پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

از فارین‌افرز تا جاده‌مخصوص؛ بازتاب استراتژی جدید آمریکا در بازار خودرو

خودروسازی ایران یکی از اهدافی به‌شمار می‌رود که طی سال‌های اخیر و به‌طور مشخص از سال ۱۳۹۷ به‌طور مستقیم هدف تحریم واقع شده است، اما در هر صورت به‌رغم هزینه‌های گزاف هنوز نفس می‌کشد. دراین میان، واشینگتن گویا برنامه‌های جدید برای اقتصاد ایران دارد. بازتاب استراتژی جدید آمریکا در بازار خودرو چه خواهد بود؟

 به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در روزهایی که توجه افکار عمومی به تحولات و تنش‌های نظامی معطوف شده است، در لایه‌های زیرین اتاق‌های فکر واشینگتن، نقشه‌ای برای تغییر زمین بازی علیه ایران در حال ترسیم است.

ریچارد نفیو، کسی که از او به‌عنوان معمار تحریم‌های ایران یاد می‌شود، اخیراً در مقاله‌ای در نشریه معتبر فارین‌افرز (Foreign Affairs)، راهبردی را مطرح کرده است که بیش از آن‌که بر وضع تحریم‌های جدید متکی باشد، بر فشار عملیاتی و تخریب از درون تمرکز دارد. این تغییر استراتژی، پیامی روشن برای اقتصاد ایران و به‌طور ویژه برای جاده مخصوص دارد؛ جایی که نبض صنعت و بازار خودروی ایران در آن می‌تپد.

تغییر فاز واشینگتن؛ از فشار حداکثری به تخریب از درون

ترامپ در دوره نخست خود با شعار فشار حداکثری به میدان آمد، اما واقعیت‌های اقتصادی نشان داد که تحریم‌های نفتی به‌تنهایی قادر به صفر کردن صادرات ایران نیستند. اکنون نفیو و تحلیلگران همراه او بر این باورند که دوران تحریم‌سازی به پایان رسیده، زیرا تقریباً نقطه‌ای در اقتصاد ایران باقی نمانده است که تحریم نشده باشد.

خروج داوطلبانه چین از ایران؟

استراتژی جدید، یعنی اجرای سخت‌گیرانه و عملیاتی، هدف‌اش این است که هزینه همکاری با تهران را برای شرکای کلیدی مانند چین به قدری بالا ببرد که پکن داوطلبانه از بازار ایران عقب‌نشینی کند.

در این میان، بازار خودروی ایران به‌عنوان یکی از وابسته‌ترین صنایع به ارز و زنجیره تأمین خارجی، مستقیماً در خط مقدم این نبرد جدید قرار می‌گیرد. اثرات استراتژی شکست از درون نفیو بر بازار خودرو نشان می دهد که در صورت اجرایی شدن، سه چالش بنیادین به‌همراه خواهد آورد:

یکم: محاصره زنجیره تأمین؛ هدف‌گیری شرکای شرقی

نخستین ابزار نفیو برای درهم کوبیدن تهران در سه حرکت، بالا بردن هزینه برای شرکاست. صنعت خودروسازی در سال‌های اخیر، پیوندی ناگسستنی با زنجیره تأمین چین پیدا کرده است. از قطعات های‌تک الکترونیکی تا پلتفرم‌های مشترک، همگی به شریان‌های مالی و لجستیکی میان ایران و چین وابسته‌اند. اگر واشینگتن موفق شود با اجرای عملیاتی و سخت‌گیرانه تحریم‌ها، پکن را به بازنگری در همکاری‌های خودرویی وادار کند، جاده مخصوص با یک سکته تولیدی مواجه خواهد شد. کاهش عرضه در شرایطی که تقاضا همواره رو به بالاست، اولین محرک برای جهش قیمت‌ها در بازار آزاد خواهد بود.

دوم: تورم و بحران ارزی؛ پناهگاه تورمی خودرو

تیترِ «چگونه می‌شود تهران را با سه حرکت درهم کوبید؟» در نیویورک‌تایمز، مستقیماً به بحران ارزی اشاره دارد. نفیو می‌داند که خودرو در ایران مدت‌هاست از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایه‌ای تبدیل شده است. در استراتژی جدید، با تحت فشار قرار دادن منابع ارزی ایران و ایجاد نوسان‌های شدید، تقاضا برای خرید خودرو نه از سر نیاز و مصرف، بلکه برای حفظ ارزش پول ملی به‌شدت افزایش می‌یابد.

سوم: تقاضای پنیک در بازار خودرو

این تقاضای خرید ناشی از ترس (تقاضای پنیک)، بازار را در وضعیتی قرار می‌دهد که حتا با تولید داخلی مناسب نیز قیمت‌ها آرام نمی‌گیرند. در واقع، نفیو به‌دنبال آن است که با گره زدن تحریم به نرخ ارز، خودرو را به بمبی ساعتی در دستان طبقه متوسط تبدیل کند.

روان‌شناسی بازار و تحلیل تاب‌آوری

گزارش‌های محرمانه سیا که توسط واشینگتن‌پست منتشر شده است، نشان می‌دهد ایران به‌دلیل تجربه مقابله با فشارها، قادر است پیامدهای محاصره را برای چند ماه تحمل کند. اما پژوهشگران امنیتی معتقدند سیستمی که تحت فشار مستحکم به‌نظر می‌رسد، ممکن است در برابر شوک‌های داخلی ناگهان دچار شکستگی شود. در بازار خودرو، این شوک می‌تواند از مسیر توقف واردات خودرو و یا توقف تولید وارد شود.

عبور از پیچ تند استراتژی جدید آمریکا، نیازمند هوشمندی در جاده مخصوص است. بازار خودروی ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به شفافیت و تقویت زیرساخت‌های تولیدی نیاز دارد. در این نبرد ارزی و صنعتی، برنده کسی است که بتواند پیش از کامل شدن «سه حرکت» حریف، آرایش دفاعی و تهاجمی خود را در ساختار تولید بازسازی کند.