پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ورود خودروسازان به جنگ رمضان؟

به‌تازگی گزارش‌هایی مبنی بر تلاش وزارت دفاع آمریکا به منظور متقاعد کردن خودروسازان بزرگ آمریکا برای کمک به تولیدات نظامی منتشر شده است. ایران نیز در وضعیت جنگی به‌سر می‌برد و سابقه تولیدات نظامی نیز دارد. اما آیا ورود خودروسازان به جنگ رمضان امکان‌پذیر است؟ آیا چالش‌های امروزی اجازه چنین کاری به آن‌ها می‌دهد؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، گزارش اخیر وال‌استریت ژورنال مبنی بر تلاش پنتاگون برای متقاعد کردن مدیران ارشد جنرال‌موتورز و فورد جهت بازگشت به عرصه تولیدات نظامی، بار دیگر پیوند دیرینه میان چرخ‌های صنعت و شنی‌های تانک را زنده کرد. این تکاپو که ریشه در تنش‌های فزاینده ژئوپلیتیک دارد، یادآور دوران جنگ جهانی دوم نیز است. در ایران نیز تجربه جنگ هشت‌ساله و نقش کلیدی خودروسازان در پشتیبانی فنی و مهندسی، بخشی جدایی‌ناپذیر از تاریخ این صنعت به شمار می‌آید . اما آیا صنعت خودروسازی امروز ایران، با تمام چالش‌های ساختاری، توان بازتولید آن نقش تاریخی را در شرایط بحرانی احتمالی دارد؟

میراثی از مهندسی معکوس

به باور برخی از کارشناسان، نقطه قوت اصلی صنعت خودروسازی ایران در مواجهه با نیازهای نظامی، زیرساخت‌های فیزیکی و تجربه مهندسی معکوس است. ایران‌خودرو، سایپا و شرکت‌های قطعه‌سازی، بزرگ‌ترین شبکه زنجیره تأمین در غرب آسیا را در اختیار دارند. وجود خطوط پرس سنگین، ریخته‌گری‌های عظیم و کارگاه‌های دقیق تراش‌کاری، این پتانسیل را ایجاد می‌کنند که در کوتاه‌مدت قطعات بدنه زره‌پوش‌ها یا محفظه‌های موتور پهپادها و موشک‌ها در این واحدها تولید شوند.

در دوران دفاع مقدس نیز تولید خودروهای سفارشی، پل‌های خیبر و تجهیزات مهندسی رزمی ثابت کرد که انعطاف‌پذیری عملیاتی در دی‌ان‌ای این صنعت وجود دارد. امروز نیز نزدیکی جغرافیایی و استراتژیک میان سایت‌های تولیدی جاده مخصوص و مراکز دفاعی، یک مزیت لجستیکی غیرقابل انکار است.

پاشنه آشیل ورود خودروسازان به جنگ

با وجود نقاط قوت مذکور، منتقدان بر این باورند که فاصله میان خودروسازی سنتی و صنایع نظامی مدرن نسبت به دهه ۶۰ خورشیدی به شدت افزایش یافته است.

جنگ‌های مدرن بر پایه الکترونیک، هوش مصنوعی و متالورژی پیشرفته استوارند. صنعت خودروی ایران که سال‌هاست با بحران نوسازی ماشین‌آلات و وابستگی در بخش تراشه‌های الکترونیکی دست‌وپنجه نرم می‌کند، ممکن است در تولید تجهیزات نظامی های‌تک با بن‌بست مواجه شود. در حالی که پنتاگون از فورد و جنرال‌موتورز دقت دیجیتال می‌خواهد، چالش خودروساز داخلی همچنان بر سر کیفیت قطعات مکانیکی است.

در همین حال، دولتی بودن و زیان انباشته، این صنعت را به پیکری نحیف و کند تبدیل کرده است. سرعت عمل در صنایع نظامی حرف اول را می‌زند، اما بروکراسی حاکم بر خودروسازی ایران ممکن است مانع از تغییر کاربری سریع خطوط تولید در زمان بحران شود.

ماشین جنگی مدرن

مقایسه وضعیت فعلی ایران با تکاپوی آمریکا نشان‌دهنده یک تفاوت ماهوی است. در آمریکا دولت به دنبال استفاده از ظرفیت نوآوری و تولید انبوه استاندارد در بخش خصوصی است، اما در ایران، به دلیل مواجهه با تحریم‌های داخلی و خارجی نمی‌توان توقع نوآوری و تولید بر پایه محصولات نوین و الکترونیک داشت.

به بیان دیگر، صنعت خودروسازی ایران در حوزه سخت‌افزار مکانیکی و لجستیک همچنان یک بازوی توانمند برای صنایع دفاعی محسوب می‌شود و می‌تواند در تولید خودروهای تاکتیکی و نفربرها درخشان ظاهر شود. اما برای تبدیل شدن به یک ماشین جنگی مدرن نیازمند گذار از مکانیک به الکترونیک است. اگر خودروسازی نتواند کیفیت یک خودروی سواری ساده را تضمین کند، اتکا به آن در تولید تجهیزات حساس نظامی، ریسکی استراتژیک خواهد بود.

تجربه جهانی نشان می‌دهد قدرت نظامی بدون پشتوانه صنعتی مدرن آسیب‌پذیر است و خودروسازی ایران برای ایفای این نقش پیش از هر چیز به یک نوسازی ساختاری نیاز دارد.