پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

از عرضه خودرو در بورس کالا تا قیمت گذاری محصولات

آن‌چه در دنیا استفاده می‌شود و متداول است، این است که قیمت در بازار براساس عرضه و تقاضا استخراج می‌شود و درست‌ترین حالت همین است. یعنی وقتی که در نقطه تعادلی قرار می‌گیرید، میزان عرضه و میزان تقاضا در حالت تعادلی قرار می گیرد، در غیر این صورت شاهد افزایش قیمت هستیم.

این پیشنهاد یا طرح که قیمت را در بورس کالا یا بازار سرمایه استخراج کنیم می‌تواند خوب باشد، اما اجرای درست و اصولی آن که به نتیجه دلخواه منجر شود به نهاد اجرایی مرتبط می شود، چون در بازار سرمایه سهام خرید و فروش می‌شود، اما این جا ما می‌خواهیم کالا را برای خرید و فروش در بازار بورس داشته باشیم. این سخنان بخشی از پاسخ «ابولفضل خلخالی»، استاد دانشگاه علم و صنعت، به پرسش اسب بخار در خصوص عرضه خودرو در بورس کالاست.

قیمت خودرو متأثر از عوامل مختلفی است. در حال حاضر، بنا به دلایلی فاصله قیمتی کارخانه و بازار بسیار فاحش شده است. در این میان، طرحی در مجلس در حال بررسی است که قرار است براساس آن عرضه خودرو در بورس کالا صورت بگیرد. آیا این روش می تواند به کمک تولیدکننده و مصرف کننده بیاید؟

برای این‌که یک خودرو آماده فروش شود، چیزی حدود دو شرکت کنار هم کار می‌کنند و ما عمدتاً فقط خودروساز را می‌بینیم. در صورتی که، یک زنجیره تأمین بزرگ پشت آن است که تولیدکنندگان مهمی هستند و عدم وجود آن‌ها می‌تواند تولید خودرو را با مشکل مواجه کند. این‌ها عمدتاً شرکت های خصوصی هستند، در صورتی که، خودروسازان ما عمدتاً ماهیت خصولتی دارند، به معنی خصوصی و دولتی، و با این حساب این بخش خصوصی صنعت خودرو اگر با مشکل مواجه شود، ما در بخش تولید خودرو با مشکل مواجه خواهیم شد. در بخشی که ذاتاً خصولتی است، همیشه دولت حمایت کرده و سعی کرده است مسائل و مشکلات شان را جبران کند، همچنین مسائل دیگر را پوشش دهد، مانند بحث اشتغال و امثال آن ها. اما برای این‌که آن قسمت خصوصی‌ای که تولیدکننده است، لطمه نخورد و تولید و اشتغال واقعی در کشورمان وجود داشته باشد، باید مدل اقتصادی صنعت خودرو یک مدل درست و قوی‌ای باشد. یعنی براساس هزینه و فایده و هزینه و درآمد شکل بگیرد. برای این منظور در حال حاضر قیمت مواد اولیه تولیدکنندگان بخش زنجیره تأمین خودروسازی، براساس قیمت بازار در بورس کالا استخراج می‌شود. در این بخش شاهد افزایش قیمت در همه موارد از فولاد، آلومینیوم، مواد پتروشیمی، مس و فلزات  هستیم، اما قیمت خودرو دستوری تعیین می شود، یعنی با ابلاغ و آیین‌نامه. این شیوه باعث می‌شود خودروساز با مشکل مواجه شود. در همین حال، به دلیل مشکلات مدیریتی خودروسازی که در کشور داریم، این موضوع مشکلات بازار را دوچندان می‌کند و همه این مشکلات منتهی می‌شود به زنجیره تأمین که بخش خصوصی است و این آسیب کلی به وجود می‌آید و به همراه خودش فساد و مسائل دیگر را نیز به همراه دارد. بنابراین در مورد این‌که ما مکانیزمی داشته باشیم که قیمت خودرو قیمت واقعی باشد، هر نوع مکانیزمی می‌تواند کمک‌کننده باشد. آن‌چه در دنیا استفاده می‌شود و متداول، این است که قیمت در بازار براساس عرضه و تقاضا استخراج می‌شود و درست‌ترین حالت همین است. یعنی وقتی که در نقطه تعادلی قرار می‌گیرید، میزان عرضه و میزان تقاضا در حالت تعادلی قرار می گیرد، در غیر این صورت شاهد افزایش قیمت هستیم. این پیشنهاد یا طرح که قیمت را در بورس کالا یا بازار سرمایه استخراج کنیم می‌تواند خوب باشد، اما اجرای درست و اصولی آن که به نتیجه دلخواه منجر شود به نهاد اجرایی مرتبط می شود، چون در بازار سرمایه سهام خرید و فروش می‌شود، اما این جا ما می‌خواهیم کالا را برای خرید و فروش در بازار بورس داشته باشیم. خریداری بورس کالا را هم داریم، اما درخصوص کالای مصرفی که مصرف عمده سبد خانوار است. این کار باید با دقت بیش تری انجام شود. در این قسمت هنوز ابهاماتی وجود دارد و پیش از آن که  اجرایی ‌شود، نیاز است که کامل شناخته شود تا واقعاً مصرف‌کننده واقعی بتواند با قیمت واقعی خودرو را تهیه کند.

اگر این اتفاق افتد و تمام عوامل که در زنجیره تأمین و تولید تأثیرگذارند به صورت یکسان قیمت‌گذاری شوند، در توزیع چه نقشی می‌تواند داشته باشد؟ آیا توزیع عادلانه خواهد بود؟ شفافیت بیش تر می‌شود و دلالی ما کاهش پیدا می‌کند؟

به هر حال، باعث ایجاد شفافیت در این سیستم خواهد شد، چون به صورت مساوی عرضه می‌شود و افرادی که تمایل به خرید دارند می‌توانند وارد شوند و این خرید را انجام دهند. آن وقت نقدینگی موجود در بازار را سوق می‌دهد به سمت بورس کالا و این هم می‌تواند مؤثر شود. اما جزییاتش را باید بیش تر مشخص کنیم.

یعنی شما با کلیات ارائه این محصول در بورس کالا موافق هستید؟

من با کلیاتش موافقم. در شرایطی که بازار ما بازار نامشخصی است می‌توانیم بورس کالا را هم جایگزین کنیم.

آیا باید اجرا قوی و خالی از ابهام باشد تا بتواند به آن هدف توزیع خودش برسد؟

قطعاً، باید خیلی روی آن کار شود و بعد اجرا شود.

علی طجوزی

پایگاه خبری اسب بخار