رانندگی با لاستیک کم‌باد چه خطری دارد؟

کم بودن باد لاستیک یکی از ساده‌ترین ایرادهایی است که می‌تواند هم ایمنی خودرو را کاهش دهد و هم هزینه نگهداری را بالا ببرد، زیرا تایری که فشار کمتری از مقدار توصیه‌شده دارد بیشتر تغییر شکل می‌دهد، داغ‌تر می‌شود، مقاومت غلتشی بالاتری پیدا می‌کند و هنگام ترمز یا تغییر مسیر رفتار دقیق و قابل پیش‌بینی حالت عادی را ندارد. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، علاوه بر افزایش مصرف سوخت و ساییدگی زودرس تایر، احتمال آسیب به دیواره و حتی خرابی ناگهانی لاستیک نیز بیشتر می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بسیاری از رانندگان کم‌باد بودن تایر را فقط زمانی متوجه می‌شوند که ظاهر لاستیک کاملاً خوابیده باشد، در حالی که کاهش فشار می‌تواند پیش از آنکه با چشم دیده شود، روی عملکرد خودرو تأثیر بگذارد. به همین دلیل بررسی فشار با گیج بسیار دقیق‌تر از قضاوت ظاهری است و بهتر است به‌صورت دوره‌ای انجام شود.

لاستیک کم‌باد بیشتر داغ می‌شود

تایر هنگام حرکت دائماً در حال تغییر شکل است و بخشی که با زمین تماس دارد برای لحظه‌ای تخت می‌شود و سپس دوباره به حالت اولیه بازمی‌گردد. وقتی فشار باد کمتر از حد مناسب باشد، این تغییر شکل شدیدتر می‌شود و دیواره تایر در هر دور چرخش بیشتر خم و راست می‌شود.

این فرآیند گرمای بیشتری ایجاد می‌کند و در رانندگی طولانی، سرعت بالا یا هوای گرم می‌تواند به ساختار داخلی تایر فشار وارد کند. اگر تایر فرسوده، قدیمی یا تحت بار زیاد باشد، ادامه رانندگی با باد کم می‌تواند خطر جدا شدن لایه‌های داخلی یا خرابی ناگهانی را افزایش دهد.

فرمان‌پذیری و ترمز هم تحت تأثیر قرار می‌گیرند

تایر برای اینکه بتواند نیروی فرمان و ترمز را درست به سطح جاده منتقل کند، باید شکل مشخصی داشته باشد. کاهش فشار باعث می‌شود دیواره نرم‌تر شود و تایر هنگام پیچیدن یا تغییر مسیر بیش از اندازه تغییر شکل بدهد، در نتیجه واکنش خودرو به فرمان کندتر و کنترل آن در مانورهای ناگهانی دشوارتر می‌شود.

اگر فقط یکی از تایرها کم‌باد باشد، این تفاوت می‌تواند باعث نامتقارن شدن رفتار خودرو شود و راننده در زمان ترمز یا حرکت مستقیم احساس کند خودرو به یک سمت تمایل دارد. روی سطح خیس نیز فشار نامناسب می‌تواند عملکرد تایر را ضعیف‌تر کند و توان تخلیه آب و حفظ تماس مؤثر با آسفالت را تحت تأثیر قرار دهد.

مصرف سوخت بالا می‌رود

یکی از آثار مستقیم کم بودن باد، افزایش مقاومت غلتشی است. تایر کم‌باد هنگام حرکت انرژی بیشتری تلف می‌کند و موتور باید برای حفظ همان سرعت نیروی بیشتری تولید کند، بنابراین مصرف سوخت افزایش پیدا می‌کند.

در خودروهای برقی نیز همین موضوع باعث افزایش مصرف انرژی و کاهش برد می‌شود. این تفاوت شاید در یک مسیر کوتاه محسوس نباشد، اما اگر خودرو برای ماه‌ها با فشار باد نامناسب حرکت کند، هزینه اضافی آن قابل توجه خواهد بود.

تایر زودتر فرسوده می‌شود

فشار پایین معمولاً باعث می‌شود بخش‌های کناری آج بیشتر درگیر سطح جاده شوند و شانه‌های تایر زودتر ساییده شوند. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است لاستیک در حالی نیاز به تعویض پیدا کند که بخش میانی آج هنوز سالم به نظر می‌رسد.

علاوه بر این، تایر کم‌باد هنگام برخورد با چاله و دست‌انداز آسیب‌پذیرتر است، زیرا دیواره بیشتر فشرده می‌شود و ضربه می‌تواند مستقیماً به ساختار داخلی تایر یا حتی رینگ منتقل شود. برآمدگی روی دیواره یا همان بادکردگی نیز می‌تواند نتیجه چنین آسیبی باشد و در این حالت ادامه استفاده از تایر ایمن نیست.

کم‌باد بودن می‌تواند خطر ترکیدن را بالا ببرد

تصور رایج این است که فقط تایر پرباد می‌تواند بترکد، اما تایر کم‌باد نیز در شرایط نامناسب می‌تواند دچار خرابی شدید شود. دلیل اصلی، افزایش دما و خم شدن بیش از حد دیواره است که در سرعت بالا و مسیرهای طولانی فشار زیادی به ساختار تایر وارد می‌کند.

این خطر زمانی بیشتر می‌شود که خودرو پر از بار باشد، هوا گرم باشد یا تایر عمر زیادی کرده باشد. به همین دلیل قبل از سفرهای جاده‌ای، بررسی فشار باد باید یکی از کارهای ثابت راننده باشد.

فشار مناسب را از روی خودرو بخوانید، نه دیواره لاستیک

عدد مناسب باد را نباید از روی نوشته دیواره تایر انتخاب کرد، زیرا عدد درج‌شده روی لاستیک معمولاً اطلاعات مربوط به حداکثر فشار قابل تحمل آن است و الزاماً فشار مناسب برای خودروی شما نیست.

فشار توصیه‌شده معمولاً روی برچسب داخل در راننده، ستون در، درِ باک یا در دفترچه خودرو نوشته شده و ممکن است برای چرخ‌های جلو و عقب متفاوت باشد. همچنین در بعضی خودروها برای حالت بار کامل، فشار جداگانه‌ای توصیه می‌شود.

اندازه‌گیری نیز بهتر است زمانی انجام شود که تایر سرد است، زیرا پس از رانندگی فشار به دلیل افزایش دما بالا می‌رود و ممکن است عدد واقعی حالت سرد را نشان ندهد.

چراغ هشدار فشار باد را جدی بگیرید

اگر خودرو به سیستم پایش فشار تایر مجهز است و چراغ هشدار روشن می‌شود، بهتر است فقط به باد زدن لاستیک اکتفا نکنید. اگر یک تایر در مدت کوتاهی دوباره فشار از دست می‌دهد، احتمال پنچری ریز، نشتی والو یا ایراد رینگ وجود دارد و باید علت اصلی پیدا شود.

رانندگی با لاستیک کم‌باد می‌تواند مصرف سوخت را افزایش دهد، فرمان‌پذیری و ترمز را ضعیف‌تر کند، عمر تایر را کاهش دهد و در شرایط شدید زمینه خرابی ساختاری یا ترکیدن لاستیک را فراهم کند. در مقابل، پیشگیری از همه این مشکلات فقط به چند دقیقه بررسی فشار باد نیاز دارد؛ کاری ساده که هم به ایمنی خودرو کمک می‌کند و هم می‌تواند هزینه تعویض زودهنگام تایر و مصرف سوخت اضافی را کاهش دهد.