پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

عادت تا انتها چرخاندن فرمان چه آسیبی به خودرو می‌زند؟

چرخاندن فرمان تا آخرین حد، بخشی طبیعی از مانورهای پارک و دور زدن است؛ اما نگه داشتن فرمان در این وضعیت، به‌ویژه در خودروهای مجهز به فرمان هیدرولیک، می‌تواند فشار مضاعفی به سیستم وارد کند. عادتی ساده که در بلندمدت ممکن است هزینه تعمیر را افزایش دهد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، فرمان یکی از پرکاربردترین بخش‌های خودروست، اما بعضی عادت‌های رانندگی می‌توانند عمر قطعات آن را کاهش دهند. یکی از رایج‌ترین موارد، چرخاندن فرمان تا انتها و نگه داشتن آن در همان وضعیت است؛ اتفاقی که بیشتر هنگام پارک دوبل، خروج از جای پارک یا دور زدن در خیابان‌های باریک رخ می‌دهد.

رسیدن فرمان به انتهای دامنه حرکتی به خودی خود ایرادی ندارد؛ خودرو برای چنین حرکتی طراحی شده است. مشکل از جایی آغاز می‌شود که راننده پس از رسیدن به انتها، فرمان را با فشار نگه می‌دارد یا این کار را مرتب تکرار می‌کند.

فشار اصلی روی پمپ هیدرولیک

در خودروهای مجهز به فرمان هیدرولیک، پمپ با ایجاد فشار روغن به چرخاندن فرمان کمک می‌کند. وقتی فرمان به انتهای مسیر می‌رسد، مقاومت سیستم افزایش می‌یابد و فشار بیشتری در مدار ایجاد می‌شود.

اگر فرمان در این وضعیت نگه داشته شود، پمپ برای حفظ فشار بالا به کار خود ادامه می‌دهد. نتیجه می‌تواند افزایش بار و حرارت در پمپ و مدار هیدرولیک باشد. تکرار این رفتار در طول زمان ممکن است فرسودگی پمپ را بیشتر کند و عمر آن را کاهش دهد.

در چنین شرایطی، وضعیت روغن هیدرولیک نیز اهمیت دارد. کمبود روغن، آلودگی یا فرسودگی آن می‌تواند فشار بیشتری به سیستم وارد کند و عملکرد فرمان را تحت تأثیر قرار دهد.

صدای زوزه را جدی بگیریم؟

در خودروهای هیدرولیکی ممکن است هنگام رسیدن فرمان به انتهای مسیر، صدای زوزه یا ناله از سمت موتور شنیده شود. این صدا لزوماً به معنی خرابی نیست و می‌تواند نتیجه افزایش فشار در مدار باشد.

با این حال، ادامه دادن این وضعیت ضرورتی ندارد. اگر صدا شدید یا مداوم باشد، یا همراه با سفت شدن فرمان، لرزش یا نشتی روغن دیده شود، سیستم فرمان باید بررسی شود. در چنین مواردی نباید همه‌چیز را به یک عادت رانندگی نسبت داد.

در فرمان برقی چه اتفاقی می‌افتد؟

در خودروهای جدید، فرمان برقی یا EPS جای سیستم‌های هیدرولیکی را در بسیاری از مدل‌ها گرفته است. در این خودروها خبری از پمپ و روغن هیدرولیک نیست و بنابراین آسیب‌هایی که مستقیماً به مدار هیدرولیک مربوط می‌شوند، موضوعیت ندارند.

با این حال، نگه داشتن فرمان در انتهای مسیر همچنان رفتار مناسبی نیست. در این حالت، موتور برقی و مجموعه مکانیکی فرمان می‌توانند تحت بار بیشتری قرار بگیرند. بنابراین توصیه کلی تغییر نمی‌کند: پس از رسیدن فرمان به انتهای مسیر، نباید آن را با فشار نگه داشت.

لاستیک‌ها هم تحت فشارند

موضوع فقط به جعبه فرمان محدود نمی‌شود. وقتی خودرو تقریباً متوقف است و راننده فرمان را می‌چرخاند، لاستیک‌ها باید روی سطح آسفالت تا حدی کشیده شوند. این وضعیت اصطکاک بیشتری ایجاد می‌کند و در صورت تکرار می‌تواند به افزایش سایش تایر منجر شود.

این اثر روی آسفالت زبر یا زمانی که فشار باد لاستیک‌ها نامناسب باشد، می‌تواند بیشتر باشد. به همین دلیل بهتر است هنگام مانورهای پارک، خودرو حتی با سرعت بسیار کم در حرکت باشد و فرمان در حالت کاملاً ایستاده چرخانده نشود.

جلوبندی چطور آسیب می‌بیند؟

اعمال فشار شدید به فرمان می‌تواند نیروی بیشتری را به مجموعه فرمان و بخش‌هایی از جلوبندی منتقل کند؛ به‌خصوص زمانی که خودرو روی سطح ناهموار قرار دارد یا چرخ‌ها در وضعیت نامناسبی هستند.

البته هر خرابی جلوبندی را نمی‌توان به ته‌فرمان نسبت داد. قطعاتی مانند سیبک، میل فرمان و سایر اجزای تعلیق عمر مشخصی دارند و عوامل متعددی از کیفیت قطعه و وضعیت جاده گرفته تا نحوه رانندگی بر فرسودگی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

بنابراین مسئله اصلی، یک‌بار رسیدن فرمان به انتهای مسیر نیست؛ تکرار این رفتار همراه با اعمال فشار و نگه داشتن فرمان در همان وضعیت است.

چند ثانیه چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟

راننده هنگام پارک ممکن است ناچار شود فرمان را تا انتها بچرخاند. این اتفاق طبیعی است و نیازی نیست برای جلوگیری از آن، مانورهای خودرو را پیچیده‌تر کرد.

تفاوت در نحوه استفاده است. اگر فرمان برای لحظه‌ای به انتهای مسیر برسد، معمولاً مسئله‌ای ایجاد نمی‌کند؛ اما باقی ماندن فرمان در همان نقطه برای چند ثانیه و تکرار مداوم آن، فشار غیرضروری به سیستم وارد می‌کند.

راهکار ساده است: زمانی که فرمان به انتهای مسیر رسید، فشار دست را کاهش دهید و آن را به زور در همان نقطه نگه ندارید.

هزینه‌ای که می‌توان از آن پیشگیری کرد

خرابی سیستم فرمان معمولاً از تعمیرات ارزان خودرو نیست و هزینه قطعات و اجرت آن، بسته به نوع خودرو، می‌تواند قابل‌توجه باشد. به همین دلیل، رعایت چند نکته ساده در رانندگی ارزش دارد.

در خودروهای هیدرولیکی، پرهیز از نگه داشتن فرمان در انتهای مسیر می‌تواند فشار غیرضروری را از روی پمپ و مدار هیدرولیک بردارد. در خودروهای فرمان برقی نیز بهتر است از وارد کردن بار اضافی و مداوم به موتور و مجموعه فرمان خودداری شود. چرخاندن فرمان در حالت توقف نیز بهتر است تا حد امکان کاهش پیدا کند تا سایش لاستیک‌ها کمتر شود.

در نهایت، ته‌فرمان به خودی خود دشمن خودرو نیست؛ عادت به نگه داشتن فرمان در ته مسیر است که می‌تواند دردسرساز شود. یک اصلاح ساده در شیوه رانندگی می‌تواند به کاهش استهلاک سیستم فرمان و جلوگیری از هزینه‌های غیرضروری کمک کند.