پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

راه‌های عبور از خودروهای بنزینی در ایران

با افزایش مصرف بنزین، تشدید آلودگی هوا و رشد هزینه‌های تأمین سوخت، بحث عبور از خودروهای بنزینی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، تغییر مسیر صنعت خودرو فقط با تولید چند مدل خودروی برقی یا واردات خودروهای هیبریدی ممکن نیست. بنابراین باید دید راه‌های عبور از خودروهای بنزینی در ایران چیست؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، افزایش مصرف روزانه بنزین، تشدید کسری ناترازی، نیاز به واردات در شرایط بحران ارزی و شایعات افزایش قیمت بنزین بار دیگر ضرورت توسعه استفاده از خودروهای پاک را مطرح کرده است.

البته در سال‌های اخیر تلاش برای حرکت به سمت خودروهای پاک بیش‌تر شده است. با این حال، همچنان خودروهای سوخت فسیلی حرف اول را می‌زنند؟

در این شرایط، پرسش اصلی این است که ایران از چه مسیری می‌تواند از وابستگی به خودروهای بنزینی عبور کند؟ آیا خودروهای برقی تنها راه‌حل هستند یا باید مجموعه‌ای از فناوری‌ها و سیاست‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند؟

خودروهای برقی؛ مقصد اصلی؟

خودروهای برقی در بلندمدت مهم‌ترین جایگزین خودروهای بنزینی محسوب می‌شوند. کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و حرکت صنعت خودرو جهان به سمت فناوری‌های جدید، جایگاه خودروهای برقی را در آینده صنعت حمل‌ونقل تثبیت کرده است.

با این حال، توسعه خودروهای برقی بدون ایجاد زیرساخت مناسب ممکن نیست. شبکه ایستگاه‌های شارژ، ظرفیت تولید برق، خدمات پس از فروش، تأمین قطعات و توان مالی مصرف‌کنندگان، از مهم‌ترین پیش‌نیازهای توسعه این خودروها هستند.

در ایران، برقی‌سازی نباید به واردات محدود چند مدل خودرو خلاصه شود. اگر قرار است خودروهای برقی به بخشی از حمل‌ونقل کشور تبدیل شوند، باید برای تولید، نگهداری، شارژ و استفاده گسترده از آن‌ها برنامه‌ای مشخص وجود داشته باشد.

خودروهای هیبرید؛ پل عبور از بنزین به برق

در شرایط فعلی، خودروهای هیبریدی می‌توانند یکی از واقع‌بینانه‌ترین مسیرهای انتقالی برای ایران باشند. این خودروها با کاهش مصرف بنزین، بدون نیاز به زیرساخت گسترده شارژ، می‌توانند بخشی از فشار موجود بر مصرف سوخت را کاهش دهند.

هیبریدی‌ها البته راه‌حل نهایی نیستند، اما می‌توانند در دوره گذار نقش مهمی داشته باشند. مسیر منطقی می‌تواند از خودروهای بنزینی کم‌مصرف به خودروهای هیبریدی و سپس خودروهای تمام‌برقی حرکت کند.

با این حال، استفاده از فناوری هیبریدی نباید بهانه‌ای برای به تأخیر انداختن برقی‌سازی باشد. خودروهای هیبریدی باید بخشی از یک نقشه راه مشخص باشند، نه جایگزینی برای تصمیم‌گیری درباره آینده صنعت خودرو.

لزوم کاهش مصرف سوخت

عبور از خودروهای بنزینی به معنای کنار گذاشتن فوری تمام خودروهای دارای موتور احتراقی نیست. یکی از سریع‌ترین راه‌های کاهش مصرف سوخت، اصلاح خودروهای موجود و حرکت به سمت خودروهای کم‌مصرف‌تر است.

بهبود فناوری موتور، کاهش وزن خودرو، ارتقای استانداردهای فنی و افزایش بهره‌وری می‌تواند مصرف بنزین را کاهش دهد. برای ایران، شاید پیش از آن‌که امکان تولید گسترده خودروهای برقی فراهم شود، امکان کاهش قابل توجه مصرف سوخت در خودروهای تولیدی وجود داشته باشد.

این مسیر، به‌ویژه در شرایطی اهمیت دارد که صنعت خودروی کشور هنوز در تولید خودروهای بنزینی کم‌مصرف، باکیفیت و رقابتی نیز با چالش‌های جدی روبه‌روست.

سوخت‌های جایگزین؛ بخشی از راه

گاز طبیعی، سوخت‌های زیستی و سوخت‌های مصنوعی نیز می‌توانند بخشی از مسیر کاهش وابستگی به بنزین باشند. ایران تجربه استفاده از خودروهای گازسوز را دارد، اما تجربه گذشته نشان داده است که وجود یک سوخت جایگزین، به‌تنهایی تحول ایجاد نمی‌کند.

خودرو، زیرساخت سوخت‌رسانی، فناوری و سیاست‌گذاری باید هم‌زمان توسعه پیدا کنند. در غیر این صورت، هر فناوری جدیدی به طرحی محدود و مقطعی تبدیل خواهد شد.

خودروهای شخصی و حمل‌ونقل عمومی

یکی از مهم‌ترین راه‌های کاهش مصرف بنزین، کاهش وابستگی به خودروی شخصی است. توسعه حمل‌ونقل عمومی، مترو، اتوبوس‌های برقی، تاکسی‌های برقی و حمل‌ونقل ریلی می‌تواند مصرف سوخت را به‌طور واقعی کاهش دهد.

در واقع، راه عبور از خودروهای بنزینی فقط ساختن خودروهای دیگری نیست؛ بلکه باید میزان استفاده اجباری مردم از خودروی شخصی نیز کاهش یابد.

ضرورت نقشه راه قابل اجرا

عبور از خودروهای بنزینی، بدون اصلاح سیاست سوخت، توسعه زیرساخت برق و شارژ، سرمایه‌گذاری در صنعت خودرو و قطعه‌سازی، اصلاح سیاست واردات و تقویت حمل‌ونقل عمومی امکان‌پذیر نیست.

مسیر ایران می‌تواند از خودروهای بنزینی کم‌مصرف آغاز شود، با توسعه خودروهای هیبریدی ادامه پیدا کند و در نهایت به خودروهای برقی برسد. در کنار آن، حمل‌ونقل عمومی باید توسعه پیدا کند تا اساساً وابستگی به خودروهای شخصی کاهش یابد.

مسئله اصلی اما فناوری نیست؛ تصمیم‌گیری است. ایران برای عبور از خودروهای بنزینی فقط به خودروهای برقی نیاز ندارد، بلکه به نقشه راهی نیاز دارد که صنعت خودرو، انرژی، برق و حمل‌ونقل عمومی را هم‌زمان در مسیر جدیدی قرار دهد. بدون چنین نقشه‌ای، صحبت از عبور از خودروهای بنزینی، بیشتر شبیه اعلام مقصدی است که هنوز مسیر رسیدن به آن ساخته نشده است.