لاستیک نو را جلو بیندازیم یا عقب؟ پاسخ برخلاف باور عمومی است

لاستیک خودرو
لاستیک خودرو

وقتی دو حلقه لاستیک خودرو فرسوده شده و زمان تعویض آن‌ها می‌رسد، بسیاری از رانندگان بدون تردید لاستیک‌های نو را روی چرخ‌های جلو نصب می‌کنند. استدلال هم در نگاه اول منطقی است؛ چرخ‌های جلو وظیفه فرمان دادن و بخش مهمی از ترمزگیری را بر عهده دارند و در خودروهای دیفرانسیل جلو، نیروی موتور را هم به سطح جاده منتقل می‌کنند. با این حال، اگر قرار باشد فقط دو حلقه لاستیک تعویض شود، توصیه رایج در صنعت تایر نصب لاستیک‌های نو روی محور عقب است.

دلیل این توصیه به نحوه رفتار خودرو هنگام از دست دادن چسبندگی بازمی‌گردد. مسئله این نیست که کدام محور کار بیشتری انجام می‌دهد، بلکه باید دید در جاده خیس، پیچ یا یک مانور ناگهانی، از دست رفتن چسبندگی کدام محور کنترل خودرو را دشوارتر می‌کند.

شرکت‌هایی مانند میشلن و کانتیننتال توصیه می‌کنند هنگام تعویض فقط دو حلقه، تایرهای نو یا تایرهایی که آج بیشتری دارند روی محور عقب قرار بگیرند. هدف، حفظ چسبندگی بیشتر در عقب خودرو و کاهش احتمال ناپایداری در شرایط لغزنده است.

چرا لاستیک نو باید عقب باشد؟

آج لاستیک نقش مهمی در تخلیه آب از سطح تماس تایر با جاده دارد. به همین دلیل، لاستیکی که آج بیشتری دارد معمولاً روی سطح خیس دیرتر از لاستیک فرسوده چسبندگی خود را از دست می‌دهد.

حالا فرض کنید دو لاستیک نو روی محور جلو قرار گرفته‌اند و لاستیک‌های عقب آج کمتری دارند. در یک جاده خیس یا هنگام عبور سریع از پیچ، ممکن است محور عقب زودتر از جلو چسبندگی خود را از دست بدهد.

در چنین شرایطی قسمت عقب خودرو به سمت بیرون پیچ منحرف می‌شود و خودرو وارد وضعیت بیش‌فرمانی یا Oversteer می‌شود. کنترل این حالت برای بسیاری از رانندگان دشوارتر از زمانی است که ابتدا محور جلو دچار کمبود چسبندگی شود و حتی می‌تواند به چرخیدن خودرو منجر شود.

به همین دلیل، قرار دادن تایرهای دارای چسبندگی بهتر روی محور عقب می‌تواند پایداری خودرو را در شرایط لغزنده افزایش دهد.

پس چرا لاستیک نو را معمولاً جلو می‌اندازیم؟

این باور تا حد زیادی از تجربه روزمره رانندگان شکل گرفته است. در بسیاری از خودروها، به‌خصوص مدل‌های دیفرانسیل جلو، لاستیک‌های جلو زودتر فرسوده می‌شوند.

چرخ‌های جلو هم خودرو را هدایت می‌کنند، هم بخش قابل توجهی از فشار هنگام ترمزگیری روی آن‌ها قرار می‌گیرد و هم در خودروهای دیفرانسیل جلو وظیفه انتقال نیروی موتور را بر عهده دارند. طبیعی است که وقتی لاستیک‌های جلو زودتر ساییده می‌شوند، راننده تصور کند تایرهای نو نیز باید جای همان‌ها قرار بگیرند.

اما سرعت فرسایش با محل مناسب نصب دو لاستیک نو یک موضوع نیست. توصیه به نصب لاستیک‌های نو در عقب برای این است که اختلاف چسبندگی میان دو محور به شکلی نباشد که عقب خودرو زودتر از جلو پایداری خود را از دست بدهد.

در خودروهای دیفرانسیل جلو هم لاستیک نو باید عقب باشد؟

بله؛ توصیه عمومی سازندگان تایر فقط به خودروهای دیفرانسیل عقب محدود نمی‌شود. اگر هر چهار چرخ خودرو از لاستیک‌های هم‌اندازه استفاده می‌کنند و قرار است فقط دو حلقه تعویض شود، معمولاً تایرهای نو روی محور عقب نصب می‌شوند.

البته دستورالعمل سازنده خودرو در اولویت قرار دارد. بعضی خودروها به دلیل اندازه متفاوت تایرهای جلو و عقب، مشخصات فنی خاص یا طراحی سیستم انتقال قدرت می‌توانند شرایط متفاوتی داشته باشند.

خودروهای چهارچرخ محرک شرایط متفاوتی دارند

در خودروهای چهارچرخ محرک و AWD موضوع حساس‌تر است. اختلاف زیاد در میزان سایش یا قطر مؤثر لاستیک‌ها می‌تواند روی عملکرد سیستم انتقال قدرت اثر بگذارد و در برخی خودروها حتی فشار بیشتری به اجزای این سیستم وارد کند.

به همین دلیل، بسیاری از سازندگان این خودروها محدودیت مشخصی برای اختلاف عمق آج یا محیط لاستیک‌ها تعیین می‌کنند. در چنین خودروهایی نباید صرفاً بر اساس قاعده «دو لاستیک نو در عقب» تصمیم گرفت و دستورالعمل کارخانه سازنده باید بررسی شود.

بهترین حالت تعویض هر چهار لاستیک است

از نظر عملکرد و پایداری، بهتر است هر چهار لاستیک خودرو شرایط مشابهی داشته باشند. اما هزینه تعویض چهار حلقه باعث می‌شود بسیاری از رانندگان ابتدا دو لاستیک را تعویض کنند.

اگر فقط دو حلقه خریداری می‌شود، تایرهای جدید باید از نظر اندازه و مشخصات فنی با تایرهای مورد تأیید سازنده خودرو سازگار باشند و دو لاستیک مشابه روی یک محور نصب شوند. فشار باد، بالانس چرخ‌ها و وضعیت سایر لاستیک‌ها نیز پس از نصب باید بررسی شود.

پس جمله قدیمی «لاستیک بهتر باید جلو باشد چون جلو فرمان می‌دهد» همیشه راهنمای درستی نیست. اگر خودرو شرایط خاصی نداشته باشد و فقط دو حلقه لاستیک نو در اختیار داشته باشیم، قرار دادن آن‌ها روی محور عقب معمولاً انتخاب توصیه‌شده‌تری برای حفظ پایداری خودرو، به‌خصوص روی سطح خیس، است.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.