پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

تفاوت برقی‌سازی خودرو در دو کشور نفتی؛ نروژ صدر، ایران انتهای جدول

ایران و نروژ به‌عنوان دو کشور نفتی، مسیر جداگانه‌ای در برقی‌سازی حمل‌ونقل طی کرده‌اند. در حالی که، آمار از صدرنشینی نروژ در فروش خودروهای برقی خبر می‌دهد، ایران، به‌رغم ناترازی شدید بنزین و توزیع یارانه سیاه، همچنان جایی در روند جدید خودروسازی و بازارهای جهانی ندارد. تفاوت برقی‌سازی خودرو در دو کشور نفتی نشان می‌دهد نروژ در صدر و ایران انتهای جدول قرار دارد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار جهانی خودرو با سرعتی کم‌سابقه در حال تجربه یکی از بزرگ‌ترین تحولات تاریخ خود است. اگر تا یک دهه پیش، خودروهای برقی تنها محصولاتی خاص و گران‌قیمت محسوب می‌شدند، امروز در بسیاری از کشورها به انتخاب نخست خریداران خودروهای نو تبدیل شده‌اند. تازه‌ترین آمارهای مربوط به سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد سهم خودروهای تمام‌برقی (BEV) از فروش خودروهای جدید در برخی کشورها به مرز حذف کامل خودروهای بنزینی و دیزلی نزدیک شده است؛ روندی که از تغییر ذائقه مصرف‌کنندگان، سیاست‌های حمایتی دولت‌ها و پیشرفت فناوری باتری‌ها حکایت دارد.

بالاترین فروش خودروهای برقی برای کدام کشور است؟

براساس این آمار، نروژ همچنان بی‌رقیب‌ترین بازار خودروهای تمام‌برقی جهان است و حدود ۹۸ درصد خودروهای جدید فروخته‌شده در این کشور از نوع تمام‌برقی هستند. پس از آن، هنگ‌کنگ و دانمارک با بیش از ۸۰ درصد سهم بازار قرار دارند. سنگاپور، فنلاند، سوئد و بلژیک نیز در میان کشورهای پیشرو دیده می‌شوند؛ کشورهایی که طی سال‌های اخیر با توسعه گسترده زیرساخت شارژ، ارائه مشوق‌های مالیاتی و محدود کردن استفاده از خودروهای فسیلی، مسیر گذار به حمل‌ونقل پاک را هموار کرده‌اند.

چین بی‌رقیب در برقی‌سازی

در آسیا نیز چین همچنان موتور محرک صنعت خودروهای برقی جهان است. هرچند سهم خودروهای تمام‌برقی از فروش خودروهای جدید این کشور در حدود ۲۸ درصد برآورد می‌شود، اما با احتساب خودروهای هیبریدی شارژی، سهم خودروهای برقی در بازار چین بسیار بالاتر است. چین نه‌تنها بزرگ‌ترین بازار مصرف خودروهای برقی به شمار می‌رود، بلکه بزرگ‌ترین تولیدکننده باتری و بسیاری از برندهای مطرح این صنعت نیز در این کشور فعالیت می‌کنند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد چین همچنان بیش از نیمی از فروش جهانی خودروهای برقی را در اختیار خواهد داشت.

رشد فروش خودروهای برقی در اروپا

در اروپا نیز روند رشد خودروهای تمام‌برقی ادامه دارد. آمارها نشان می‌دهد سهم خودروهای تمام‌برقی در بازار اتحادیه اروپا طی سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به رکوردهای جدیدی رسیده است و بسیاری از بازارهای بزرگ، از جمله آلمان، فرانسه و بریتانیا، رشد قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. افزایش دوباره مشوق‌های خرید، توسعه شبکه شارژ و عرضه مدل‌های اقتصادی‌تر از مهم‌ترین عوامل این رشد عنوان می‌شود.

سهم ناچیز آمریکا از خودروهای پاک

با این حال، تصویر بازار جهانی کاملاً یک‌دست نیست. ایالات متحده آمریکا، با وجود برخورداری از بزرگ‌ترین خودروسازان جهان، هنوز سهمی حدود ۶ درصدی از فروش خودروهای تمام‌برقی دارد. کاهش برخی مشوق‌های دولتی، قیمت بالای خودروهای برقی و تفاوت سیاست‌های ایالتی، از جمله دلایل کندتر بودن روند برقی‌سازی در این کشور ارزیابی می‌شود. در کشورهای در حال توسعه نیز چالش‌هایی مانند قیمت خودرو، ضعف زیرساخت شارژ و درآمد پایین خانوارها همچنان مانع گسترش سریع خودروهای برقی است.

البته در تحلیل این آمار باید به یک نکته مهم توجه داشت. ارقام منتشرشده مربوط به سهم خودروهای تمام‌برقی از فروش خودروهای نو است و نه سهم این خودروها از کل ناوگان در حال تردد. همچنین این آمار خودروهای هیبریدی شارژی را در نظر نمی‌گیرد؛ موضوعی که می‌تواند، به‌ویژه درباره کشورهایی مانند چین، آلمان یا بریتانیا، تصویر متفاوتی از میزان برقی شدن بازار ارائه دهد.

سیاست‌های تشویقی برای برقی‌سازی

کارشناسان معتقدند موفقیت کشورهای پیشرو تنها حاصل پیشرفت فناوری نیست، بلکه نتیجه مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ است؛ از معافیت‌های مالیاتی و تسهیلات خرید گرفته تا سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت شارژ، اعمال استانداردهای سخت‌گیرانه زیست‌محیطی و تعیین زمان‌بندی مشخص برای پایان فروش خودروهای درون‌سوز. این مجموعه اقدامات باعث شده است هزینه مالکیت خودروهای برقی در بسیاری از کشورها با خودروهای بنزینی برابری کرده یا حتا کم‌تر شود.

رقابت سنگین چین و اروپا

هم‌زمان، رقابت خودروسازان نیز به‌شدت افزایش یافته است. برندهای چینی با عرضه مدل‌های متنوع و ارزان‌تر، سهم خود را در بازارهای جهانی گسترش داده‌اند و خودروسازان اروپایی، کره‌ای و آمریکایی نیز سرمایه‌گذاری‌های سنگینی برای توسعه محصولات برقی انجام داده‌اند. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد اگرچه سرعت رشد بازار نسبت به سال‌های قبل اندکی متعادل شده است، اما روند کلی حرکت به سمت خودروهای بدون آلایندگی همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ رکورد تازه‌ای ثبت کند.

ایران جایی در دوردست

در مقابل این تحولات جهانی، ایران همچنان فاصله قابل توجهی با روند جهانی برقی‌سازی حمل‌ونقل دارد. این در حالی است که کشور با ناترازی روزافزون در تولید و مصرف بنزین، هزینه‌های سنگین واردات سوخت و پرداخت یارانه‌های کلان و ناعادلانه انرژی روبه‌روست. با وجود این شرایط، خودروهای پاک، اعم از خودروهای تمام‌برقی و هیبریدی، هنوز سهمی ناچیز در بازار و ناوگان حمل‌ونقل کشور دارند و زیرساخت‌های لازم برای توسعه این فناوری نیز به‌کندی پیش می‌رود. بسیاری از کارشناسان معتقدند بدون تدوین یک سیاست جامع برای توسعه حمل‌ونقل پاک، اصلاح نظام یارانه انرژی و حمایت از تولید و واردات خودروهای کم‌آلاینده، ایران از روند جهانی تحول صنعت خودرو بیش از پیش عقب خواهد ماند.