پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آمار تولید خودرو در ۴ماهه ابتدایی ۱۴۰۵؛ افزایش قیمت با افت ۲۵ درصدی تولید

آمار تولید خودرو در ۴ماهه ابتدایی ۱۴۰۵ از افزایش قیمت با افت ۲۵ درصدی تولید خبر می‌دهد. تازه‌ترین گزارش ارائه‌شده به کدال نشان می‌دهد با وجود اصلاح قیمت‌ها، تیراژ همچنان نزولی است؛ موضوعی که از پررنگ‌تر شدن مشکلاتی مانند کمبود ارز، اختلال در تأمین قطعات و ضعف زنجیره تأمین حکایت دارد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، کارنامه چهارماهه سه خودروساز بزرگ کشور نشان می‌دهد روند نزولی تولید خودرو در سال ۱۴۰۵ همچنان ادامه دارد. براساس اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال، ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو در مجموع طی چهار ماه نخست امسال ۱۸۹ هزار دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با بیش از ۲۵۱ هزار دستگاه تولیدشده در مدت مشابه سال گذشته، کاهش ۲۵ درصدی را نشان می‌دهد. روند ماهانه نیز امیدوارکننده نیست؛ به‌گونه‌ای که تولید تیرماه نسبت به خرداد ۱۷ درصد افت کرده و مجموع تولید از حدود ۶۵ هزار دستگاه به کم‌تر از ۵۴ هزار دستگاه رسیده است.

افزایش بی‌اثر قیمت بر تولید؟

این آمار در حالی منتشر شده است که اواخر خردادماه، پس از ماه‌ها اختلاف میان خودروسازان و سیاست‌گذار، مجوز افزایش قیمت محصولات صادر شد. ایران‌خودرو به طور میانگین حدود ۴۵ درصد قیمت محصولات خود را افزایش داد و پس از آن سایپا و پارس‌خودرو نیز نرخ‌های جدید را اعلام کردند. انتظار می‌رفت این تصمیم با بهبود نقدینگی شرکت‌ها، زمینه افزایش تولید را فراهم کند، اما آمار تیرماه خلاف این انتظار را نشان داد.

البته افت تولید را نمی‌توان به معنای بی‌اثر بودن اصلاح قیمت‌ها دانست. افزایش قیمت بخشی از فشار مالی خودروسازان را کاهش می‌دهد، اما بررسی عملکرد چهارماهه نشان می‌دهد مشکلات صنعت خودرو تنها به قیمت‌گذاری محدود نیست و مجموعه‌ای از عوامل، روند تولید را تحت تأثیر قرار داده است.

ارز؛ گره اصلی تولید؟

یکی از مهم‌ترین دلایل افت تولید، تداوم مشکلات تأمین ارز است. با وجود افزایش داخلی‌سازی در سال‌های اخیر، صنعت خودرو همچنان برای تأمین بخشی از قطعات، مواد اولیه و مجموعه‌های حساس به واردات وابسته است. تأخیر در تخصیص ارز، طولانی شدن فرآیند ثبت سفارش و دشواری انتقال منابع مالی، ورود قطعات به خطوط تولید را با وقفه روبه‌رو کرده است.

در چنین شرایطی حتا اگر منابع مالی خودروسازان از محل اصلاح قیمت تقویت شود، بدون دسترسی به قطعات مورد نیاز امکان افزایش تیراژ وجود نخواهد داشت.

زنجیره تأمین زیر فشار

اختلال در زنجیره تأمین نیز یکی دیگر از عوامل اصلی کاهش تولید محسوب می‌شود. وقفه‌های ایجادشده در حمل‌ونقل، افزایش ریسک‌های لجستیکی و تأخیر در ورود قطعات باعث شده است آثار این مشکلات با فاصله زمانی در آمار تولید نمایان شود. به همین دلیل، افزایش تولید محدود خردادماه بیش‌تر به بازگشت موقت خطوط تولید پس از اختلالات ابتدای سال شباهت داشت تا آغاز یک روند پایدار.

قطعه‌سازان در تنگنای نقدینگی

در کنار محدودیت‌های ارزی، وضعیت مالی قطعه‌سازان نیز بر روند تولید خودرو اثر مستقیم گذاشته است. افزایش مطالبات معوق قطعه‌سازان از خودروسازان و کمبود نقدینگی، توان تولید این بخش را کاهش داده است. در نتیجه حتا با افزایش درآمد خودروسازان، تبدیل این منابع به رشد تولید نیازمند احیای توان مالی کل زنجیره تأمین است؛ فرآیندی که در کوتاه‌مدت محقق نخواهد شد.

خودروهای ناقص؛ زنگ خطر

یکی از نشانه‌های استمرار این مشکلات، باقی ماندن خودروهای تجاری‌نشده در خطوط تولید است. براساس اطلاعات کدال، ایران‌خودرو در پایان چهار ماه نخست امسال ۹۶۰ دستگاه خودروی تجاری‌نشده در موجودی خود داشته است. هرچند این رقم با دوره‌هایی که هزاران خودروی ناقص در پارکینگ‌ها انباشته می‌شد قابل مقایسه نیست، اما همچنان نشان می‌دهد کمبود برخی قطعات، فرآیند تکمیل و عرضه خودروها را با تأخیر مواجه کرده است.

ایران‌خودرو؛ افت با یک استثنا

ایران‌خودرو طی چهار ماه نخست سال ۱۳۹ هزار و ۲۹۳ دستگاه خودرو تولید کرده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۲ درصد کاهش داشته است. این شرکت در تیرماه نیز حدود ۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرد که نسبت به خرداد افت ۱۱ درصدی را ثبت کرده است.

در میان محصولات این شرکت، رانا تنها محصولی بود که رشد تولید را تجربه کرد؛ به‌طوری که تیراژ آن از حدود ۲ هزار و ۸۰۰ دستگاه در سال گذشته به بیش از ۶ هزار و ۶۰۰ دستگاه رسید. در مقابل، تولید هایما بیش از ۷۰ درصد کاهش یافت و تولید خانواده پژو نیز بیش از ۱۰ درصد افت کرد.

سایپا؛ ادامه روند کاهش تولید

سایپا نیز عملکردی ضعیف‌تر از سال گذشته ثبت کرده است. این شرکت طی چهار ماه نخست امسال ۴۱ هزار و ۱۵۶ دستگاه خودرو تولید کرد که نسبت به بیش از ۷۱ هزار دستگاه مدت مشابه سال قبل، افتی بیش از ۴۲ درصد را نشان می‌دهد. تولید تیرماه این خودروساز نیز از حدود ۱۶ هزار دستگاه در خرداد به ۱۱ هزار و ۳۰۰ دستگاه کاهش یافته است.

خانواده X200 شامل تیبا، کوییک و ساینا همچنان بیش‌ترین سهم تولید سایپا را در اختیار دارند، اما تیراژ این محصولات نیز بیش از ۴۰ درصد کاهش یافته است. علاوه بر این، تولید شاهین حدود ۴۶ درصد و چانگان بیش از ۸۰ درصد افت داشته است.

پارس‌خودرو؛ بیش‌ترین افت تولید

در این میان، پارس‌خودرو بیش‌ترین کاهش تولید را تجربه کرده است. این خودروساز در چهار ماه نخست سال تنها ۸ هزار و ۵۸۱ دستگاه خودرو تولید کرده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۶۲ درصد کاهش را نشان می‌دهد. تولید تیرماه نیز با افت ۶۴ درصدی همراه بوده است.

بیش‌ترین تیراژ پارس‌خودرو به گروه Q200 اختصاص دارد، اما تولید همین گروه نیز نسبت به سال گذشته بیش از ۷۲ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که بیانگر عمق مشکلات تولید در این شرکت است.

پیام آمار برای سیاست‌گذاران

آمار چهارماهه خودروسازان نشان می‌دهد افزایش قیمت محصولات، اگرچه بخشی از مشکلات مالی شرکت‌ها را کاهش می‌دهد، اما به تنهایی نمی‌تواند موتور تولید را روشن کند. امروز صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر محدودیت‌های غیرقیمتی قرار دارد؛ از کمبود ارز و اختلال در زنجیره تأمین گرفته تا مشکلات نقدینگی قطعه‌سازان و تأخیر در تأمین قطعات و ابهام در آینده. آینده‌ای که سمت‌وسوی آن متأثر از تحولات ژئوپلیتیکی نامشخص و در سایه‌ای از گرد و غبار ابهام به سر می‌برد.

از این رو، بازگشت صنعت خودرو به مسیر رشد، نیازمند مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ برای تسهیل تأمین ارز، تقویت زنجیره تأمین، بهبود وضعیت مالی قطعه‌سازان و کاهش موانع تولید است. در غیر این صورت، حتا اصلاح قیمت‌ها نیز نمی‌تواند به تنهایی افت تیراژ را جبران کند و صنعت خودرو همچنان با روند نزولی تولید مواجه خواهد بود.