پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

واردات خودرو به ازای صادرات؛ شیر بی یال و دم و اشکم

سرانجام پس از ماه ها، مجلس شورای اسلامی طرح آزادسازی واردات را به تصویب رساند؛ اما به نظر می رسد مجوز  واردات خودرو به ازای صادرات  همان حکایت شیر بی یال و دم و اشکم یا طرحی صرفاً برای بستن دهان مردم باشد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، اواخر شهریور سال جاری سخن‌گوی کمیسیون صنایع از تصویب آزادسازی خودرو با سه شرط خبر داد. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نشست علنی چهارشنبه ۲۴ شهریورماه با ۱۷۲ رأی موافق، ۳۸ رأی مخالف و ۳ رأی ممتنع از مجموع ۲۴۳ نماینده حاضر در صحن علنی با اصلاحات کمیسیون صنایع و معادن در ماده ۴ طرح ساماندهی صنعت خودرو درباره واردات خودرو به منظور تأمین نظر شورای نگهبان موافقت کردند.

موافقان و مخالفان آزادسازی واردات خودرو

اما این طرح از همان ابتدا و حتا پیش از تصویب در مجلس موافقان و مخالفان خاص خود را داشت. موافقان معتقد بودند: «محدودیت سه ساله واردات خودرو باعث شده است هم قیمت آن ها به شدت افزایش پیدا کند و هم دولت می تواند از این محل درآمد داشته باشد. ضمن این که، واردات مشروط خودرو می تواند علاوه بر شکستن قیمت ها، رقابت و افزایش کیفیت را نیز در صنعت خودروی کشور بالا ببرد.»

از سوی دیگر، برخی مخالفان نیز اعتقاد داشتند آزادسازی واردات می تواند لطمه های بسیاری به صنعت خودروسازی و قطعه سازی وارد کند. به بیان دیگر، موجب خواهد شد هر آن چه آن ها طی دوران تحریم کاشته اند از بین برود. ضمن این که، در آن هنگام، مخالفان این طرح دلایلی دیگری نیز مطرح می کردند. در همین رابطه دبیر انجمن خودروسازان معتقد بود: «این طرح دارای ابهام ها و اشکالات متعددی است. گرچه در طرح مذکور واردات خودرو در مقابل صادرات خودرو، قطعات و نیرومحرکه پیش‌بینی شده است، که از جمله محاسن آن محسوب می‌شود، اما ایراد و ابهام اساسی این طرح، واردات خودرو بدون انتقال ارز است. چرا اجازه واردات بدون انتقال ارز به ماشین‌آلات صنعتی، قطعات یدکی و مصرفی صنایع داده نمی‌شود؟ همچنین واردات خودرو بدون انتقال ارز ابهام ها و راه‌های فرار زیادی دارد که به بازار ارز کشور لطمه می زند و نخستین پیامد آن افزایش نرخ ارز است، چراکه براساس طرح مذکور همه افراد حقیقی و حقوقی می‌توانند به روش‌های غیرقانونی و غیررسمی و خارج از نظارت بانک مرکزی با پرداخت ریال در داخل کشور ارز مورد نیاز برای واردات خودرو را در دیگر کشورها دریافت کنند و در قالب واردات خودرو به کشور بازگردانند. این امر موجب افزایش تقاضا و افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی می شود و با دامن‌زدن به رشد تورم، به سیاست‌های پولی و بانکی و اقتصادی دولت لطمه می‌زند.»

بیش تر بخوانید

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو: آزادسازی واردات انحصار را می شکند

مخالفان واردات خودرو: آزادسازی واردات قاتل خودروسازان خصوصی است

سه ابهام شورای نگهبان به واردات خودرو

پس از تصویب طرح آزادسازی واردات خودرو، شورای نگهبان سه ایراد یا به تعبیری ابهام به آن وارد کرد؛ یکی از ایرادات مربوط به ارز بدون منشاء بود، و مورد دیگر شفافیت مقررات اجرایی سپرده شده به دولت، ایراد سوم هم مربوط هیئت عالی نظارت بر سیاست‌های کلی نظام بود که گفتند این مصوبه با سیاست‌های عالی نظام مغایرت دارد.

ناامیدی موافقان واردات خودرو

پس از وارد شدن ابهام ها و ایرادهای شورای نگهبان به طرح آزادسازی واردات این طرح برای رفع ابهام به مجلس عودت داده شد، اما اخبار و حرف و حدیث هایی که پیرامون این طرح وجود داشت به نوعی باعث ناامیدی موافقان آن شده بود. به نحوی که، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، مهدی دادفر، در گفت وگو با اسب بخار اظهار کرد: «وقتی می‌توان یک کار را به اجرا نزدیک دانست که مجریان آن به اصالت، صحت و نحوه اجرای کار اعتقاد داشته باشند و آن را با منافع ملی و منافع مردم هم‌راستا بدانند، اما متأسفانه وزارت صمت و یا دیگر ارکانی که در بخش اجرا هستند، مثل بخش‌های نظارتی غیر از مجلس، چنین برداشتی از این طرح ندارند؛ برای تصویب آن کارشکنی می کنند چه برسد برای اجرای آن. بنابراین من چشمم آب نمی خورد که این طرح اجرایی شود.» سخن‌گوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، حجت الله فیروزی، نیز در خصوص این طرح گفت: «این صحیح نیست که به بهانه یک نگرانی بخواهیم مطالبه مردمی و مصوبه‌ای که از نگاه بسیاری از صاحب نظران حوزه اقتصاد و سیاست یک مصوبه مترقی مجلس محسوب می شود را تحت‌الشعاع قرار دهیم. ضمن این‌که، این مسئولیت‌ سایر سازمان‌ها و مجموعه‌های اقتصادی و بعضاً شاید امنیتی باشد که برای جلوگیری از خروج ارز اقدامات لازم را انجام بدهند و مراقب باشند بالاخره باید در یک حوزه قانون‌گذاری و یک مشکل را حل کنیم. برای حل مشکل واردات هم بسیار تلاش شده است که به سایر زوایای حوزه اقتصادی صدمه‌ای وارد نشود. استدلال و استنباط هم این است که به سایر حوزه‌ها صدمه‌ای وارد نمی کند.»

بیش تر بخوانید

مخالفت با واردات خودرو؛ ترجیح منافع گروهی بر منافع ملی؟

فیروزی توضیح داد: نگرانی های بی دلیل درباره واردات خودرو

تأمین نظر شورای نگهبان برای واردات خودرو

سرانجام طرح آزادسازی واردت خودرو پیرو تأمین نظر شورای نگهبان اصلاح شد. براساس اصلاح صورت گرفته، واردات خودروهای خارجی به ازای صادرات خودروی ملی، صادرات قطعات خودرو و خدمات فنی برای صنایع نیرو محرکه آزاد خواهد بود؛ همچنین منشاء ارزی که برای صادرات اختصاص می‌یابد، باید مشخص بوده و به تأیید بانک مرکزی برسد.

با واردات خودرو انحصار از بین می‌رود

در همین رابطه امروز (چهارشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۰) رئیس مجلس شورای اسلامی، محمد باقر قالیباف، گفته است: «به طور کلی، این طرح به منظور تأمین نظر شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام اصلاح شده است. بنده همین جا اعلام می‌کنم که کار درستی در خصوص این طرح در کمیسیون صنایع صورت گرفته است. امروز بحث اشتغال یکی از موضوعات مهم ما در کشور به شمار می‌رود. ما در داخل کشور نیروی فنی و امکانات زیادی داریم و با وجود کارخانجات متعدد، افراد حقیقی و حقوقی می‌توانند قطعات تولید کنند. با توجه به نیروی کار و انرژی ارزان و دانش فنی داخل کشور ما این توانایی را داریم که محصولات خود را در حد استانداردهای جهانی تولید و صادر کنیم و در مقابل در چارچوب مصوبات هیئت وزیران نیز خودرو به کشور وارد کنیم تا هم انحصار از بین برود و هم شاهد ارتقای دانش فنی در داخل و تولید رقابت‌پذیر باشیم. بدین ترتیب، دیگر شاهد این گونه قیمت‌گذاری‌ها در صنعت خودرو نیز نخواهیم بود. تصمیم خوبی در این حوزه گرفته شده است و از شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز انتظار می‌رود در سال تولید با موافقت این طرح نفسی به بخش صنعت کشور بدمد.»

واردات در ازای صادرات، طرحی غیر اجرایی

این طرح در حالی به تصویب رسیده است که به نظر می رسد تنها و صرفاً جنبه تبلیغاتی و بستن دهان مردم و موافقان واردات خودرو را دارد. در واقع، این طرح نسبت به آن چه بود عملاً تغییر یافته و با توجه به وضعیت امروز صنعت خودروی کشور این طرح یا توان اجرا پیدا نخواهد کرد یا به زمان بیش تری نسبت به آن چه وزارت صمت در نظر دارد طول خواهد کشید. به بیان دیگر، الزام به صادرات خودرو و قطعات در حالی در این طرح لحاظ شده است که نه تنها طی سال های اخیر نتوانسته ایم بازارهای جدید برای محصولات تولید پیدا کنیم، بلکه بازارهای صادراتی سنتی خودروی کشور عراق و سوریه نیز بنا به دلایلی، دیگر پذیرای خودروهای ایرانی نیستند. در همین حال، باید پرسید که در حال حاضر غیر از ادعای خودروسازان، واقعاً کدام محصول ایرانی توان ورود به سایر بازارها را دارد؟ با چه ابزاری می خواهد رقابت کند؟ یا اگر بحث قطعه باشد، همچنان برای تأمین خطوط تولید با مشکل مواجه هستیم. بیش تر قطعات نیز برای خودروهای ایرانی تولید می شوند، پس چگونه و در چه مقیاسی می توانیم قطعه صادر کنیم که در ازای آن بتوانیم به اندازه ای خودرو وارد کرده و انحصار و قیمت را بشکنیم.

علی طجوزی

پایگاه خبری اسب بخار