پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

زیر خودروهای برقی نمی‌توان جک زد؟

برخلاف ادعاهای شبکه‌های اجتماعی، خودروهای برقی نقاط مشخصی برای جک‌زدن دارند. نبود زاپاس نیز ارتباط مستقیمی با باتری ندارد و راهکارهای دیگری جای آن را گرفته‌اند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، هم‌زمان با افزایش تعداد خودروهای برقی وارداتی در بازار ایران، ادعایی درباره دردسر پنچری این خودروها در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده است؛ اینکه به‌دلیل قرارگرفتن باتری در کف خودرو نمی‌توان زیر آنها جک زد و در صورت پنچری باید خودرو را با کفی یا یدک‌کش به نمایندگی منتقل کرد. برخی نیز نبود تایر زاپاس را نتیجه همین محدودیت می‌دانند. بررسی دستورالعمل خودروسازان نشان می‌دهد اصل این ادعا درست نیست؛ خودروهای برقی قابلیت جک‌زدن دارند، اما جک باید دقیقاً در نقاط تعیین‌شده قرار بگیرد.

خودروهای برقی جک می‌خورند، اما نه از هر نقطه

در بسیاری از خودروهای برقی، پک بزرگ باتری بخش عمده فضای میان محور جلو و عقب را در کف خودرو اشغال کرده است. به همین دلیل، قراردادن جک زیر قسمت صاف کف، پوسته باتری یا اجزای سامانه خنک‌کاری می‌تواند خسارتی بسیار سنگین ایجاد کند.

این محدودیت به معنای غیرممکن‌بودن جک‌زدن نیست. خودروسازان نقاط تقویت‌شده‌ای را در اطراف بدنه و معمولاً نزدیک چرخ‌ها در نظر می‌گیرند که توان تحمل وزن خودرو را دارند. محل این نقاط با علامت روی رکاب یا زیر بدنه مشخص می‌شود و تصویر دقیق آنها نیز در بخش «جک‌زدن و بالابردن خودرو» دفترچه راهنما آمده است.

برای نمونه، در دفترچه بی‌وای‌دی سیل (BYD Seal) تأکید شده است که جک یا بازوی بالابر فقط باید در نقاط نمایش‌داده‌شده قرار بگیرد و قراردادن آن زیر باتری ممنوع است.

در بعضی خودروها استفاده از پد یا رابط مخصوص جک ضروری است و مدل‌های مجهز به تعلیق بادی نیز ممکن است پیش از بالابردن به فعال‌کردن حالت جک نیاز داشته باشند. بنابراین محل و روش جک‌زدن باید برای همان مدل از روی دفترچه راهنما بررسی شود و نمی‌توان یک دستور ثابت را برای تمام خودروهای برقی به کار برد.

چرا بسیاری از خودروهای برقی زاپاس ندارند؟

نبود تایر زاپاس به معنای جک‌ناپذیربودن خودرو نیست. بسیاری از خودروهای بنزینی جدید نیز بدون زاپاس عرضه می‌شوند. خودروساز با حذف چرخ یدکی، فضای بار بیشتری ایجاد می‌کند، وزن خودرو را کاهش می‌دهد و هزینه تولید را پایین می‌آورد. کاهش وزن در خودروی برقی می‌تواند به بهبود جزئی مصرف انرژی و برد حرکتی نیز کمک کند.

البته همه خودروهای برقی فاقد زاپاس نیستند. بعضی مدل‌ها لاستیک فرقونی (زاپاس موقت) یا امکان سفارش آن به‌عنوان تجهیز جانبی فراهم شده است. در مدل‌های دیگر، یکی از سه راهکار تایر ران‌فلت، تایر خودترمیم‌شونده (سیل گارد) یا کیت پنچرگیری جایگزین زاپاس شده است.

تایر ران‌فلت دیواره تقویت‌شده‌ای دارد و پس از کاهش فشار نیز می‌تواند وزن خودرو را برای مسافتی محدود تحمل کند. میزان مسافت و حداکثر سرعت به سازنده تایر بستگی دارد؛ برای نمونه، بعضی تایرهای ران‌فلت امکان حرکت تا حدود ۸۰ کیلومتر با حداکثر سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت را فراهم می‌کنند. این قابلیت به معنای ادامه رانندگی عادی نیست و راننده باید در نخستین فرصت برای بررسی یا تعویض تایر اقدام کند.

تایرهای خودترمیم‌شونده یا سیل‌گارد ساختار متفاوتی دارند. در سطح داخلی این تایرها لایه‌ای از ماده چسبناک قرار گرفته است که می‌تواند سوراخ‌های کوچک ایجادشده در قسمت آج را مسدود کند. این فناوری برای سوراخ‌شدن با میخ و آسیب‌های محدود طراحی شده و نمی‌تواند پارگی دیواره یا ترکیدن شدید تایر را برطرف کند.

راهکار رایج دیگر، کیت پنچرگیری موقت شامل کمپرسور و مایع درزگیر است. راننده مایع را از طریق والو وارد تایر می‌کند و سپس با کمپرسور فشار باد را بالا می‌برد تا بتواند با سرعت محدود خود را به تعمیرگاه برساند. این روش نیز فقط برای سوراخ‌های کوچک سطح آج کاربرد دارد و یک تعمیر دائمی محسوب نمی‌شود.

وجود کیت پنچرگیری در تمام خودروهای جدید قطعی نیست و تجهیزات هر مدل باید پیش از خرید بررسی شود. حتی در بعضی محصولات، کیت پنچرگیری جزو تجهیزات سفارشی است و مالک باید آن را جداگانه تهیه کند.

چه زمانی خودرو به کفی نیاز دارد؟

اگر دیواره تایر پاره شده باشد، سوراخ بزرگ باشد، تایر از رینگ جدا شود، رینگ آسیب ببیند یا کیت پنچرگیری نتواند فشار لازم را ایجاد کند، خودرو دیگر امکان ادامه حرکت ایمن ندارد. در صورت نبود چرخ زاپاس، انتقال خودرو با امداد یا کفی ضروری خواهد بود.

این وضعیت مختص خودروهای برقی نیست؛ هر خودروی بنزینی فاقد زاپاس نیز در برابر چنین آسیبی به یدک‌کش نیاز پیدا می‌کند. تفاوت مهم خودرو برقی در حساسیت بیشتر محل جک است. اگر راننده یا تعمیرکار نقطه مجاز را نمی‌شناسد، نباید با قراردادن جک زیر کف خودرو ریسک آسیب‌دیدن پک باتری را بپذیرد.

اگر کف خودرو پیش‌تر بر اثر برخورد با مانع آسیب دیده، نشتی مایع دیده می‌شود یا پوسته باتری تغییر شکل داده است، خودرو نباید بدون بررسی تخصصی بلند یا حرکت داده شود. در چنین شرایطی، تماس با امداد و حمل مطابق دستورالعمل سازنده، انتخاب ایمن‌تری است.

بنابراین ادعای «زیر خودروهای برقی نمی‌توان جک زد» نادرست است. خودرو برقی نیز مانند هر خودروی دیگری برای تعویض تایر و تعمیرات قابلیت بالابردن دارد؛ به شرط آنکه جک در نقطه تقویت‌شده و مورد تأیید سازنده قرار بگیرد. نبود تایر زاپاس نیز ناشی از غیرممکن‌بودن جک‌زدن نیست، بلکه تصمیمی برای کاهش وزن و آزادکردن فضاست که با ران‌فلت، تایر خودترمیم‌شونده یا کیت پنچرگیری جبران می‌شود.