پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

سیل نپال در بازار خودرو ایران؛ وقتی قدرت خرید غرق می‌شود

حتماً فیلم‌ها و تصاویر سیل نپال را دیده‌اید؛ سیلی که در چند ساعت خانه‌ها، خودروها و دارایی مردم را با خود برد. صحنه‌ها تکان‌دهنده‌اند، اما شاید بد نباشد از زاویه‌ای دیگر به آن‌ها نگاه کنیم. سیل فقط خروش آب‌های ناآرام و غران نیست که زندگی‌ها را در خود غرق کند. گاهی سیل، قیمت است؛ تورم است؛ نااطمینانی است و آرام و بی‌صدا وارد زندگی مردم می‌شود و قدرت خرید را غرق می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار خودرو ایران یکی از بهترین مثال‌ها برای دیدن ارتفاع این سیل است.

خودرو در ایران دیگر فقط یک وسیله نقلیه نیست. برای میلیون‌ها نفر به یک شاخص اقتصادی تبدیل شده است؛ شاخصی که نشان می‌دهد درآمد یک خانواده تا کجا می‌تواند دوام بیاورد و پس‌اندازش تا چه اندازه قدرت خرید دارد. قیمت‌ها بالا می‌روند و درآمدها عقب می‌مانند. فاصله میان این دو، همان آبی است که هر روز بالاتر می‌آید.

خانواده‌ای که چند سال قبل با چند سال کار و پس‌انداز می‌توانست خودرو بخرد، امروز ممکن است حتی به نقطه شروع هم نرسد. مسئله فقط این نیست که خودرو گران شده است؛ مسئله این است که قدرت خرید مردم کوچک شده و این تفاوت بسیار مهم است.

وقتی قیمت خودرو بالا می‌رود، عده‌ای هنوز توان خرید دارند، اما عده‌ای دیگر از بازار حذف می‌شوند. کسانی که حذف می‌شوند، لزوماً فقیر مطلق نیستند. ممکن است شاغل باشند، درآمد داشته باشند و سال‌ها هم کار کرده باشند، اما تورم آن‌قدر سریع‌تر از درآمدشان حرکت کرده که دیگر نمی‌توانند درآمد خود را به یک دارایی تبدیل کنند.

اینجاست که خودرو به نشانه‌ای تلخ از شکاف طبقاتی تبدیل می‌شود؛ نه فقط اینکه چه کسی خودروی گران‌تری سوار می‌شود، بلکه اینکه چه کسی اساساً توان خرید یک خودرو را دارد.

تلخ‌تر اینکه این فرایند به بازار خودرو محدود نمی‌ماند. وقتی قدرت خرید خانوار تحلیل می‌رود، خرید مسکن عقب می‌افتد، پس‌انداز کوچک می‌شود، کیفیت مصرف پایین می‌آید و تصمیم برای ازدواج، فرزندآوری یا حتی تعویض یک وسیله ضروری به آینده‌ای نامعلوم موکول می‌شود. این‌ها اعداد خشک اقتصادی نیستند؛ قطعات زندگی مردم‌اند.

در چنین شرایطی، نگاه کردن به افزایش قیمت خودرو به‌عنوان یک مسئله صرفاً صنفی یا بازاری، خطایی بزرگ است. قیمت خودرو فقط قیمت خودرو نیست؛ آینه‌ای است که وضعیت قدرت خرید جامعه را نشان می‌دهد. اگر سیاست‌گذار هنوز این تصویر را نمی‌بیند، مشکل از آینه نیست.

شاید بد نباشد به تصاویر سیل نپال دوباره نگاه کنیم. آنجا آب را می‌بینیم که خانه و خودرو را می‌برد و همه می‌فهمند که فاجعه رخ داده است. اما در اقتصاد تورمی، ویرانی بی‌سروصداتر است. خانه‌ها سر جایشان هستند، خودروها در خیابان حرکت می‌کنند و زندگی ظاهراً ادامه دارد، اما زیر این ظاهر، قدرت خرید، پس‌انداز و امکان تشکیل دارایی آرام‌آرام غرق می‌شود.

سیل نپال یک‌باره می‌آید و خرابی‌اش جلوی چشم همه است. سیل تورم آهسته‌تر می‌آید و شاید خطرناک‌تر از آن، این باشد که وقتی ارتفاع آب را بفهمیم، خیلی دیر شده باشد.

مسئله امروز فقط قیمت خودرو نیست. مسئله، اقتصادی است که در آن بخش بزرگی از مردم هر روز بیشتر کار می‌کنند، اما هر روز کمتر می‌توانند بخرند و کمتر می‌توانند برای آینده چیزی بسازند. اقتصادی که اجازه ندهد مردمش درآمد خود را به پس‌انداز و دارایی تبدیل کنند، دیر یا زود باید درباره پایه‌های خودش نگران باشد.