پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

شاخص پیمایش رمپ (RTI) خودرو چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

از این پس بخشی از خودروهای تست‌شده در اسب بخار با یک معیار عددی تازه روبه‌رو می‌شوند؛ «امتیاز انعطاف‌پذیری تعلیق». مبنای این امتیاز، شاخص شناخته‌شده Ramp Travel Index یا RTI است؛ آزمونی که نشان می‌دهد سیستم تعلیق و شاسی یک خودرو تا چه اندازه می‌توانند روی سطح ناهموار حرکت کنند، بدون آنکه یکی از چرخ‌ها تماس خود را با زمین از دست بدهد. نتیجه این تست قرار است امکان مقایسه مستقیم خودروهای مختلف و تشکیل یک رده‌بندی ثابت در اسب بخار را فراهم کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، توان سیستم تعلیق در حفظ تماس چرخ‌ها با زمین یکی از مهم‌ترین موضوعات در خودروهای شاسی‌بلند و آفرودی است؛ ویژگی‌ای که معمولاً از روی مشخصات کاتالوگ نمی‌توان درباره آن قضاوت کرد. ارتفاع خودرو، نوع سیستم چهارچرخ محرک یا حتی قدرت موتور به‌تنهایی مشخص نمی‌کنند که یک خودرو هنگام عبور مورب از یک مانع تا چه اندازه می‌تواند چهار چرخ خود را روی سطح نگه دارد.

برای تبدیل این ویژگی به یک عدد قابل مقایسه، از Ramp Travel Index یا RTI استفاده می‌شود. این شاخص در صنعت آفرود برای سنجش articulation یا میزان حرکت نسبی محورها و سیستم تعلیق به کار می‌رود. در آزمون متداول RTI، یک چرخ جلو روی رمپی با زاویه مشخص حرکت می‌کند و خودرو تا جایی بالا می‌رود که یکی از ۳ چرخ دیگر در آستانه جداشدن از زمین قرار گیرد و یا به بیان عامیانه تا جایی که خودرو سه لنگ شود.

در اسب بخار، برای ساده‌ترشدن مفهوم برای مخاطب، از نتیجه این آزمون در بخش‌هایی از محتوا با عنوان «امتیاز انعطاف‌پذیری تعلیق» نیز یاد می‌کنیم؛ اما عدد نهایی همان RTI است و با فرمول استاندارد این شاخص محاسبه خواهد شد.

آزمون RTI دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

هدف اصلی RTI سنجش میزان articulation یا مفصل‌بندی مجموعه شاسی، محور و تعلیق است؛ یعنی خودرو تا چه حد می‌تواند در شرایطی که چرخ‌ها در ارتفاع‌های متفاوت قرار گرفته‌اند، تماس هر ۴ تایر را با سطح حفظ کند.

در تست، تایر جلوی سمت راننده روی رمپ بالا می‌رود. هم‌زمان یک سمت خودرو فشرده و سمت مقابل باز می‌شود. آزمون درست در لحظه‌ای متوقف می‌شود که یکی از چرخ‌های دیگر، معمولاً چرخ عقب همان سمت، تازه در آستانه جداشدن از زمین قرار گرفته باشد. پلتفرم‌های دیگر نیز برای تست خود از رمپ ۲۰ درجه استفاده می‌کنند و همین نقطه را حداکثر میزان flex خودرو در نظر می‌گیرند.

هرچه خودرو بتواند مسافت بیشتری روی رمپ طی کند، بدون آنکه چرخی از سطح جدا شود، سیستم تعلیق و مجموعه شاسی امکان تغییر ارتفاع بیشتری میان چرخ‌ها فراهم کرده‌اند و موجب می‌شوند تا خودرو از مسیرهای ناهموارتری عبور کند.

فرمول شاخص پیمایش رمپ چیست؟

فرمول اصلی RTI ساده است:

RTI = (مسافت طی‌شده روی رمپ ÷ فاصله محوری خودرو) × ۱۰۰۰

در این فرمول:

• d = مسافت حرکت خودرو روی سطح رمپ تا نقطه آغاز بلندشدن چرخ
• b = فاصله محوری خودرو
• RTI = امتیاز نهایی شاخص پیمایش رمپ

بنابراین:

RTI = (d / b) × 1000

اگر فقط مسافت طی‌شده روی رمپ را اندازه بگیریم، خودروهای دارای فاصله محوری بلندتر به‌طور طبیعی می‌توانند عدد بزرگ‌تری ثبت کنند. تقسیم مسافت بر فاصله محوری باعث می‌شود خودروهایی با ابعاد متفاوت امکان مقایسه منطقی‌تری داشته باشند.

چرا فاصله محوری وارد محاسبه می‌شود؟

فرض کنید ۲ خودرو دقیقاً تا یک ارتفاع یکسان روی رمپ بالا بروند. اگر یکی از آن‌ها فاصله محوری بسیار بلندتری داشته باشد، رسیدن به همان ارتفاع الزاماً به معنی انعطاف بهتر سیستم تعلیق نیست.

به بیانی دیگر فاصله محوری بخش اساسی محاسبه است؛ به همین دلیل صرفاً اندازه‌گیری ارتفاع یک چرخ نمی‌تواند معیار کافی برای مقایسه خودروها باشد.

این موضوع باعث می‌شود RTI برخلاف یک اندازه‌گیری ساده ارتفاع، قابلیت مقایسه میان خودروهای مختلف را پیدا کند.

محاسبه RTI با اندازه‌گیری ارتفاع

در صورتی که رمپ استاندارد ۲۰ درجه در اختیار باشد، می‌توان مسافت طی‌شده روی رمپ را مستقیماً اندازه گرفت. روش دیگری نیز وجود دارد که با اندازه‌گیری ارتفاع چرخ و استفاده از مثلثات، مسافت روی رمپ محاسبه می‌شود.

برای رمپ ۲۰ درجه:

sin 20° = h / d

بنابراین:

d = h / sin 20°

و با قرار دادن این مقدار در فرمول اصلی RTI:

RTI20 = (h / b) × 2924

در این رابطه h حداکثر ارتفاع قابل دستیابی تا پیش از جداشدن یکی از چرخ‌های دیگر از زمین و b فاصله محوری خودرو است.

اسب بخار در تست‌های مقایسه‌ای یک روش ثابت را برای تمام خودروها استفاده خواهد کرد تا نتایج از یک آزمون به آزمون دیگر قابل مقایسه باقی بمانند.

پروتکل اسب بخار برای تست انعطاف‌پذیری تعلیق

برای اینکه رده‌بندی معنی داشته باشد، فقط استفاده از یک فرمول مشترک کافی نیست. شرایط آزمون نیز باید تا جای ممکن یکسان باقی بماند.

در تست‌های اسب بخار، مبنای کار رمپ با زاویه ۲۰ درجه خواهد بود؛ همان زاویه‌ای که در روش متداول RTI نیز استفاده می‌شود.

امتیاز بالاتر چه معنایی دارد؟

در این رده‌بندی، عدد RTI بالاتر به معنی توان بیشتر مجموعه تعلیق و شاسی برای حفظ تماس چرخ‌ها با زمین هنگام تغییر شدید ارتفاع میان ۲ سمت خودرو است.

برای مثال، اگر خودرویی زودتر روی رمپ یک چرخ خود را بلند کند، امتیاز کمتری می‌گیرد. خودرویی که پیش از بلندشدن چرخ بتواند مسیر بیشتری روی رمپ طی کند، RTI بالاتری ثبت خواهد کرد. ازاین‌رو خودروهایی که ساختار فابریک و شرکتی دارند می‌توانند اعدادی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ ثبت کنند درحالی‌که خودروهای تجهیز شده برای آفرودی و دارای کیت‌های تعلیق افترمارکتی و دیگر لوازم می‌توانند حتا به امتیاز ۱۰۰۰ نیز دست پیدا کنند.

به همین دلیل در جدول‌های اسب بخار:

RTI بیشتر = امتیاز انعطاف‌پذیری بالاتر

و خودروها براساس نتیجه واقعی تست مرتب خواهند شد.

چرا بلندشدن چرخ مهم است؟

هنگامی که یک چرخ از زمین جدا می‌شود، توانایی همان چرخ برای انتقال نیروی طولی و جانبی به سطح عملاً از بین می‌رود. در خودروهای دارای دیفرانسیل با خروجی مستقل، این وضعیت حتی می‌تواند باعث هرزگردی و کاهش توان حرکتی شود.

سیستم تعلیقی که دامنه articulation یا مفصل بندی بیشتری دارد، می‌تواند مدت بیشتری چرخ‌ها را در تماس با زمین نگه دارد. این ویژگی به‌خصوص در عبور مورب از گودال‌ها، سنگ‌ها و پستی‌وبلندی‌های عمیق اهمیت پیدا می‌کند.

اما خودروهای جدید آپشن‌هایی دیگری نیز برای جبران این وضعیت دارند. قفل دیفرانسیل، کنترل کشش الکترونیکی و سامانه‌های مدیریت گشتاور یا Torque Vectoring می‌توانند حتی پس از کاهش تماس یا بلندشدن یک چرخ، به ادامه حرکت خودرو کمک کنند و آن را از مسیر ناهموار عبور دهند.

آیا تعلیق مستقل همیشه امتیاز کمتری می‌گیرد؟

در بسیاری از خودروهای آفرودی سنتی، محورهای صلب یا Solid امکان articulation بالایی فراهم می‌کنند. در مقابل، سیستم‌های تعلیق مستقل معمولاً برای کنترل بهتر چرخ و کیفیت سواری در جاده طراحی شده‌اند و در بعضی پلتفرم‌ها دامنه حرکت کمتری دارند.

با این حال نمی‌توان فقط با دانستن نوع تعلیق، نتیجه RTI را پیش‌بینی کرد. طراحی بازوها، طول کورس کمک‌فنر، ضریب سختی فنر، میل موج‌گیر، محدودکننده‌های حرکتی و مهندسی کلی شاسی همگی روی نتیجه اثر می‌گذارند. منابع RTI نیز تأکید می‌کنند که یک سیستم مستقل با طراحی و مهندسی مناسب می‌تواند articulation قابل توجهی ارائه دهد.

پس در اسب بخار قرار نیست صرفاً براساس نوع تعلیق به خودرو امتیاز بدهیم؛ خود خودرو باید روی رمپ نتیجه را ثبت کند.

رده‌بندی انعطاف‌پذیری تعلیق اسب بخار چگونه شکل می‌گیرد؟

با انجام هر تست، عدد RTI خودرو توسط اسب بخار ثبت خواهد شد. به این ترتیب به‌مرور یک جدول مقایسه میان کراس‌اوورها، شاسی‌بلندها و خودروهای آفرودی شکل می‌گیرد.

در این جدول، علاوه بر عدد RTI، مشخصاتی مانند فاصله محوری، نوع سیستم تعلیق و در صورت نیاز وضعیت سیستم انتقال قدرت خودرو نیز درج می‌شود تا مخاطب صرفاً با یک عدد بدون زمینه روبه‌رو نباشد.

هدف این است که وقتی ۲ خودرو از نظر ظاهری هر دو ادعای توانایی خارج جاده دارند، بتوانیم به‌جای اتکا به تصاویر تبلیغاتی، یک بخش مشخص از توانایی شاسی و سیستم تعلیق آن‌ها را با عدد قابل تکرار و قابل مقایسه بررسی کنیم.

از این پس هر خودرویی که وارد این آزمون شود، یک «امتیاز انعطاف‌پذیری تعلیق» خواهد داشت؛ امتیازی که بر پایه RTI به دست می‌آید و هرچه عدد آن بالاتر باشد، خودرو توانسته مسیر بیشتری از رمپ ۲۰ درجه را پیش از بلندشدن یک چرخ طی کند.

تصویر ۱ از ۶