پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

هوش مصنوعی در فرمول یک؛ وقتی تکنولوژی به کمک داورها می‌آید

هوش مصنوعی به یکی از مهمترین ابزارهای فیا در مدیریت مسابقات فرمول ۱ تبدیل شده است. از تشخیص خروج از محدوده پیست تا بررسی جامپ‌ استارت و کنترل وضعیت فناوری حالا نقشی جدی در داوری این ورزش دارد.

فرمول یک همیشه به سرعت، مهندسی و رقابت نزدیک شناخته می‌شود اما پشت صحنه هر گرندپری یک نبرد مهم دیگر هم جریان دارد: مدیریت مسابقه و تصمیم‌ گیری درباره اتفاقاتی که گاهی در چند ثانیه سرنوشت رانندگان را تغییر می‌دهند. در این بخش، هوش مصنوعی و سیستم‌های داده‌ محور به یکی از مهمترین ابزارهای فیا تبدیل شده‌اند.

امروز یک برخورد کوچک، خروج از محدوده پیست، حرکت زودهنگام در خط استارت یا خطا در اجرای جریمه پیت‌لین، دیگر فقط با تکیه بر تصاویر تلویزیونی بررسی نمی‌شود. فدراسیون جهانی اتومبیلرانی از شبکه‌ای گسترده از دوربین‌ها، اطلاعات تله‌ متری، ارتباطات رادیویی و نرم‌افزارهای هوشمند استفاده می‌کند تا تصمیم‌ها با سرعت بیشتر و خطای کمتر گرفته شوند.

فرمول یک زیر نگاه ده‌ها دوربین

یک مسابقه فرمول یک در پیستی چند کیلومتری برگزار می‌شود و خودروها در بعضی مسیرها با سرعتی فراتر از ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنند. در چنین شرایطی، یک حادثه ممکن است در کسری از ثانیه رخ دهد و دوربین پخش تلویزیونی هم لزوما آن را نشان ندهد.

اینجاست که سامانه RaceWatch وارد عمل می‌شود. این پلتفرم نظارتی فیا، تصاویر دوربین‌های مختلف اطراف پیست را همزمان دریافت می‌کند. ویدیوهای دوربین‌های نصب‌شده روی خودروها نیز به این مجموعه اضافه می‌شوند تا مسئولان مسابقه دید کامل‌تری از اتفاقات داشته باشند.

به بیان ساده، اتاق کنترل مسابقه فقط همان چیزی را نمی‌بیند که بینندگان تلویزیونی مشاهده می‌کنند. داوران می‌توانند یک صحنه را از زاویه‌های متعدد بررسی کنند و در صورت نیاز، اطلاعات مرتبط با خودروهای حاضر در حادثه را نیز کنار تصویر قرار دهند.

این موضوع به‌ویژه در لحظاتی مانند تصادف، نمایش پرچم زرد، ورود Safty Car یا حضور خودروهای امدادی در پیست اهمیت زیادی دارد. هرچه تصمیم کنترل مسابقه سریع‌تر و دقیق‌تر باشد، احتمال ایجاد خطر برای رانندگان کمتر می‌شود.

وقتی داده‌ها به کمک داوری می‌آیند

خودروهای فرمول یک تنها ماشین‌های مسابقه‌ای بسیار سریع نیستند. آن‌ها مجموعه‌ای پیشرفته از حسگرها و سیستم‌های الکترونیکی هستند که به‌طور مداوم اطلاعات تولید می‌کنند. داده‌هایی مانند سرعت، موقعیت خودرو، شرایط فنی و وضعیت حرکت ماشین می‌توانند در بررسی یک اتفاق موثر باشند.

البته مسئله فقط جمع‌آوری داده نیست. حجم اطلاعات در یک آخر هفته فرمول یک بسیار زیاد است و اگر همه چیز به‌صورت هزمان نمایش داده شود، حتی برای حرفه‌ای‌ترین ناظران هم گیج‌ کننده خواهد بود. به همین دلیل، سامانه‌های جدید تلاش می‌کنند اطلاعات مهم را فقط در زمان مورد نیاز به نمایش بگذارند.

برای مثال، اگر در بخشی از پیست حادثه‌ای رخ دهد، سیستم می‌تواند ویدیوهای همان منطقه، موقعیت خودروهای نزدیک و پیام‌های مرتبط را سریع‌تر در اختیار کنترل مسابقه قرار دهد. این روش باعث می‌شود داوران به جای جست‌ و جوی طولانی میان ده‌ها تصویر و صدها داده، مستقیم سراغ اطلاعات مهم بروند.

هوش مصنوعی در نقش فیلتر هوشمند

یکی از مهمترین کاربردهای هوش مصنوعی در فرمول یک، بررسی خروج خودروها از محدوده مجاز پیست است. در بسیاری از پیست‌ها، راننده باید بخشی از خودرو را در محدوده مشخص‌شده نگه دارد. تشخیص این موضوع در چند دور محدود ساده به نظر می‌رسد، اما وقتی ۲۰ راننده صدها دور می‌زنند بررسی دستی همه تصاویر عملا بسیار دشوار می‌شود.

فیا برای این موضوع از فناوری بینایی ماشین استفاده می‌کند. این سیستم می‌تواند محل خودرو را در تصویر تشخیص دهد و موارد احتمالی خروج از محدوده پیست را علامت‌ گذاری کند. سپس داوران انسانی موارد ثبت‌ شده را بررسی می‌کنند و در صورت لزوم تصمیم می‌گیرند.

بنابراین هوش مصنوعی مستقیما جریمه صادر نمی‌کند. وظیفه اصلی آن کاهش حجم کار انسانی است. سامانه ابتدا اتفاقات عادی و واضح را از موارد مشکوک جدا می‌کند تا داوران وقت بیشتری برای موقعیت‌های حساس داشته باشند.

از جامپ‌ استارت تا کنترل جریمه در پیت‌ لین

خط استارت یکی دیگر از نقاطی است که فناوری نقش مهمی در آن دارد. گاهی خودرو پیش از خاموش شدن چراغ‌ها حرکتی بسیار جزئی انجام می‌دهد. این اتفاق که جامپ‌ استارت نام دارد، می‌تواند باعث جریمه شود، اما تشخیص دقیق آن همیشه ساده نیست.

فیا در سال‌های اخیر دوربین‌های بیشتری را برای بررسی جایگاه‌های استارت به کار گرفته است. به این ترتیب داوران می‌توانند علاوه بر اطلاعات ثبت‌ شده توسط سیستم‌های الکترونیکی، تصویر دقیق حرکت خودرو را هم بررسی کنند. این تغییر، احتمال نادیده گرفته شدن تخلفات را کمتر کرده است.

فناوری نظارتی در پیت‌ لین نیز کاربرد دارد. زمانی که راننده جریمه توقف دریافت می‌کند، مدت توقف و نحوه اجرای آن باید مطابق قوانین باشد. دوربین‌ها و داده‌های دقیق کمک می‌کنند تا مشخص شود جریمه به‌شکل درست اجرا شده است یا نه.