پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آمار تولید خودروهای کار و تجاری باری در ۴ ماهه نخست ۱۴۰۵

براساس جدیدترین آمار، تولید خودروهای کار و تجاری باری در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ با افت نزدیک به ۲۴ درصدی مواجه شد؛ کامیون تنها بخش صعودی بود، اما سقوط ۷۰ درصدی تولید کشنده، تصویر نگران‌کننده‌ای از وضعیت نوسازی ناوگان سنگین ارائه می‌دهد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار خودروهای کار و تجاری باری در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نه‌تنها از رکود تولید خودرو در کشور در امان نمانده، بلکه در برخی بخش‌ها با افتی سنگین مواجه شده است. بررسی آمارنامه تجمیعی تیرماه وزارت صمت نشان می‌دهد تولید چهار گروه اصلی وانت، کامیونت، کامیون و کشنده از ۳۸ هزار و ۱۸ دستگاه در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ به ۲۸ هزار و ۹۲۵ دستگاه رسیده است؛ یعنی تولید این بخش در یک سال ۹ هزار و ۹۳ دستگاه، معادل حدود ۲۴ درصد کاهش داشته است.

اما پشت این عدد کلی، اتفاق مهم‌تری در حال رخ دادن است؛ چراکه مسیر تولید در کلاس‌های مختلف کاملاً متفاوت بوده است. در حالی که کامیون رشد ۲۵ درصدی را تجربه کرده، تولید کامیونت ۳۵ درصد، وانت حدود ۲۳ درصد و کشنده نزدیک به ۷۰ درصد کاهش داشته است.

کشنده؛ سقوط از ۲۷۳۰ به ۸۱۹ دستگاه

بزرگ‌ترین هشدار در آمار چهار ماهه مربوط به کشنده‌هاست.

تولید این خودروها از ۲ هزار و ۷۳۰ دستگاه در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ به تنها ۸۱۹ دستگاه در مدت مشابه ۱۴۰۵ رسیده است؛ افتی معادل ۷۰ درصد.

در این میان، ایران‌خودرو دیزل با تولید ۳۱۳ دستگاه همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده کشنده محسوب می‌شود، اما تولید آن نیز ۳۸ درصد افت کرده است.

سایپا دیزل از ۳۱۴ دستگاه به ۴۸ دستگاه رسیده و ۸۵ درصد کاهش داشته است. گروه بهمن نیز با افت ۸۸ درصدی، تولید کشنده خود را از ۸۸۸ دستگاه به ۱۰۹ دستگاه رسانده است.

پیلسان که در چهار ماهه ۱۴۰۴ تعداد ۲۴۶ دستگاه کشنده تولید کرده بود، امسال تنها یک دستگاه تولید کرده است. آرین پارس موتور نیز از ۲۲۸ دستگاه به ۱۰۰ دستگاه رسیده و آریا اورست ماشین با افت ۸۶ درصدی، تولید خود را از ۲۵۰ دستگاه به ۳۴ دستگاه کاهش داده است.

در مقابل، دیما دیزل و آریا دیزل موتور از معدود نمونه‌های قابل‌توجه رشد در این بخش هستند؛ تولید دیما از ۶۰ به ۹۶ دستگاه و تولید آریا دیزل از ۲۷ به ۴۲ دستگاه رسیده است.

کامیون؛ تنها چراغ سبز بازار

اگر کشنده نقطه تاریک بازار تجاری باشد، کامیون تنها نقطه روشن آن است. تولید کامیون از ۲ هزار و ۳۷۶ دستگاه به ۲ هزار و ۹۷۷ دستگاه افزایش یافته و رشد ۲۵ درصدی را ثبت کرده است.

اما نکته مهم اینجاست که این رشد بیش از هر چیز مدیون عملکرد یک شرکت است؛ ایران‌خودرو دیزل.

تولید این شرکت از یک‌هزار و ۳۰۴ دستگاه به ۲ هزار و ۲۶۴ دستگاه افزایش یافته و رشد ۷۴ درصدی را ثبت کرده است. در واقع، افزایش ۹۶۰ دستگاهی ایران‌خودرو دیزل سهم قابل‌توجهی در رشد کل بازار کامیون داشته است.

در مقابل، ارس خودرو دیزل ۵ درصد، سروش دیزل مبنا ۱۲ درصد، کاریزان خودرو کاوه ۴۸ درصد، آریا دیزل ۶۷ درصد و خودروسازان دیزلی آذربایجان ۶۹ درصد افت داشته‌اند.

پیلسان و تیراژ دیزل نیز از تولید ۱۰۸ و ۲۵ دستگاه در چهار ماه نخست سال گذشته به صفر دستگاه در سال جاری رسیده‌اند.

بنابراین رشد کامیون را نباید به‌سادگی به کل بازار تجاری تعمیم داد؛ بخش مهمی از این رشد حاصل جهش تولید یک تولیدکننده است.

کامیونت؛ ۸۵۴ دستگاه کمتر

در بخش کامیونت، وضعیت کاملاً متفاوت است. تولید از ۲ هزار و ۴۱۶ دستگاه به یک‌هزار و ۵۶۲ دستگاه کاهش یافته و افت ۳۵ درصدی ثبت شده است.

بهمن دیزل که در چهار ماهه ۱۴۰۴ تعداد ۷۷۳ دستگاه کامیونت تولید کرده بود، امسال تنها ۲۶۷ دستگاه تولید کرده و با افت ۶۵ درصدی مواجه شده است.

آرین پارس موتور نیز تولید خود را از ۵۵۸ دستگاه به ۳۰۴ دستگاه رسانده و ۴۶ درصد کاهش داشته است. سایپا دیزل نیز از ۴۵۰ به ۲۴۰ دستگاه رسیده و ۴۷ درصد افت کرده است.

در مقابل، ایران‌خودرو دیزل عملکرد متفاوتی داشته و تولید کامیونت آرنا پلاس را از ۱۶۵ به ۲۲۵ دستگاه رسانده است؛ یعنی ۳۶ درصد رشد.

ورود برخی محصولات و تولیدکنندگان جدید نیز باعث شده در کنار افت شرکت‌های بزرگ، برخی شرکت‌ها رشدهای درصدی بالایی را ثبت کنند؛ با این حال، حجم این تولیدات برای تغییر معادله کلی بازار کافی نیست.

وانت؛ کاهش ۶۹۲۹ دستگاهی

وانت به‌عنوان پرتعدادترین بخش خودروهای باری نیز در مسیر نزولی قرار گرفته است.

براساس آمار تجمیعی چهار ماهه، تولید وانت از ۳۰ هزار و ۴۹۶ دستگاه در سال ۱۴۰۴ به ۲۳ هزار و ۵۶۷ دستگاه در سال ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی ۶ هزار و ۹۲۹ دستگاه کاهش و حدود ۲۳ درصد افت.

در این بخش، زامیاد و بن‌رو همچنان بخش مهمی از تولید را در اختیار دارند، اما افت تولید آن‌ها باعث شده وزن اصلی بازار وانت نیز کاهش پیدا کند. در مقابل، ایران‌خودرو خراسان با رشد تولید آریسان عملکرد متفاوتی داشته است.

این وضعیت نشان می‌دهد حتی پرتعدادترین بخش خودروهای تجاری باری نیز با کاهش ظرفیت تولید مواجه شده و بازار از نظر تیراژ در حال کوچک‌تر شدن است.

مسئله فقط تولید نیست

آنچه در آمار چهار ماهه بیش از خود کاهش تولید اهمیت دارد، تغییر ترکیب تولید خودروهای باری است.

در شرایطی که ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای کشور به نوسازی نیاز دارد، تولید کشنده ۷۰ درصد کاهش یافته است. هم‌زمان، تولید کامیونت نیز بیش از یک‌سوم پایین آمده و تولید وانت نزدیک به یک‌چهارم کوچک شده است.

در چنین شرایطی، رشد ۲۵ درصدی تولید کامیون اگرچه خبر مثبتی است، اما نمی‌تواند به‌تنهایی تصویر کلی بازار را تغییر دهد.

تمرکز رشد کامیون بر یک شرکت نیز نشان می‌دهد افزایش تولید هنوز به یک روند فراگیر در صنعت خودروهای تجاری تبدیل نشده است.

بازار باری کوچک‌تر شد

آمار چهار ماهه ۱۴۰۵ یک پیام روشن دارد: بازار خودروهای باری در حال کوچک شدن است. کامیون تنها بخش اصلی این بازار است که رشد کرده، اما افت شدید کشنده‌ها، کاهش تولید کامیونت‌ها و افت وانت‌ها باعث شده مجموع تولید چهار گروه اصلی با کاهش نزدیک به ۲۴ درصدی مواجه شود.

البته آمار تولید به‌تنهایی نمی‌تواند علت افت هر شرکت را مشخص کند و آمارنامه وزارت صمت نیز در این جداول درباره دلایل کاهش یا افزایش تولید توضیحی ارائه نمی‌دهد. اما از منظر صنعتی، فاصله بزرگ میان تولید ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در کشنده‌ها، آن هم در شرکتی مانند پیلسان از ۲۴۶ دستگاه به یک دستگاه یا در گروه بهمن از ۸۸۸ به ۱۰۹ دستگاه، نمی‌تواند از نظر آینده بازار حمل‌ونقل سنگین نادیده گرفته شود.

اگر قرار است نوسازی ناوگان تجاری به یک سیاست واقعی تبدیل شود، صرف اعلام برنامه کافی نیست. تولیدکننده باید بتواند تولید کند، خریدار باید قدرت خرید داشته باشد و زنجیره تأمین نیز باید امکان استمرار تولید را فراهم کند. آمار چهار ماه نخست ۱۴۰۵ نشان می‌دهد دست‌کم در بخش بزرگی از خودروهای باری، این زنجیره هنوز با شرایط مطلوب فاصله دارد.