چرا خودروسازان چینی از ایران میروند؟

با افزایش تنشهای منطقهای و فشارهای آمریکا بر ایران، این سؤال مطرح میشود: آیا خودروسازان چینی که سهم خود را در اروپا بهسرعت افزایش دادهاند، بازار ایران را ترک خواهند کرد؟ رشد سریع فروش در اروپا و تمرکز چین بر سودآوری، این سناریو را به واقعیتی محتمل تبدیل کرده است.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار خودرو ایران این روزها شبیه میدان مین برای سرمایهگذاران خارجی شده و حالا به نظر میرسد با افزایش تنشها و ابهامها، خودروسازان چینی که روزگاری به امید رشد و سهم بازار وارد کشور شدند، حالا بیش از هر زمان دیگری در حال بررسی راه خروج هستند.
بازار طلایی اروپا
در مقابل، بازار اروپا برای چین طلایی شده؛ سهم خودروسازان چینی در سال ۲۰۲۵ به ۶ درصد رسیده است و در کشورهایی مانند نروژ تا ۱۴ درصد، در انگلیس ۱۱ درصد و در ایتالیا و اسپانیا حدود ۹ درصد از فروش خودروهای جدید را در اختیار دارند. این رشد چشمگیر، با خودروهای تمامبرقی و مدلهای مقرونبهصرفه، نشان میدهد که چین نهتنها سود را اولویت میدهد، بلکه بازارهای کمریسک و پربازده را با دقت انتخاب میکند.
بازار خودرو ایران؛ پرریسک و کمسود
ایران اما با بیثباتی اقتصادی، سیاستهای خودرویی غیرشفاف و زیرساختهای محدود، تنها یک بازار پرریسک و کمسود برای سرمایهگذاران چینی است. تجربه چند سال گذشته نشان داده است که قراردادهای همکاری با شرکتهای چینی، بیشتر به واردات قطعات و تولید محدود خلاصه شده و انتقال فناوری واقعی تقریباً رخ نداده است. این یعنی ایران، با تمام ظرفیتها و وعدهها، نتوانسته جذابیت لازم برای چین ایجاد کند.
سیاستگذاری اقتصاد خودرویی چین
سیاستگذاری اقتصاد خودرویی چین کاملاً روشن است؛ سودآوری، بازده سریع سرمایه و ریسک پایین در اولویت است. تعرفههای اتحادیه اروپا تا ۳۵ درصد برای خودروهای برقی چینی، عملاً مانع رشد این شرکتها نشده و در کشورهای بدون تعرفه، مثل انگلیس، سهم بازار با شتاب بیشتری افزایش یافته است. همین روند نشان میدهد که چین آماده است از بازارهایی که سودآوری محدود و ریسک بالایی دارند، مثل ایران، بهسرعت خارج شود و تمرکز خود را بر اروپا و حتا آمریکا قرار دهد؛ جایی که شرکتهایی مثل بیوایدی و جیلی سرمایهگذاری گسترده برای ورود به بازار خودروهای برقی را آغاز کردهاند.
ایران بازار مصرف فرعی یا شریک استراتژیک؟
افزایش تنشهای منطقهای و فشارهای تحریمی، تنها شتابدهنده این روند خواهد بود. هرگونه درگیری سیاسی یا اقتصادی، حتا محدود، میتواند بهانهای برای خروج فوری خودروسازان چینی از ایران باشد. واقعیت تلخ این است که ایران در نگاه چین یک بازار مصرف فرعی است و نه شریک استراتژیک. وقتی چین میتواند با سرمایهگذاری در بازارهای پردرآمد، سهم خود را دو برابر کند، دیگر صبر برای ایران منطقی نیست.
چه باید کرد؟
مسئولان ایرانی اگر به دنبال حفظ صنعت خودرو هستند، باید فوراً به اصلاح سیاستها، ایجاد ثبات اقتصادی و تضمین امنیت سرمایهگذاری بپردازند. در غیر این صورت، خروج خودروسازان چینی نهتنها حتمی خواهد بود، بلکه به بحرانی جدی برای تولید داخلی و مصرفکننده ایرانی تبدیل میشود. بازار ایران، بدون تغییرات بنیادین، برای چین جذاب نیست و زود یا دیر، چین ایران را ترک خواهد کرد.
دیدگاه ها