چرا خودروسازان جهانی عراق را انتخاب می‌کنند؟

تویوتا هایلوکس
تویوتا هایلوکس

در حال حاضر ایران درگیر جنگ است، جنگی که از آن با نام جنگ رمضان یا جنگ تحمیلی سوم نیز نام می برند، اما این جنگ برای خودروسازی از سال‌های پیش آغاز شده است. در این شرایط بسیاری از شرکت‌ها سرمایه‌های خود را به کشورهای دیگر از جمله عراق می برند، اما چرا خودروسازان جهانی عراق را انتخاب می‌کنند؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، طی سال‌های اخیر خودروسازی ایران پیرو تحریم‌های خارجی و ممنوعیت و محدودیت‌های داخلی نه تنها با خروج سرمایه‌ها و شرکای خارجی همراه شده بود، بلکه بخشی از این سرمایه‌ها به کشور همسایه، عراق، منتقل شده است.

در این میان این پرسش مطرح است که چرا این شرکت‌ها ترجیح می‌دهند در عراق بدون ‏‌زنجیره تأمین و کم‌توسعه سرمایه‌گذاری می‌کنند، اما از ایرانِ صنعتی، قطعه‌ساز و مهندس‌محور فراری‌اند.

عراق در مدت ۱۰ سال فروش سالانه خود را از ۳۹ هزار دستگاه در ۲۰۱۵ به بیش از ۱۶۱ هزار در ۲۰۲۴ و ادامه رشد در ۲۰۲۵ رسانده است، اما  ایران با بازار ۸۵ میلیونی و کارخانه‌های فعال هنوز نتوانسته است اعتماد سرمایه‌گذار خارجی را جلب کند.

عراق؛ مقصد سرمایه‌گذاری امن و سودآور

براساس گزارش‌ها بازار خودرو عراق در چند سال اخیر رشد شتابانی داشته است و از ۳۹ هزار دستگاه در ۲۰۱۵ به ۱۶۱ هزار در ۲۰۲۴ رسید و در سه‌ماهه اول ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۴٫۱ درصد افزایش فروش داشت. برندهایی مانند کیا، تویوتا، ام‌جی و نیسان سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار گرفته‌اند. مدل‌هایی مثل Toyota Hilux و Kia Frontier همچنان پرفروش‌ترین‌ها هستند. این رشد در شرایطی رخ داده که عراق هنوز فاقد زیرساخت کامل و نیروی متخصص گسترده است، اما قوانین روشن و ثبات نسبی سیاست‌ها باعث شده است سرمایه‌گذار خارجی احساس امنیت کند و سود خود را بدون مانع ببرد.

ایران؛ جهنم سرمایه‌گذار

ایران با بازار ۸۵ میلیونی، نیروی متخصص و شبکه قطعه‌سازی گسترده هنوز نتوانسته است حتا سرمایه‌گذار خارجی را جذب کند. مشکل فقط تحریم نیست؛ ایران با بی‌ثباتی سیاست‌ها و تصمیمات خلق‌الساعه، خودروساز خارجی را فراری داده است. هر قرارداد بالقوه ممکن است با یک بخش‌نامه شبانه بی‌اثر شود، سودها بلوکه گردد و شریک داخلی تغییر کند. صنعت خودرو ایران دیگر صنعتی واقعی نیست، بلکه ابزار توزیع رانت و حیاط خلوت سیاست‌گذار است. طبیعی است که هیچ برند جهانی حاضر نیست میلیاردها دلار را وارد بازاری کند که هر روز تهدید می‌شود.

ایران همه چیز دارد اما هیچ چیز ندارد

طنز تلخ این‌جاست که ایران، برخلاف عراق، نیروی متخصص و قطعه‌سازی فعال دارد، اما وقتی ثبات، شفافیت و عقل اقتصادی وجود ندارد، حتا مزیت‌های عظیم هم سرمایه‌گذار را جذب نمی‌کند. سرمایه‌گذار ترجیح می‌دهد در کشوری بدون قطعه‌سازی اما با قواعد روشن فعالیت کند، تا در ایران گرفتار تصمیمات دستوری و غیرشفاف شود.

هر چند در حال حاضر ایران درگیر جنگ شده است، اما در کل تا وقتی صنعت خودرو ایران گرفتار مدیریت دولتی، قیمت‌گذاری دستوری و نگاه رانتی باشد، هیچ سرمایه‌گذاری وارد نخواهد شد. عراق بی‌زیرساخت اما قابل پیش‌بینی و سودآور است؛ ایران صنعتی اما غیرقابل اعتماد و فراری‌دهنده سرمایه‌گذار.

نتیجه تلخ این است که سرمایه‌گذار خارجی به بغداد می‌رود و ایران فقط نظاره‌گر فرار سرمایه و انزوا در بازار جهانی است.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.