هزار دستگاه خودرو به کنیا دردی از دردهای اقتصاد کشور باز نخواهد کرد و تنها دستخوش چین به ایران برای وصول مطالباتش محسوب می شود.