بنزین در آستانه ۵ نرخی شدن؛ نرخ چهارم بنزین ۶۰ هزار تومان می شود؟

بنزین
بنزین

در حالی که قرار بود اصلاح نظام سهمیه‌بندی بنزین به مدیریت مصرف و کاهش مشکلات کمک کند، حالا کرمان در آستانه ورود به نرخ چهارم سوخت قرار گرفته است؛ نرخی که شنیده‌ها آن را حدود ۶۰ هزار تومان می‌دانند و با احتساب بنزین سوپر، شمار نرخ‌های بنزین را به پنج می‌رساند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، پس از اختصاص سهمیه ۴۰ لیتری بنزین با نرخ ۵ هزار تومان و بروز چالش‌ها و مشکلاتی برای شهروندان کرمانی، حالا معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان از ایجاد زیرساخت برای عرضه سوخت با نرخ چهارم خبر داده است.

علی‌اصغر ذاکری‌هرندی اعلام کرده است که قیمت نهایی این نرخ طی ۴۸ ساعت آینده، یعنی ۲۱ یا ۲۲ مرداد، اطلاع‌رسانی خواهد شد و زیرساخت استفاده از آن در ۱۰۰ جایگاه منتخب استان فراهم شده است.

به گفته او، کارت سوخت شهروندان در حال حاضر شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و ۴۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان است. با تصمیم وزارت نفت، ۲۰ لیتر سهمیه مازاد نیز در کارت‌ها شارژ شده است.

این یعنی شهروند همچنان با همان کارت سوخت با یک نظام چندلایه و پیچیده مواجه است؛ نظامی که قرار بود مدیریت مصرف را ساده‌تر کند، اما حالا هر بار یک نرخ تازه به آن اضافه می‌شود.

۶۰ هزار تومان؛ نرخ چهارم یا گام تازه؟

هرچند هنوز نرخ چهارم رسماً اعلام نشده است، اما شنیده‌ها از احتمال تعیین قیمت آن بر مبنای نرخ پالایشگاهی و در محدوده ۶۰ هزار تومان حکایت دارد. اگر این عدد نهایی شود، فاصله آن با نرخ‌های یارانه‌ای فعلی به اندازه‌ای خواهد بود که عملاً یک سطح قیمتی کاملاً متفاوت برای بنزین ایجاد می‌کند.

با این حال، رقم ۶۰ هزار تومان هنوز به‌صورت رسمی اعلام نشده و نمی‌توان آن را قیمت قطعی نرخ چهارم دانست.

این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اخیراً اعلام کرده بود مجلس در شرایط فعلی با افزایش قیمت بنزین موافق نیست.

از سه نرخ تا پنج نرخ؛ شکست سیاست تک‌نرخی‌سازی

مسئله فقط عدد ۶۰ هزار تومان نیست؛ مسئله، مسیری است که سیاست‌گذار در حال طی کردن آن است.

قرار بود با اصلاح نظام سهمیه‌بندی، مدیریت مصرف و کنترل قاچاق، بازار بنزین سامان پیدا کند. اما اکنون به‌جای حرکت به سمت یک نظام شفاف و قابل فهم، شاهد اضافه شدن نرخ‌های متعدد هستیم؛ ۱۵۰۰، ۳۰۰۰، ۵۰۰۰ تومان و حالا نرخ چهارم.

بنزین سوپر وارداتی نیز با سازوکاری متفاوت و قیمتی بسیار بالاتر عرضه می‌شود و عملاً یک سطح قیمتی دیگر به بازار سوخت اضافه کرده است.

اگر نرخ چهارم رسماً وارد شبکه عرضه شود، با احتساب بنزین سوپر می‌توان از پنج‌نرخی شدن بنزین سخن گفت.

تعدد نرخ‌ها الزاماً به معنای اصلاح اقتصاد انرژی نیست. هرچه فاصله میان قیمت‌ها بیشتر و سازوکار توزیع پیچیده‌تر شود، احتمال شکل‌گیری رانت، سوءاستفاده و اختلال در فرآیند توزیع نیز افزایش پیدا می‌کند.

مردم؛ قربانی آزمون و خطای قیمتی

پرسش اصلی این است که چرا سیاست‌گذار به‌جای اصلاح ریشه‌ای مصرف، خودروهای پرمصرف، فرسودگی ناوگان و قاچاق سوخت، مدام به سراغ ساختن یک نرخ تازه می‌رود؟

اگر نرخ چهارم واقعاً ۶۰ هزار تومان باشد، این پرسش جدی‌تر می‌شود که چرا شهروند باید برای یک کالای واحد با چهار یا حتی پنج قیمت متفاوت مواجه شود؟

سیاست بنزینی کشور بیش از آن‌که به سمت اصلاح ساختاری حرکت کند، در حال تبدیل شدن به مجموعه‌ای از راه‌حل‌های موقت است؛ راه‌حل‌هایی که هر بار بخشی از مشکل را جابه‌جا می‌کنند و هزینه پیچیدگی آن در نهایت به مردم منتقل می‌شود.

اگر هدف واقعاً مدیریت مصرف است، پرسش اساسی این نیست که نرخ پنجم چه زمانی از راه می‌رسد؛ پرسش این است که چرا سیاست‌گذار هنوز نتوانسته یک نظام شفاف، عادلانه و پایدار برای قیمت‌گذاری و سهمیه‌بندی بنزین طراحی کند؟

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.