پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

سیاست خارجی ، برگ برنده قطعه سازان ترکیه

صادرات ۱۲ میلیارد دلاری خودروی ترکیه در ۳ ماهه مارس تا می ۲۰۲۳ و نسبت ۳۷۵ برابری با صادرات خودروی ایران صرفاً یک دستاورد صنعتی اقتصادی نیست، بلکه سیاست خارجی، برگ برنده قطعه سازان ترکیه است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، با توجه به برتری نسبی ایران در مزیت های رقابتی تولید نسبت به ترکیه و عدم بهره برداری ایران از این مزایا، به نظر می رسد قطعه سازان ترکیه نان سیاست خارجی را می خورند.

در واقع، قطعه سازی و خودروسازی این کشور شبیه هم هستند، یعنی خودرو تولید می شود اما در اصل ترکیه خودروسازی ندارد؛ این شرکت هایی نظیر فیات، رنو، هیوندای، هوندا، تویوتا، فورد، داچیا و برندهای مختلف و معتبر هستند که تولید می کنند. قطعه‌سازی‌ این کشور نیز همین گونه است. البته قطعات ترک دارند، اما آن قطعاتی که صادر می‌شود، محصول قطعه‌سازان ترک نیست.

نفع اقتصاد ترکیه از قطعه سازی

قطعات صادرشده عموماً محصول شرکت‌های قطعه‌‌سازی چندملیتی است که کارخانه یا سایت تولیدی در ترکیه دارند. بزرگ‌ترین آن‌ها هم بوش با ۱۷ هزار  کارمند است، بوش با تکیه بر برخی مزیت های رقابتی از جمله، نیروی کار ارزان، هزینه کم تر، شرایط  تولید مناسب تر و همچنین رقابت پذیر بودن، بخشی از تولید را در ترکیه انجام داده است و بین مشتریان و بازارهای هدف توزیع می کند.

 غیر از بوش، برندهای معتبر دیگر از جمله ولئو، زیمنس و بسیاری از شرکت های بزرگ قطعه ساز دنیا در ترکیه کارخانه های عظیم دارند. حجم کار و تولید آن ها نیز بسیار وسیع و گسترده است، بنابراین این صادرات مختص برندهای ترک نیست، بلکه محصولات حاصل از جوینت ونچر، تولید تحت لیسانس و یا تولید شرکت های چندملیتی است که در ترکیه تولید و از آن جا صادر می شود.

صادرات قطعات ترک به کشورهای منطقه

البته ترک ها قطعه سازی دارند، اما محصولی که صفر تا صد ساخت خودشان باشد، عمدتاً راهی کشورهای منطقه از جمله ایران می شود. ضمن این که، تمام دانش فنی، تکنولوژی و نقشه راه را از شرکت های اصلی می گیرند. با این حال، صادرات ۱۲ میلیارد دلاری را نمی توان به پای قطعه سازان ترک نوشت.

بیشتر بخوانید:

یک سؤال ساده ؛ از ترکیه چه چیز کم تر داریم؟

ترکیه تاگ دارد ؛ ایران هیچ

صادرات ۳.۵ میلیاردی قطعه ترکیه درخواب بزرگ ایران

با این حال، این صادرات به نام ترکیه نوشته و تمام منافع و مزایا نصیب اقتصاد این کشور می شود. ضمن این که، حضور تولیدکنندگان خارجی شرایط را برای اشتغال‌زایی، جذب سرمایه خارجی و افزایش درآمد این کشور فراهم کرده است. همچنین تأثیر بسزایی در پویایی و درآمد زایی برای صنایع مرتبط ایجاد شده است.

فرصت سازی سیاست برای اقتصاد

در این شرایط، آن چه ترکیه را به هاب منطقه ای در تولید قطعه بدل کرده است، همان مزیت هایی است که ایران در  در دهه ۸۰ و یا در یک برهه دو، سه ساله بعد از برجام داشت. ترکیه شرایط استفاده از این مزایا را مانند چین فراهم کرده است.

در حال حاضر، بسیاری از شرکت های اروپایی و آمریکایی  در صنایع مختلف از جمله قطعه سازی ، خودروسازی و صنایع مادری مانند فولاد در چین سرمایه گذاری می کنند. چین یا ترکیه این فرصت و مزیت را با روابط بین الملل و ثبات اقتصادی به وجود می آورند. قطعاً کارگر ارزان، منابع معدنی و انرژی در این مسئله نقش دارند، اما شرکت های خارجی در سایه ثبات اقتصادی قابلیت دسترسی و استفاده از مزیت ها را به دست می آورند. اقتصاد سیاسی آن کشورها این فرصت را ایجاد می‌کند.

اظهار تاسف بوش وقت رفتن

این در حالی است که در دهه ۸۰ بسیاری از این شرکت‌ها، در ایران طریق جوینت ونچر و یا سرمایه گذاری مشغول به کار فعال بودند، اما وقتی شرایط سیاسی در کشور تغییر می کند، در وجهه بین‌المللی‌ اش نیز اثر می گذارد و باعث قطع رابطه و رفتن شرکای خارجی می شود. کما این که، بوش طی نامه ای از این‌که ناچار است بازار ایران را ترک کند اظهار تأسف کرد، اما در آن شرایط، سیاست های اقتصادی شرکت حکم به رفتن می داد، چون نمی‌توانست بازارهای جهانی اش را به خاطر ایران به خطر بیاندازد.

متأسفانه با رفتن شرکای خارجی علاوه بر از دست دادن فرصت های تکنولوژیک مبتنی بر دانش فنی، افزایش ضریب نفوذ در بازارهای صادراتی، فرصت‌های شغلی و سرمایه‌گذاری‌های خارجی را نیز از دست دادیم. تمام این‌ها تابع شرایط سیاسی به وجود آمد که اثرات آن بر صنعت خودروسازی و اقتصاد کشور به وضوح قابل مشاهده است. 

نگاه رقبا به مزیت های رقابتی ایران

اما شرایط سیاسی بین المللی ترکیه در حال حاضر با ایران فرق می کند. ارتباط این کشور با اروپا، آمریکا و بسیاری از کشورهای دنیا حسنه است. به دلیل همین روابط و شرایط کلان اقتصادی سیاسی این کشور است که شرکت های بزرگ و چند ملیتی در این کشور سرمایه گذاری و تولید می کنند. در صورتی که، روابط سیاسی ایران در عرصه بین الملل ترمیم و عادی شود، زمینه های بسیار مساعدتری برای جذب سرمایه های خارجی و تولید قطعات خودرو داریم.

صادرات قطعات رنو به برزیل

کما این که قطعه سازان ایرانی در دهه ۸۰ فقط با رنو و برای این شرکت تولید نمی کردند؛ قطعه‌سازانی که برای رنو در ایران کار می‌کردند، همان قطعات را عیناً به فرانسه یا سایر کارخانه‌های رنو مانند برزیل صادر می‌کردند. ایران مزایای رقابتی بالاتری نسبت به ترکیه دارد. در آن هنگام، ایران خیلی رقابت‌پذیرتر بود. به نظرمی رسد همین مزایا و پتانسیل های ایران در رقابت های منطقه ای باعث شده است که شاید بسیاری از کشورها، از جمله ترکیه، خیلی دوست نداشته باشند که شرایط و ارتباط سیاسی بین المللی ایران با جهان عادی شود.