پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

رئیس انجمن واردکنندگان تشریح کرد؛ بازار خودرو زیر تیغ تعرفه ۱۰۰ درصدی

رئیس انجمن واردکنندگان خودرو با هشدار نسبت به تصمیمات جدید تعرفه‌ای، توقف خروج خودروهای وارداتی از گمرکات و احتمال افزایش حداقل ۱۰۰ درصدی سود بازرگانی را عاملی برای ایجاد شوک جدید در بازار دانست و تأکید کرد که ادامه این روند می‌تواند خودروهای وارداتی، به‌ویژه خودروهای اقتصادی و پاک، را از دسترس بخش بزرگی از مشتریان خارج کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، هادی سلیمانی ملکان با انتقاد از سیاست‌های اخیر در حوزه واردات و تعرفه، نسبت به ایجاد بن‌بست در فرآیند ترخیص خودروها هشدار داد. به گفته او، آنچه امروز در بازار خودرو در حال شکل‌گیری است، نتیجه تصمیماتی است که فاصله قابل‌توجهی با واقعیت‌های اجرایی بازار و هزینه‌های تحمیل‌شده به واردکنندگان دارد.

سلیمانی ملکان با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده طی سال گذشته، پیش از تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۵ و ماه‌های اخیر گفت: انجمن واردکنندگان خودرو با همکاری وزارت صمت در این مدت به دنبال تدوین الگویی جامع و پایدار برای تعرفه‌های سال جاری بوده است؛ الگویی که قرار بود میان خودروهای وارداتی کامل یا CBU و خودروهای مونتاژی یا CKD رابطه‌ای منطقی ایجاد کند.

بر اساس این رویکرد، قرار بود هرچه عمق ساخت داخل افزایش پیدا می‌کند، تعرفه‌ها نیز به‌شکل پلکانی کاهش یابد. در کنار آن، عواملی مانند مصرف سوخت و حجم موتور نیز در تعیین تعرفه‌ها مورد توجه قرار گیرد تا سیاست تعرفه‌ای، هم‌زمان با حمایت از تولید داخلی، واردات خودروهای کم‌مصرف و اقتصادی را نیز تحت فشار قرار ندهد.

اما به گفته ملکان، این مسیر سرانجام به تصمیمی متفاوت و پیشنهاد افزایش حداقل ۱۰۰ درصدی سود بازرگانی خودروهای وارداتی ختم شده است.

شوک ۱۰۰ درصدی در راه است؟

از نگاه واردکنندگان، چنین تصمیمی تنها یک تغییر در جدول تعرفه‌ها نیست، بلکه می‌تواند مستقیماً به قیمت نهایی خودرو منتقل شود؛ به‌خصوص در شرایطی که طی ماه‌های گذشته هزینه‌های مختلف واردات به‌شکل محسوسی افزایش یافته است.

سلیمانی ملکان معتقد است چنین تصمیمی بیش از همه به خودروهای برقی، نو انرژی و اقتصادی ضربه خواهد زد؛ خودروهایی که قرار بود بخشی از راهکار کاهش مصرف سوخت و حرکت به سمت حمل‌ونقل پاک باشند.

اگر تعرفه خودروهای پاک به اندازه‌ای افزایش پیدا کند که قیمت نهایی آنها برای مصرف‌کننده توجیه اقتصادی نداشته باشد، نتیجه معکوس خواهد بود؛ یعنی به‌جای توسعه خودروهای کم‌مصرف و برقی، انگیزه واردات آنها کاهش پیدا می‌کند.

قانون هوای پاک زیر سایه تعرفه

یکی از انتقادهای اصلی سلیمانی ملکان، تضاد این سیاست با اهداف قانون هوای پاک و قانون تسهیل است.

منطق ماجرا ساده است؛ از یک طرف سیاست‌گذار درباره کاهش مصرف سوخت، توسعه خودروهای برقی و هیبریدی و کاهش آلایندگی صحبت می‌کند و از طرف دیگر، با افزایش سنگین هزینه واردات همین خودروها، عملاً مسیر ورود آنها به بازار را دشوارتر می‌کند.

این تناقض می‌تواند به زیان مصرف‌کننده و سیاست‌های کلان کشور تمام شود.

خودروها پشت درهای گمرک

به گفته رئیس انجمن واردکنندگان خودرو، در شهریورماه روند خروج خودروهای وارداتی از گمرکات با مشکل مواجه شده و اجازه خروج برخی خودروها داده نمی‌شود. این وضعیت در شرایطی شکل گرفته است که بخشی از خودروها پیش‌تر وارد کشور شده‌اند و حتی برای برخی از آنها تعهد فروش ایجاد شده است.

تغییر ناگهانی مبنای تعرفه برای چنین خودروهایی، از نگاه واردکنندگان، می‌تواند بحران جدیدی ایجاد کند. خودرویی که با فرض تعرفه چهار درصدی وارد شده است، اگر در زمان ترخیص با نرخ بسیار بالاتری مواجه شود، طبیعتاً با هزینه‌ای پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو خواهد شد؛ هزینه‌ای که یا باید توسط واردکننده جذب شود یا به قیمت نهایی خودرو منتقل خواهد شد.

گرانی خودرو فقط کار واردکننده نیست

سلیمانی ملکان افزایش قیمت خودروهای وارداتی طی یک سال گذشته را صرفاً ناشی از عملکرد واردکنندگان نمی‌داند.

به گفته او، افزایش نرخ ارز، رشد هزینه لجستیک و حمل‌ونقل بین‌المللی، افزایش نرخ پایه ارز گمرکی و رشد هزینه اسقاط، مجموعه‌ای از عوامل هزینه‌ای بوده‌اند که قیمت تمام‌شده خودروهای وارداتی را افزایش داده‌اند.

تکرار یک سناریوی قدیمی

سلیمانی ملکان با اشاره به تجربه سال‌های گذشته هشدار داده است که ممکن است بار دیگر همان سناریوی تکراری رخ دهد؛ ابتدا تصمیمی ناگهانی و پرهزینه اتخاذ شود، سپس بازار تحت تأثیر آن دچار التهاب شود و در ادامه، فعالان بازار و واردکنندگان به دلیل افزایش قیمت‌ها مورد مؤاخذه قرار گیرند.

در چنین شرایطی، به‌جای بررسی ریشه‌های واقعی افزایش قیمت، حلقه آخر زنجیره، یعنی فروشنده یا واردکننده، هدف قرار می‌گیرد.

از نگاه رئیس انجمن واردکنندگان خودرو، بخشی از مشکلات موجود حاصل سیاست‌های متناقض داخلی و محدودیت‌ها و تحریم‌های خارجی است.

تفاوت تدبیر و تصمیمات احساسی

سلیمانی ملکان با تأکید بر اینکه واردکنندگان بر مشکلات کشور و شرایط خاص موجود واقف هستند و کمک برای عبور سالم از این بحران را وظیفه خود می‌دانند، افزود: اما تفاوت بسیاری میان «تدبیر» و «تصمیمات احساسی» وجود دارد و تصمیماتی که بر پایه احساسات اتخاذ شوند، تنها به نتایجی عجولانه و نادرست منجر خواهند شد.

نامه واردکنندگان به رئیس‌جمهور پزشکیان

ملکان تأکید کرده است که بر حسب وظیفه و برای هشدار نسبت به آثار سوء این تصمیم بر بازار خودرو، نامه‌ای به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، نوشته شده است.

در این نامه، انجمن واردکنندگان خودرو نسبت به افزایش تعرفه‌ها، آثار آن بر قیمت خودرو و تبعات اجتماعی این تصمیم هشدار داده و خواستار جلوگیری از تصمیمی شده است که به اعتقاد این انجمن می‌تواند فشار بیشتری بر بازار و مصرف‌کنندگان وارد کند.

متن کامل نامه انجمن واردکنندگان خودرو به رئیس‌جمهور

بسمه تعالی

جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

موضوع: ایجاد نارضایتی عمومی در اثر افزایش نرخ تعرفه

با سلام و تحیات و تبریک ولادت حضرت رسول اکرم (ص)

احتراماً، در خصوص بند چهاردهم پیش‌نویس مصوبه آتی جلسه سران سه قوه درباره سود بازرگانی خودروهای وارداتی (حداقل ۱۰۰ درصد)، موارد زیر به استحضار می‌رساند:

۱) در طول یک سال و نیم گذشته، مؤلفه‌های مختلف تأثیرگذار بر قیمت خودروی وارداتی، اعم از نرخ ارز (۲ برابر)، هزینه لجستیک بین‌المللی (۳.۵ برابر)، نرخ پایه ارز گمرکی (۵ برابر) و هزینه اسقاط (۲ تا ۵ برابر)، منجر به افزایش قیمت تا ۹۰ درصدی این خودروها و دور از دسترس شدن آنها برای طبقه متوسط شده است.

۲) مصوبه پیشنهادی اخیر منجر به ایجاد شوک اقتصادی جدید و افزایش آنی قیمت تا ۶۰ درصد، به‌ویژه در خصوص خودروهای برقی، نو انرژی و خودروهای اقتصادی خواهد شد که ضمن مغایرت و تعارض آشکار با قانون هوای پاک و قانون تسهیل، عملاً نه‌تنها تقاضا برای خودروهای وارداتی را از بین خواهد برد، بلکه به عدم تحقق درآمدهای پیش‌بینی‌شده دولتی منجر خواهد شد.

۳) موارد مطرح‌شده در طرح در خصوص سود بازرگانی خودروهای وارداتی سرزمین اصلی و مناطق آزاد، که در این بخش در تضاد با قانون مناطق آزاد نیز قرار دارد، صرفاً به افزایش انحصار و نهایتاً افزایش قیمت کارخانه و بازار خودروهای تولید داخل منجر خواهد شد.

تصویب چنین مصوبه‌ای بر انبوه نارضایتی‌ها و فشارهای موجود بر ملت عزیز ایران خواهد افزود که تبعات اجتماعی جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت.

این طرح توسط سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و علی‌رغم مخالفت جدی وزارت صمت تهیه شده و در جلسات کمیسیون‌های فرعی، جنابعالی به‌عنوان پیشنهاددهنده این افزایش معرفی شده‌اید.

لذا مستدعی است با تدبیری که از شما سراغ می‌رود، نگذارید تصویب این بند، همراه با افزایش قیمت بنزین، فضای اجتماعی را بیش از پیش ملتهب کند.

انجمن واردکنندگان خودرو ایران