پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

تحقیق و توسعه؛ حلقه گمشده صنعت خودروی ایران

در حالی‌که، قدرت‌های صنعتی جهان و حتا کشورهای در حال توسعه، بخش‌های کلانی از بودجه ملی خود را به بخش تحقیق و توسعه (R&D) اختصاص می‌دهند، صنعت ایران، از جمله خودروسازی، با یک خلأ استراتژیک مواجه است. در واقع، تحقیق و توسعه را باید حلقه گمشده صنعت خودروی ایران دانست.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در معادلات رقابت صنعتی، تولید انبوه و بهره‌برداری از منابع به سرمایه‌گذاری در دانش و نوآوری تغییر یافته است. خلأیی که فاصله میان تولیدات داخلی و استانداردهای سطح اول جهان را به یک فاصله کهکشانی تبدیل کرده است.

نبرد میلیارد دلاری چین و آمریکا

تازه‌ترین گزارش‌های آماری در حوزه هزینه‌های R&D تصویری تکان‌دهنده از توزیع قدرت علمی در جهان ارائه می‌دهد. داده‌ها نشان می‌دهند که جهان امروز در یک «دوقطبی شدید» قرار دارد و بخش اعظم منابع مالی پژوهشی در اختیار دو ابرقدرت شرق و غرب است.

در صدر این فهرست، چین با اختصاص بودجه‌ای بی‌سابقه به میزان ۷۸۵.۹ میلیارد دلار، جایگاه نخست را تصاحب کرده و ایالات متحده آمریکا با ۷۸۱.۸ میلیارد دلار در رده دوم قرار گرفته است. این رقابت تنگاتنگ در حوزه‌های نوظهور تکنولوژیک، شکافی عمیق میان این دو غول و سایر کشورهای جهان ایجاد کرده است.

از پیشتازان شرق دور تا قدرت‌های نوظهور

پس از دو رده اول، سقوط شدیدی در میزان بودجه‌ها مشاهده می‌شود، اما رقابت در لایه‌های میانی همچنان داغ است. ژاپن با ۱۸۶ میلیارد دلار در رده سوم، آلمان با ۱۳۲.۲ میلیارد دلار در رده چهارم و کره جنوبی با ۱۲۶.۴ میلیارد دلار در رده پنجم قرار دارند.

نکته قابل تأمل در این گزارش، حضور قدرت‌های نوظهور است. بریتانیا (۸۶.۵ میلیارد دلار)، هند (۷۵.۷ میلیارد دلار) و فرانسه (۶۵.۸ میلیارد دلار) در رده‌های ششم تا هشتم دیده می‌شوند. حضور هند در این جایگاه، گویای تغییر رویکرد این کشور به سمت تقویت زیرساخت‌های پژوهشی برای رسیدن به استانداردهای پیشرفته است.

حتا در انتهای فهرست ۱۰ غول بزرگ، کشورهایی چون ترکیه با ۴۳.۲ میلیارد دلار (رده نهم) و برزیل با ۳۸.۴ میلیارد دلار (رده دهم) حضور دارند. این واقعیت نشان می‌دهد که حتا در کشورهای در حال توسعه، مسیر رسیدن به زنجیره ارزش تکنولوژیک، تنها از دریچه سرمایه‌گذاری در R&D می‌گذرد.

صفر مطلق در برابر استانداردهای جهانی

وقتی این ارقام را در کنار وضعیت صنعت خودرو در ایران قرار می‌دهیم، با یک تضاد بنیادین روبه‌رو می‌شویم. در حالی‌که کشورهای رده دهم جهان میلیاردها دلار صرف تحقیق و توسعه می‌کنند، در ایران هیچ آمار یا بودجه شفاف و مشخصی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه توسط خودروسازان گزارش نشده است.

این صفر مطلق در سرمایه‌گذاری پژوهشی، ریشه اصلی همان فاصله کهکشانی است که امروز میان خودروهای ایرانی و سطح اول خودروسازی جهان می‌بینیم. وقتی بودجه‌ای برای R&D وجود نداشته باشد، صنعت به جای نوآوری به تکرار روی می‌آورد و به جای توسعه به مهندسی معکوس پناه می‌برد.

ضرورت گذار از مونتاژ به نوآوری

گزارش‌های جهانی ثابت می‌کند که توزیع نامتقارن سرمایه در قرن بیست‌ویکم، ساختار قدرت را بازتعریف کرده است. تکیه بر مهندسی معکوس و تغییرات ظاهری در مدل‌های قدیمی، هرگز منجر به پیشرفت تکنولوژیک نمی‌شود.

تا زمانی که در صنعت خودروی ایران، تحقیق و توسعه از یک گزینه حاشیه‌ای به یک ضرورت ملی و تکلیف استراتژیک تبدیل نشود، فاصله با غول‌های خودروسازی جهان نه‌تنها پر نخواهد شد، بلکه هر روز عمیق‌تر و جبران‌ناپذیرتر خواهد بود. صنعت بدون پژوهش، تنها یک کارگاه مونتاژ است، نه یک پایگاه صنعتی.