پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

از هرمز تا باب‌المندب؛ زنگ خطر دوباره برای بازار خودرو ایران

تشدید تنش‌های منطقه‌ای، احتمال اختلال در مسیرهای دریایی و تهدید مسدود شدن تنگه هرمز و حتا باب‌المندب، بار دیگر بازار خودرو ایران را در برابر ریسک تحریم، کمبود قطعه، افزایش هزینه واردات و موج تازه نااطمینانی قرار داده است. آیا از هرمز تا باب‌المندب، زنگ خطر دوباره برای بازار خودرو ایران به صدا درآمده است؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار خودرو ایران بار دیگر در برابر یک متغیر خارج از صنعت قرار گرفته است؛ بحران ژئوپلیتیک. بازاری که طی سال‌های گذشته بارها از تحریم، محدودیت‌های ارزی، بسته شدن مسیرهای تجاری و نااطمینانی سیاسی تأثیر گرفته، حالا با نگرانی تازه‌ای مواجه شده است؛ بازگشت سایه محاصره و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل.

تشدید تنش‌ها در منطقه و مطرح شدن احتمال بسته شدن یا محدود شدن تردد در تنگه هرمز، زنگ خطر را برای بسیاری از بخش‌های اقتصادی به صدا درآورده است. اگرچه بازار خودرو به‌صورت مستقیم، مانند بازار انرژی، به این گذرگاه وابسته نیست، اما هرگونه اختلال در تجارت دریایی می‌تواند زنجیره تأمین خودرو را تحت تأثیر قرار دهد؛ از تأمین قطعات و مواد اولیه گرفته تا هزینه حمل‌ونقل و زمان ترخیص کالا.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که بازار خودرو ایران، بیش از آن‌که تنها تابع عرضه و تقاضا باشد، به‌شدت تحت تأثیر فضای روانی و انتظارات اقتصادی قرار دارد. در دوره‌هایی که ریسک سیاسی افزایش یافته است، حتا پیش از ایجاد کمبود واقعی، قیمت‌ها تحت تأثیر نگرانی فعالان بازار حرکت کرده‌اند. بنابراین، بازگشت فضای بحران می‌تواند بار دیگر تقاضای سرمایه‌ای را فعال کرده و فاصله قیمت کارخانه و بازار را افزایش دهد.

در کنار هرمز، تهدیدهای مطرح‌شده درباره ناامن شدن یا مسدود شدن احتمالی باب‌المندب نیز اهمیت زیادی دارد. این مسیر یکی از شاه‌راه‌های مهم تجارت جهانی است و هرگونه اختلال در آن می‌تواند مسیرهای انتقال کالا به منطقه را طولانی‌تر و پرهزینه‌تر کند. برای صنعت خودروی ایران که همچنان در تأمین برخی قطعات، مواد اولیه و تجهیزات با محدودیت مواجه است، افزایش هزینه‌های لجستیکی می‌تواند فشار جدیدی ایجاد کند.

البته در این میان، باز شدن مسیر ترکیه برای ورود خودرو می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها را کاهش دهد. فعال‌تر شدن مسیرهای زمینی و استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه، فرصتی برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی ایجاد می‌کند. با این حال، این مسیر نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین تجارت دریایی شود و ظرفیت آن برای پاسخ‌گویی به تمام نیازهای بازار محدود است.

اکنون پرسش اصلی این است که بازار خودرو، در صورت تشدید محاصره و بازگشت فشارهای تحریمی، چه مسیری را طی خواهد کرد؟

در سناریوی نخست، افزایش نااطمینانی می‌تواند قیمت خودرو را دوباره وارد فاز صعودی کند؛ نه به دلیل کاهش فوری عرضه، بلکه به دلیل افزایش انتظارات تورمی. در سناریوی دوم، خودروسازان داخلی ممکن است با فشار بیش‌تری برای تأمین قطعه و حفظ تیراژ تولید مواجه شوند؛ موضوعی که در نهایت می‌تواند کیفیت و حجم عرضه را تحت تأثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، چنین شرایطی می‌تواند سیاست‌گذار را بار دیگر در برابر یک تصمیم سخت قرار دهد: ادامه مسیر واردات، مدیریت منابع ارزی یا حمایت بیش‌تر از تولید داخل.

بحران هرمز و باب‌المندب یادآوری می‌کند که آینده بازار خودرو ایران فقط در کارخانه‌ها و بازار تعیین نمی‌شود، بلکه مسیرهای سیاسی و تجاری جهان نیز می‌توانند فرمان این بازار را در دست بگیرند. اکنون باید دید آیا مسیرهای جایگزین می‌توانند جاده مخصوص را از یک شوک تازه عبور دهند یا بازار خودرو بار دیگر هزینه بحران‌های بیرونی را پرداخت خواهد کرد.