پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

وقتی پراید 10 میلیارد ریالی دیگر عجیب نیست

پراید سال‌ها نماد ارزان‌ترین خودروی بازار ایران بود؛ خودرویی که زمانی حتا رسیدن قیمت‌ش به ۲۰ میلیون تومان برای مردم غیرقابل باور به نظر می‌رسید و سوژه طنز و شوخی‌های گسترده در فضای مجازی شده بود، اما حالا همان خودرو به مرز یک میلیارد تومان رسیده است و شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا این باشد که دیگر کم‌تر کسی از شنیدن این اعداد شوکه می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، پراید برای سال‌ها ساده‌ترین و در دسترس‌ترین خودروی بازار ایران محسوب می‌شد. خانواده‌های زیادی نخستین تجربه مالکیت خودرو را با پراید آغاز کردند و این خودرو، با وجود انتقادهای فراوان به کیفیت و ایمنی، به دلیل قیمت پایین و هزینه نگهداری کم‌تر، جایگاه ویژه‌ای در بازار داشت.

در دهه ۱۳۹۰، زمانی که قیمت پراید به حدود ۲۰ میلیون تومان رسید، موجی از واکنش‌ها در جامعه شکل گرفت. بسیاری باور نمی‌کردند خودرویی که زمانی کم‌تر از ۱۰ میلیون تومان قیمت داشت، بتواند چنین جهشی را تجربه کند. آن روزها، پراید ۲۰ میلیونی نماد آشفتگی اقتصادی بود؛ عددی که برای بخش زیادی از جامعه، غیرواقعی و حتا خنده‌دار به نظر می‌رسید.

در سال‌های گذشته، هر بار که قیمت پراید جهش پیدا می‌کرد، فضای مجازی پر از طنز و کنایه می‌شد، اما اتفاقی که به‌تدریج رخ داد، عادی شدن همین قیمت‌های عجیب بود. تورم آن‌قدر ادامه پیدا کرد و اعداد آن‌قدر بزرگ شدند که جامعه به شنیدن قیمت‌های نجومی خو گرفت. امروز دیگر وقتی صحبت از پراید ۷۰۰ یا ۸۰۰ میلیون تومانی می‌شود، واکنش‌ها به مراتب سردتر از سال‌هایی است که پراید ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومان شده بود.

نکته عجیب‌تر این‌جاست که سایپا سال‌ها تولید پراید را متوقف کرده است، اما این خودرو همچنان در بازار با افزایش قیمت مواجه می‌شود. در منطق طبیعی بازار، انتظار می‌رود خودرویی که قدیمی، کم‌کیفیت و خارج از خط تولید است، به‌تدریج ارزش خود را از دست بدهد.

اما در اقتصاد تورمی ایران، حتا خودروهای متوقف‌شده نیز به رشد قیمت ادامه می‌دهند، زیرا مسئله اصلی دیگر کیفیت یا فناوری خودرو نیست، بلکه کاهش مستمر ارزش پول ملی است. در چنین شرایطی، خودرو صرفاً یک وسیله نقلیه نیست، بلکه ابزاری برای حفظ ارزش دارایی تلقی می‌شود.

چرا دیگر کسی تعجب نمی‌کند؟

شاید مهم‌ترین بخش این ماجرا، تغییر ذهنیت عمومی باشد. جامعه ایران سال‌هاست با تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و جهش‌های پیاپی قیمت‌ها زندگی می‌کند. در نتیجه، ذهن مردم به‌تدریج نسبت به اعداد بزرگ «بی‌حس» شده است. چیزی که روزی فاجعه اقتصادی تلقی می‌شد، امروز به بخشی از واقعیت روزمره تبدیل شده است.

روان‌شناسان اقتصادی معتقدند تکرار مداوم شوک‌های قیمتی، به نوعی «عادت تورمی» در جامعه منجر می‌شود؛ وضعیتی که در آن مردم دیگر نسبت به رشد غیرعادی قیمت‌ها واکنش احساسی شدید نشان نمی‌دهند، زیرا انتظار دارند همه‌چیز باز هم گران‌تر شود.

کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند افزایش قیمت پراید، بیش از آن‌که درباره خود خودرو باشد، درباره کاهش ارزش ریال است. پراید همان خودروی قدیمی با همان فناوری دهه‌های گذشته است. نه ناگهان لوکس شده، نه پیشرفته‌تر شده و نه کیفیت متفاوتی پیدا کرده است. آن‌چه تغییر کرده، قدرت خرید پول ملی است.

وقتی ارزش ریال به‌صورت مداوم کاهش پیدا می‌کند، طبیعی است که قیمت همه دارایی‌ها، از خودرو گرفته تا مسکن و طلا، با سرعت بالا رشد کند. در واقع، پراید یک میلیارد تومانی بیش از آن‌که نشانه گران شدن خودرو باشد، نشانه ارزان شدن پول ملی است.

شاید خطرناک‌ترین بخش ماجرا همین عادی شدن بحران باشد. وقتی جامعه به تورم شدید عادت می‌کند، حساسیت عمومی نسبت به بحران اقتصادی کاهش پیدا می‌کند. پراید ۲۰ میلیونی زمانی نماد بحران بود، اما امروز پراید نزدیک به یک میلیارد تومان دیگر شوک‌آور نیست. این روند می‌تواند تا جایی ادامه پیدا کند که حتا اعداد بسیار بزرگ‌تر نیز طبیعی به نظر برسند؛ نه به این دلیل که اقتصاد سالم شده، بلکه چون ذهن جامعه به تورم مزمن خو گرفته است.

داستان پراید یک میلیارد تومانی فقط روایت گران شدن یک خودرو نیست، بلکه تصویری روشن از اقتصادی است که سال‌ها با تورم مزمن، کاهش ارزش پول ملی و فرسایش قدرت خرید مردم دست‌وپنجه نرم کرده است. خودرویی که روزی نماد ارزانی بود، امروز به کالایی تبدیل شده است که قیمت‌اش با بسیاری از خودروهای مدرن جهانی رقابت می‌کند؛ بدون آن‌که کیفیت، فناوری یا ایمنی آن تغییری کرده باشد و شاید تلخ‌ترین بخش ماجرا این باشد که جامعه دیگر از شنیدن این اعداد شوکه نمی‌شود؛ گویی تورم، آرام‌آرام توان تعجب کردن را هم از مردم گرفته است.