جان‌نثار دولت در وزارت صمت؛ ۸۲ درصد راضی‌اند، بقیه هم در صف خودرو و بنزین

محمد اتابک وزیر صمت
محمد اتابک وزیر صمت

محمد اتابک می‌گوید ۸۲ درصد مردم از عملکرد دولت رضایت دارند؛ عددی آن‌قدر بزرگ که اگر واقعاً حاصل یک نظرسنجی معتبر باشد، باید برایش خوشحال بود، اما یک پرسش ساده وجود دارد: این ۸۲ درصد دقیقاً کدام مردم‌اند؟ همان‌هایی که نمی‌توانند خودرو بخرند؟ یا سفره خود را پر کنند یا آن‌ها که با اضطراب و نگرانی آینده برای بنزین در صف می‌ایستند؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، وزیر صمت به‌تازگی با اشاره به نظرسنجی‌های اخیر، از رضایت ۸۲ درصدی مردم از عملکرد دولت سخن گفته و مدیریت معیشت مردم در شرایط جنگی را یکی از دلایل این رضایت دانسته است. با این حال، درباره این نظرسنجی جزئیات روشنی منتشر نشده؛ مشخص نیست چه نهادی آن را انجام داده، جامعه آماری چه تعداد بوده و دقیقاً چه سؤالی از مردم پرسیده شده است.

این‌جاست که ماجرا برای بازار خودرو جالب می‌شود. وزارت صمت یکی از مهم‌ترین نهادهای تصمیم‌گیرنده در حوزه خودروست؛ از تولید و واردات گرفته تا سیاست‌های تجاری و بخش مهمی از مقررات بازار. بنابراین اگر قرار است رضایت مردم سنجیده شود، خریداران خودرو و فعالان این بازار نمی‌توانند از جامعه آماری کنار گذاشته شوند.

آیا واقعاً بازار خودرو از عملکرد دولت راضی است؟

خرید خودرو در ایران دیگر یک معامله عادی نیست. مشتری باید با ثبت‌نام، حساب وکالتی، اولویت‌بندی، محدودیت‌های فروش، انتظار برای تحویل و تغییرات مداوم قیمت کنار بیاید. در بخش واردات نیز مقررات، تعرفه، ارز و ثبت سفارش مرتباً تغییر می‌کنند و هر تغییر می‌تواند قیمت نهایی خودرو را جابه‌جا کند.

مصرف‌کننده در چنین بازاری نه‌تنها با قیمت بالای خودرو مواجه است، بلکه از آینده قیمت نیز مطمئن نیست. یک روز صحبت از افزایش تعرفه است، روز دیگر تغییر نرخ ارز، روز دیگر محدودیت واردات یا سیاست جدید فروش.

حالا پرسش این است: آیا از همین مردم درباره میزان رضایت‌شان پرسیده شده است؟ آیا از کسی که ماه‌ها برای تحویل خودرو منتظر مانده سؤال شده است؟ از مصرف‌کننده‌ای که توان خرید خودروی مورد نیازش را از دست داده است چه‌طور؟ از خریدار خودروی وارداتی که با تغییر مقررات و قیمت مواجه شده است چه؟ و آیا کسی که هر روز قیمت خودرو را در بازار دنبال می‌کند، در میان همان ۸۲ درصد قرار دارد؟

از صف خودرو تا صف بنزین

ماجرا حتا به خرید خودرو هم ختم نمی‌شود. صاحب خودرو باید برای استفاده از آن نیز با مسئله بنزین کنار بیاید؛ کارت سوخت، سهمیه، نرخ‌های مختلف و محدودیت‌های تازه، حالا بخشی از تجربه روزمره رانندگان شده است.

در همین روزها گزارش‌هایی از شکل‌گیری صف‌های طولانی برای دریافت بنزین آزاد در برخی جایگاه‌های مشهد منتشر شد؛ موضوعی که حتا مسئولان را به فکر افزایش عرضه شبانه‌روزی انداخت.

به این ترتیب، تصویری عجیب از زندگی مصرف‌کننده ایرانی شکل گرفته است؛ ابتدا برای خرید خودرو باید از هزارتوی فروش و قیمت عبور کند و بعد برای تأمین سوخت همان خودرو نیز با سهمیه و کارت و نرخ‌های متفاوت مواجه شود.

با این حال، از پشت تریبون وزارت صمت، عدد ۸۲ درصد رضایت اعلام می‌شود. این آمار یادآور رفتار جان‌نثار در سریال شب‌های برره است؛ هیچ چیز جز رضایت خان برای‌اش مهم نبود.

البته مسئله این نیست که این عدد الزاماً غلط است. مسئله، شفاف نبودن منبع آن است. اگر چنین نظرسنجی‌ای انجام شده، انتشار نام مرکز نظرسنجی، تعداد شرکت‌کنندگان، زمان انجام مطالعه و متن سؤال‌ها کم‌ترین کاری است که می‌تواند اعتبار این ادعا را برای افکار عمومی روشن کند.

در غیر این صورت، هر دستگاهی می‌تواند عملکرد خود را ارزیابی کند، عددی برای رضایت اعلام کند و سپس همان عدد را به‌عنوان سند موفقیت به کار ببرد.

وزیر صمت البته باید از سیاست‌های دولت دفاع کند، اما وظیفه او فقط دفاع نیست. او باید صدای صنعت و مصرف‌کننده نیز باشد؛ صنعتی که با کاهش تولید، مشکلات نقدینگی و سیاست‌های متغیر دست‌وپنجه نرم می‌کند و مصرف‌کننده‌ای که با قیمت خودرو، کاهش قدرت خرید و هزینه استفاده از خودرو مواجه است.

مردمی که درباره آن‌ها صحبت می‌کنیم، عددهای داخل جدول‌های مدیریتی نیستند. همان کسانی هستند که صبح قیمت خودرو را چک می‌کنند، ظهر به دنبال شرایط فروش می‌گردند و عصر برای سوخت خودرویی که خریده‌اند، ممکن است در صف بایستند.

اگر ۸۲ درصد همین مردم از عملکرد دولت راضی‌اند، چه بهتر؛ نظرسنجی را منتشر کنید تا افکار عمومی هم ببیند. اگر نیستند، شاید بد نباشد مسئولان یک‌بار هم از پشت شیشه ساختمان وزارت صمت بیرون بیایند و رضایت مردم را نه از روی گزارش‌های اداری، بلکه از خود مردم بپرسند.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.