پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

سقوط ۷۵ درصدی تولید دوگانه‌سوزها در اوج ناترازی بنزین

در سال‌هایی که ناترازی بنزین به یکی از جدی‌ترین چالش‌های انرژی کشور تبدیل شده، تولید خودروهای دوگانه‌سوز نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه سقوط کرده است؛ تولید این خودروها در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ با افتی حدود ۷۵ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۹ هزار و ۷۶۶ دستگاه رسیده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، ناترازی بنزین سال‌هاست از یک هشدار کارشناسی عبور کرده و به مسئله‌ای مزمن در اقتصاد ایران تبدیل شده است. با این حال، درست در سال‌هایی که مصرف سوخت افزایش یافته و دولت برای تأمین بنزین مورد نیاز کشور تحت فشار بیشتری قرار گرفته، تولید خودروهای دوگانه‌سوز مسیر معکوسی را طی کرده است.

آمار تولید این روند را به‌روشنی نشان می‌دهد. در سال ۱۴۰۲ حدود ۵۸ هزار دستگاه سواری دوگانه‌سوز تولید شد. این رقم در ۱۴۰۳ به حدود ۵۰ هزار دستگاه و در ۱۴۰۴ به حدود ۳۸.۶ هزار دستگاه کاهش یافت. در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ نیز تولید به تنها ۹ هزار و ۷۶۶ دستگاه رسیده؛ یعنی حدود ۷۵ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل.

این دیگر یک نوسان معمول تولید نیست؛ روندی نزولی است که از ۱۴۰۳ آغاز شده و درست در دوره تشدید مسئله سوخت، عمیق‌تر شده است.

سیاست روی کاغذ، تولید در میدان

نکته قابل تأمل اینجاست که دولت اساساً منکر نقش دوگانه‌سوزها در مدیریت مصرف نیست. در برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل‌ونقل کشور، افزایش تعداد خودروهای دوگانه‌سوز و توسعه CNG به‌عنوان یکی از راهبردهای مقابله با ناترازی بنزین مطرح شده است.

پس مسئله، ناآگاهی از راه‌حل نیست؛ مسئله، فاصله‌ای است که میان سیاست روی کاغذ و سیاست در میدان اقتصاد ایجاد شده است.

اگر قرار است CNG بخشی از بار مصرف بنزین را کاهش دهد، خودروهای مجهز به این فناوری باید برای خودروساز و مصرف‌کننده جذاب باشند. اما تولید خودروی دوگانه‌سوز هزینه و الزامات فنی بیشتری دارد و در بازاری که تولیدکننده با قیمت‌گذاری، هزینه‌های فزاینده و نااطمینانی مواجه است، نمی‌توان انتظار داشت بنگاه بدون مشوق و سیاست اقتصادی روشن، داوطلبانه به سمت آن برود.

خودروساز همه ماجرا نیست

بنابراین نمی‌توان تمام مسئولیت را متوجه خودروساز کرد. رفتار بنگاه اقتصادی تا حد زیادی تابع سیگنال‌هایی است که سیاست‌گذار ارسال می‌کند.

اگر دولت تولید دوگانه‌سوز را می‌خواهد، باید اقتصاد آن را برای تولیدکننده و مصرف‌کننده قابل توجیه کند؛ از مشوق تولید و نوسازی ناوگان گرفته تا توسعه زیرساخت و ایجاد انگیزه برای مصرف‌کننده.اتفاقاً همین‌جا مسئولیت حاکمیت آغاز می‌شود.

پول سوخت، اما نه برای تغییر مصرف

مسئله اصلی این است که طی سال‌های گذشته بخش بزرگی از منابع کشور صرف ارزان نگه داشتن سوخت و مدیریت کوتاه‌مدت مصرف شده، اما سرمایه‌گذاری برای تغییر پایدار الگوی مصرف با همان سرعت پیش نرفته است.

حتی امروز نیز حدود ۲۵۰۰ جایگاه CNG فعال است و بنا بر اعلام شرکت ملی پخش، ظرفیت خالی قابل توجهی در این شبکه وجود دارد. بنابراین مشکل فقط کمبود جایگاه نیست؛ «مشکل، نبود یک زنجیره سیاستی منسجم از خودرو تا سوخت و زیرساخت است.»

ناترازی با گزارش حل نمی‌شود

سال‌ها درباره ناترازی بنزین هشدار داده‌ایم، اما سیاست خودرو، سیاست انرژی و سیاست اقتصادی همچنان در یک مسیر حرکت نمی‌کنند.

نمی‌توان از یک طرف از کمبود بنزین، افزایش مصرف و هزینه تأمین سوخت گفت و از طرف دیگر اجازه داد تولید خودروهای دوگانه‌سوز از حدود ۵۸ هزار دستگاه در ۱۴۰۲ به ۹ هزار و ۷۶۶ دستگاه در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ برسد.

این تناقض دیگر فقط یک مسئله آماری نیست. وقتی بحران سوخت بزرگ‌تر می‌شود اما یکی از ابزارهای کاهش مصرف کوچک‌تر، مشکل دیگر کمبود گزارش و هشدار نیست؛ مسئله، سیاست‌گذاری است.