پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ماجرای حذف اتوبوس های خصوصی از حمل و نقل شهری !

به نظر می رسد برطرف شدن بخش کوچکی از نیاز ناوگان اتوبوسرانی تهران برای رانندگان خصوصی این حوزه، به مشکلی بزرگ تبدیل شده است. برخی رانندگان این حوزه حمل و نقل شهری، از عدم امکان تعویض خودروهای فرسوده شخصی با اتوبوس های نو خبر می دهند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار ، پیش از آغاز سال نو ایران خودرو دیزل پیرو قراردادی که با شهرداری تهران منعقد کرده بود، به تعهد خود عمل کرد و بیش از ۲۰۰ دستگاه اتوبوس و مینی بوس جدید را تحویل داد و ایفای قرارداد کرد. این کار از یک سو نشان می دهد که حرکت به سمت نوسازی ناوگان فرسوده اتوبوسرانی با تکیه بر توان خودروسازان داخلی آغاز شده است، اما سوی دیگر برخی اخبار و شنیده هایی است که باعث نگرانی فعالان و رانندگان وبخش خصوصی این حوزه شده است.

فرهنگ سازی و افزایش استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی و تاکید بر نقش آن در کاهش آلودگی ها، هزینه ها و ترافیک همواره یکی از دغدغه اصلی مردم و متولیان آن بوده است. همچنین این مساله پس از شیوع و گستردگی کرونا بیش از پیش اهمیت پیدا کرد. چون هم باید نقش های پیشین را به درستی ایفا می شد و هم باید برای جلوگیری از شیوع سریع کرونا، ناوگان حمل و نقل عمومی توسعه پیدا می کرد. در همین حال، در کنار تاکید بر داخلی سازی و استفاده از توان تولیدکنندگان کشور و نیاز مبرم به نوسازی این ناوگان باعث شد که شهرداری تهران اقدام به عقد قرارداد با تولیدکنندگان داخلی کند.

ایران خودرو دیزل یکی از طرف های قرارداد با شهرداری بود که بر اساس تعهد فی مابین با شهرداری تهران، تا پایان سال ۹۹ بیش از ۲۰۰ دستگاه اتوبوس و مینی بوس را به شهرداری تحویل داد.

تحویل این تعداد دستگاه علاوه بر نقش پررنگ تر خودروسازان در تولید این گونه از محصولات، خبری خوب برای افرادی بود که بنا به دلایل مختلف از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده می کنند. اما پس از تحویل این تعداد خودرو و استفاده آن ها در برخی خطوط شهری، حالا اخبار و شنیده ها حکایت از کنار گذاشته شدن رانندگانی می کند که پیش از این در قالب بخش خصوصی خود مالک اتوبوس بودند.

این بخش از فعالان حمل و نقل عمومی در شرایطی به کمک شهرداری آمدند که به گفته شهردار تهران، پیروز حناچی، “دولت از سال ۸۹ تاکنون هیچ اتوبوسی به شهرداری تهران تحویل نداده است و شهرداری تهران در سال گذشته تنها توانسته مبلغ ۱۰ میلیارد تومان برای این حوزه از دولت دریافت کند. اما این رقم بسیار ناچیز است و راه به جایی نمی برد.”

مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران، محمود ترفیع اواخر مهر ماه بود که با اشاره به اینکه ناوگان اتوبوسرانی تهران دارای دو بخش عمومی و خصوصی است، اظهار کرد: « در حال حاضر، بخش عمومی با تمام ظرفیت و به صورت شبانه‌روزی کار می کند. اما بخش خصوصی که باید خودش اتوبوس بخرد، عملیات پشتیبانی و نگهداری اتوبوس ها را که هزینه‌های آن به شدت سنگین شده است، پرداخت کند و حقوق رانندگان را بپردازد، با مشکل مواجه شده است و از طرفی بخش خصوصی، در شرایط فعلی آن چنان مسافری جا به جا نکرده و درآمدی کسب ننموده است و برای همین ادامه فعالیت با این شرایط برایش مقرون به صرفه نخواهد بود ».

این در حالی است که بنابر قانون، رانندگان برای دریافت اتوبوس های جدید باید خودرو خود را اسقاط کنند. اما به نظر می رسد که با اسقاط خودرو آن ها دیگر صاحب اتوبوس نخواهند شد و ناوگان جدید اتوبوس های تک کابین دیگر به آن ها فروخته نخواهد شد. به بیان دیگر، مشخص نیست این افراد با بیش از ۱۰ سال سابقه که به عنوان مالک اتوبوس در حمل و نقل شهری فعالیت می کنند، به چه علت نمی توانند صاحب اتوبوس های جدید و نو بشوند و تنها می توانند مبلغ اسقاط اتوبوس خود را دریافت کنند. یعنی این رانندگان مالک شاغل در بخش حمل و نقل عمومی نه تنها دیگر نمی توانند با آن اتوبوس ها فعالیت خود را به عنوان مالک ادامه بدهند، بلکه در صورت اسقاط خودرو دیگر نمی توانند مالکیت یک دستگاه جدید را داشته باشند و در بهترین حالت می توانند به عنوان راننده و یا قراردادهای پیمان کاری در شرکت های واسط کار کنند.

این مساله شاید برای افرادی که از ناوگان اتوبوسرانی برای رفت و آمدهای خود استفاده می کنند، چندان اهمیتی نداشته باشد. اما برای افرادی که طی سال های اخیر سرمایه خود را در این بخش استفاده کرده و اکنون مستهلک شده است، خبری بسیار مهلک و ناامید کننده است. در واقع این افراد نه تنها سرمایه خود را از دست داده اند، بلکه فرایند اشتغال و درآمدزایی آن ها هم به خطر می افتد.

از سوی دیگر باید دید در صورت صحت این خبر مجریان این طرح به دنبال چه اهدافی هستند و به چه منظور طرحی که سال هاست اجرا می شود و بخش عمده ای از هزینه های تعمیر و نگهداری را از دوش شهرداری برداشته است را دگرگون کرده اند؟ این در حالی است که هم براساس چهارچوب های اقتصادی و هم تجربه سال های اخیر، بخش خصوصی به دلیل تعهداتی که باید ایفا کند به شدت کارآمدتر از بخش دولتی است. ضمن اینکه با بررسی وضعیت اتوبوس هایی که طی سال های اخیر در بخش عمومی و خصوصی فعال بوده اند، مشخص می شود که بخش خصوصی چه تاثیر بیشتری در حفظ و سلامت ناوگان داشته است. با این حال آن چه که رخ داده است، ایفای تعهدات از سوی ایران خودرو دیزل بوده و شاهد هستیم که بیش از 200دستگاه اتوبوس و مینی بوس به دست شهرداری تهران رسیده است. بر اساس بررسی های اولیه، اتوبوس های جدید به ناوگان حمل و نقل دولتی افزوده شده اند و در حال حاضر به درخواست رانندگان خصوصی و فعالان شخصی حوزه حمل و نقل عمومی شهری، پاسخ منفی داده شده است.

علی طجوزی

پایگاه خبری اسب بخار