خودرو فقط یک نمونه از انحصار است آقای وزیر!

انحصار دولت
انحصار دولت

وزیر صمت دیروز، شنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۲، در اولین سخنرانی عمومی خود به لزوم خروج دولت از قیمت گذاری و شکست انحصار پرداخته است، اما خودرو فقط یک نمونه از انحصار است آقای وزیر! که با شعار، رقابتی نخواهد شد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، وزیر صمت، دیروز در مراسم روز ملی صنعت و معدن گفت: «مقام معظم رهبری طی ۱۰ سال گذشته همه سال‌ها را با عناوین اقتصادی نام‌گذاری کرده اند و سال ۱۴۰۲ هم با عنوان سال رشد اقتصادی و کاهش تورم نام‌گذاری کردند و فرمودند مسئولان دولتی و نمایندگان مردم باید مردم را به ایفای نقش مولد در اقتصاد ترغیب کنند و فرمودند برای بخش خصوصی اعتماد را ایجاد کنید تا سرمایه‌گذاری کنند و بخش خصوصی می‌تواند.»

عباس علی آبادی با بیان این که وزارت صمت خود را متعهد به تحقق منویات مقام معظم رهبری می‌داند و معتقد است، خطاب به حضار همایش گفت: «این مهم با کمک شما دست‌یافتنی است،‌ باید از شعار بیهوده پرهیز کرد، بنابراین باید در ابتدا نظرات خودم را در مورد برخی موضوعات بیان کنم، اگرچه ممکن است در مدت کوتاه باقی‌مانده از دولت سیزدهم شانس کمی برای دستیابی به این اهداف وجود داشته باشد.»

وی اظهار کرد: «من معتقدم که بازار کشور باید بازار رقابتی کامل باشد، اگر چه تحقق آن در همه عرصه‌ها سخت است، معتقدم دولت نباید مستقیماً در بازار رقابتی دخالت داشته باشد اما باید اول رفع انحصار کرد.»

مدیرعامل سابق مپنا ادامه داد: «معتقدیم که سیاست‌های حکمرانی باید به نحوی باشد که حین ایجاد ثبات، تحولات را ممکن سازد؛ وزارت صمت در مبارزه با فساد و رانت تردید ندارد و تأکید دارد با اصلاح سیاست‌ها از جمله وام‌های بی‌حساب، تعرفه‌های نادرست، واگذاری‌های غلط، ویژه‌خواری‌ها، یارانه‌های پیدا و پنهان ناعادلانه، مقابله خواهد کرد.»

وزیر صمت در بخش دیگری از سخنانش گفت: «تلاش داریم از رویکرد قیمت‌گذاری بر تنظیم بازار بر تمرکز بر اقتصاد منطقه‌ای یا ژئواکونومیک صنعتی چرخش داشته باشیم.»

سخنانی آشنا و قدیمی

هر چند سخنان علی آبادی می تواند در دل بسیاری از فعالان بخش خصوصی و حتا مصرف کنندگان امید ایجاد کند، با این حال، این سخنان آشنا و قدیمی هستند. طی سال های اخیر، بسیاری از مقامات و مسئولان در خصوص استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و توانمندی ها و خروج دولت از قیمت گذاری و تصدی گری صحبت های فراوانی کرده اند.»

اما وضعیت امروز بازار صنعت خودروسازی کشور، که با نارضایتی تمام طرف های درگیر و مرتبط همراه است، نشان می دهد نه تنها تا امروز اتفاقی رخ نداده است بلکه به شدت از مسیر اصلی هم دور شده ایم. این خروج از مسیر در شرایطی به وقوع پیوسته است که رئیس جمهور در اسفند ۱۴۰۰ در ۸ فرمان خود به صراحت نسبت به خصوصی سازی تأکید کرده است.

در واقع، تناقض عجیب و غریبی بین حرف و عمل وجود دارد و نمی توان واقعاً نسبت به صحبت های وزیر صمت هم چندان خوش‌بین بود، چراکه اولین قدم برای خروج از انحصار شفافیت و پاسخ‌گویی است، اما براساس رویه ای که طی سالیان سال در کشور حاکم بوده است، فعالان و صنعتگران نه تنها از خود اختیارنداشته اند، بلکه خواسته یا ناخواسته گوش به فرمان وزارت صمت هم بوده اند.

البته در این فضا آن ها نیز بی گناه نیستند و نباید از نقشی که در امروز بازار خودرو دارند غافل شد. با این حال، اگر مافیا، رانت، بازارسازی و حساب سازی وجود دارد تمام و کمال محصول تفکر اقتصاد دولتی است. یکی از اصلی ترین مشخصه های این نوع تفکر، زیبا سخن گفتن است. به نوعی صحبت می کنند که هیچ کس به خود اجازه شک و تردید نمی دهد، اما همین بحث واردات می تواند نمونه ای کوتاه و نزدیک باشد. از یک سو، بحث شکستن انحصار و کاهش قیمت ها مطرح است و از سوی دیگر، دولت تعرفه ها را افزایش می دهد و مجلس هم به یک تذکر بسنده می کند، اما به نظر می رسد پیش از حرکت به سمت شکستن انحصار و خروج از تصدی‌گری مسائل دیگری را دولت باید در اولویت قرار بدهد، شفافیت، پاسخ‌گویی و به رسمیت شناختن بخش خصوصی.

در همین حال، شاید اصلی ترین مانع در دست یابی به یک بازار رقابتی، سیستمی باشد که به رانت های حاصل از قیمت گذاری عادت کرده است. باید دید که آیا وزیر صمت جدید می تواند از پس آن ها برآید یا همان طور که اشاره کرده: «ممکن است در مدت کوتاه باقیمانده از دولت سیزدهم شانس کمی برای دستیابی به این اهداف وجود داشته باشد.»

اما مسئله این است که دولت ها و تصمیم هایشان می آیند و می روند و این مردم هستند که باید تاوان پس بدهند.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.