پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

کاهش روزانه ۱۲.۵ میلیون لیتر بنزین؛ فقط با هیبریدی شدن ۲۵ درصد خودروهای سواری

تنها با هیبریدی شدن ۲۵ درصد خودروهای سواری ایران، مصرف روزانه بنزین کشور می‌تواند حدود ۱۲.۵ میلیون لیتر کاهش یابد؛ رقمی که بخش بزرگی از ناترازی فعلی بنزین را جبران می‌کند، میلیاردها دلار از هزینه‌های ارزی کشور را می‌کاهد و نشان می‌دهد ریشه بحران سوخت، بیش از آنکه در کمبود تولید باشد، در ساختار ناوگان خودرویی نهفته است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بحران بنزین در ایران دیگر صرفاً به محدودیت ظرفیت پالایشگاه‌ها یا رشد مصرف مربوط نمی‌شود. امروز مصرف روزانه بنزین کشور به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر رسیده، در حالی که تولید روزانه بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون لیتر در نوسان است. این شکاف، دولت را ناچار به واردات بنزین یا استفاده از ذخایر راهبردی کرده و هر سال میلیاردها دلار هزینه مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.

در چنین شرایطی، اگرچه افزایش تولید بنزین و مدیریت مصرف همواره در دستور کار سیاست‌گذاران قرار داشته، اما یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش مصرف سوخت، یعنی توسعه خودروهای هیبریدی، همچنان سهم ناچیزی در سیاست‌های خودرویی کشور دارد.

ناوگان پرمصرف؛ یکی از ریشه‌های بحران

اکنون حدود ۲۵ میلیون خودروی سواری در کشور تردد می‌کنند که نزدیک به پنج میلیون دستگاه از آن‌ها فرسوده هستند. بخش قابل توجهی از خودروهای غیرفرسوده نیز به دلیل استفاده از فناوری‌های قدیمی، مصرف سوختی به‌مراتب بالاتر از استانداردهای جهانی دارند.

اگر میانگین مصرف ناوگان سواری ایران را ۱۰ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر در نظر بگیریم، روشن می‌شود که بخش بزرگی از بنزین تولیدی کشور در خودروهایی مصرف می‌شود که از نظر بهره‌وری انرژی، فاصله زیادی با فناوری روز دنیا دارند. در مقابل، بسیاری از خودروهای هیبریدی تنها حدود پنج لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر بنزین مصرف می‌کنند؛ یعنی تقریباً نصف خودروهای متداول کشور.

یک محاسبه ساده، یک نتیجه بزرگ

اگر تنها ۲۵ درصد ناوگان سواری کشور، معادل حدود ۶.۲۵ میلیون خودرو، با خودروهای هیبریدی جایگزین شوند، معادلات مصرف سوخت ایران به شکل محسوسی تغییر خواهد کرد.

با فرض پیمایش متوسط روزانه ۴۰ کیلومتر برای هر خودرو، یک خودروی بنزینی روزانه حدود چهار لیتر بنزین مصرف می‌کند، در حالی که یک خودروی هیبریدی همین مسیر را با حدود دو لیتر طی می‌کند. به این ترتیب، هر خودروی هیبریدی روزانه حدود دو لیتر صرفه‌جویی در مصرف سوخت خواهد داشت.

حاصل این محاسبه، کاهش روزانه حدود ۱۲.۵ میلیون لیتر مصرف بنزین است؛ رقمی معادل نزدیک به ۱۰ درصد کل مصرف روزانه کشور که می‌تواند بخش بزرگی از ناترازی فعلی بنزین را جبران کند.

صرفه‌جویی چند میلیارد دلاری

کاهش روزانه ۱۲.۵ میلیون لیتر مصرف بنزین، در مقیاس سالانه به بیش از ۴.۵ میلیارد لیتر می‌رسد. اگر ارزش هر لیتر بنزین وارداتی تنها ۰.۷ دلار در نظر گرفته شود، این میزان کاهش مصرف معادل بیش از ۳ میلیارد دلار صرفه‌جویی ارزی در سال خواهد بود.

این منابع می‌تواند به جای واردات بنزین، صرف نوسازی ناوگان فرسوده، توسعه حمل‌ونقل عمومی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های انرژی یا حمایت از فناوری‌های نوین خودرویی شود.

مسئله فقط خودرو نیست؛ سیاست‌گذاری است

تجربه بسیاری از کشورهای جهان نشان می‌دهد که خودروهای هیبریدی، نخستین گام برای کاهش مصرف سوخت، کاهش آلودگی هوا و افزایش امنیت انرژی هستند. با این حال، سیاست‌گذاری خودرویی در ایران همچنان بیش از آنکه بر بهره‌وری انرژی متمرکز باشد، بر حفظ ساختار تولید خودروهای بنزینی استوار است.

واقعیت این است که بحران بنزین ایران را نمی‌توان تنها با افزایش تولید یا ساخت پالایشگاه‌های جدید حل کرد. تا زمانی که ناوگان خودرویی کشور همچنان پرمصرف باقی بماند، هر میزان افزایش تولید نیز دیر یا زود با رشد مصرف خنثی خواهد شد.

در شرایطی که تنها هیبریدی شدن ۲۵ درصد خودروهای سواری می‌تواند روزانه ۱۲.۵ میلیون لیتر از مصرف بنزین کشور بکاهد، بی‌توجهی به این ظرفیت، به معنای ادامه هدررفت منابع ارزی، تشدید ناترازی انرژی و عقب‌ماندن از مسیری است که بسیاری از کشورهای جهان سال‌هاست آن را آغاز کرده‌اند. شاید زمان آن رسیده باشد که به جای مدیریت مداوم بحران بنزین، ریشه‌های آن در سیاست‌گذاری صنعت خودرو اصلاح شود.