پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

فولکس‌واگن به سرنوشت نوکیا دچار می‌شود؟/ چین رقیب آلمانی را کنار زد

فولکس‌واگن زمانی پادشاه بازار خودرو چین بود و میلیاردها یورو از بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان به دست می‌آورد. امروز نه‌تنها جایگاه خود را به بی‌وای‌دی و جیلی واگذار کرده است، بلکه همان رقبای چینی در حال ورود به زمین خانگی این غول آلمانی هستند. در میانه بررسی بزرگ‌ترین برنامه بازسازی تاریخ فولکس‌واگن نیز اتفاقی نمادین رخ داده است؛ این خودروساز از شاخص یورو استاکس ۵۰ خارج می‌شود و نوکیا به آن بازمی‌گردد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، فولکس‌واگن در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ ۸۹ ساله خود قرار گرفته است. هیئت نظارت این گروه باید درباره برنامه‌ای تصمیم بگیرد که می‌تواند مجموع تعدیل نیرو را به حدود ۷۰ هزار نفر برساند، آینده چهار کارخانه را زیر سؤال ببرد و ظرفیت تولید سالانه شرکت را کاهش دهد.

این بحران تنها یک علت ندارد؛ هزینه بالای تولید در آلمان، ظرفیت مازاد، تعرفه‌های تجاری، کاهش سود و تغییر فناوری همگی سهم دارند. بااین‌حال، چین روشن‌ترین تصویر از جابه‌جایی قدرت در صنعت خودرو را نشان می‌دهد؛ بازاری که زمانی برای فولکس‌واگن سود می‌ساخت، اکنون رقیب می‌سازد.

فولکس‌واگن چگونه چین را از دست داد؟

فولکس‌واگن برای دهه‌ها یکی از قدرتمندترین خودروسازان خارجی چین بود. سرمایه‌گذاری‌های مشترک با فاو و سایک، شبکه تولید گسترده و شناخت بالای برند، چین را به یکی از مهم‌ترین بازارهای این گروه تبدیل کرده بود.

رشد سریع خودروهای برقی و پلاگین‌هیبریدی اما قواعد رقابت را تغییر داد. بی‌وای‌دی، جیلی و دیگر خودروسازان چینی با اتکا به باتری، نرم‌افزار، تجهیزات هوشمند و چرخه‌های کوتاه‌تر توسعه محصول، سریع‌تر از رقبای سنتی حرکت کردند.

فولکس‌واگن در سال ۲۰۲۴ جایگاه نخست بازار چین را به بی‌وای‌دی واگذار کرد و در سال ۲۰۲۵، پس از عبور جیلی، به رتبه سوم رسید. سهم دو مجموعه مشترک این شرکت با فاو و سایک نیز از ۱۲.۲ به ۱۰.۹ درصد کاهش یافت.

فولکس‌واگن هنوز پرفروش‌ترین خودروساز خارجی چین است، اما دیگر فرمانروای کل بازار نیست. خریدار چینی اکنون به‌جای برندهای اروپایی، بیشتر به محصولاتی گرایش دارد که در فناوری برقی، امکانات دیجیتال و قیمت، مزیت رقابتی دارند.

تهدید بزرگ‌تر خارج از چین شکل گرفته است. همان شرکت‌هایی که فولکس‌واگن را در این بازار عقب رانده‌اند، اکنون با خودروهای برقی، هیبریدی و پلاگین‌هیبریدی وارد اروپا می‌شوند. غول آلمانی باید هم‌زمان در چین برای حفظ مشتری و در اروپا برای دفاع از بازار خانگی خود بجنگد.

چهار کارخانه در معرض تعطیلی

فشار بر فولکس‌واگن دیگر فقط در آمار فروش دیده نمی‌شود. مدیریت گروه در حال بررسی گسترده‌ترین برنامه بازسازی تاریخ شرکت است؛ برنامه‌ای که به گفته رویترز می‌تواند تعداد تعدیل نیروها را به حدود ۷۰ هزار نفر برساند و به پایان فعالیت چهار سایت تولیدی منجر شود.

براساس گزارش رسانه‌های آلمانی، تولید در کارخانه‌های امدن و تسویکاو ممکن است در سال ۲۰۳۱، هانوفر در ۲۰۳۲ و کارخانه آئودی در نکارزولم در ۲۰۳۴ متوقف شود. مدیر مالی فولکس‌واگن نیز تأیید کرده برای این چهار سایت، پس از پایان تولید محصولات فعلی، هنوز برنامه‌ای با توجیه اقتصادی وجود ندارد.

تعطیلی کارخانه‌ها قطعی نیست. طرح با مخالفت اتحادیه‌های کارگری و ایالت نیدرزاکسن، یکی از سهام‌داران بانفوذ فولکس‌واگن، روبه‌رو شده و شرکت نیز درباره جزئیات اسناد داخلی اظهارنظر نکرده است.

فولکس‌واگن در سال ۲۰۲۴ با اتحادیه‌ها برای حذف حداکثر ۳۵ هزار شغل در آلمان به توافق رسیده بود. برنامه تازه نشان می‌دهد مدیریت، اصلاحات پیشین را برای جبران هزینه بالا و ظرفیت مازاد کافی نمی‌داند.

فولکس‌واگن کوچک‌تر می‌شود

بازسازی فقط به نیروی انسانی و کارخانه‌ها محدود نیست. فولکس‌واگن می‌خواهد تعداد مدل‌های خود را به‌تدریج تا نصف کاهش دهد و ظرفیت تولید سالانه گروه را از حدود ۱۰ میلیون به ۹ میلیون دستگاه برساند.

این تصمیم اعترافی روشن به ناکارآمدی ساختار فعلی است. تنوع بالای محصول، هزینه‌های سنگین توسعه، پیچیدگی سازمانی و کارخانه‌هایی که پایین‌تر از ظرفیت کار می‌کنند، مزیت مقیاس فولکس‌واگن را به هزینه تبدیل کرده‌اند.

کاهش ظرفیت به معنای عقب‌نشینی کامل نیست. فولکس‌واگن تلاش می‌کند منابع خود را روی بازارها و محصولاتی متمرکز کند که سود بیشتری دارند. بااین‌حال، برای شرکتی که قدرت خود را بر تیراژ، گستردگی سبد محصولات و حضور جهانی بنا کرده، کوچک‌شدن یک انتخاب عادی نیست؛ پاسخی ناگزیر به بازاری است که دیگر مانند گذشته برای آن سود نمی‌سازد.

نوکیا وارد می‌شود، فولکس‌واگن خارج

درست در میانه این بازسازی، شرکت استاکس اعلام کرده سهام ممتاز فولکس‌واگن از شاخص یورو استاکس ۵۰ خارج و نوکیا دوباره به آن اضافه خواهد شد. این تغییر از آغاز معاملات ۲۱ سپتامبر اجرا می‌شود. شرکت انرژی فرانسوی انژی نیز وارد شاخص خواهد شد و ولترز کلوور از آن کنار می‌رود.

یورو استاکس ۵۰ عملکرد ۵۰ شرکت بزرگ و نقدشونده منطقه یورو را دنبال می‌کند. ترکیب آن براساس قواعد بازار سرمایه و ارزش سهام شناور آزاد تعیین می‌شود؛ بنابراین خروج فولکس‌واگن به معنای ورشکستگی یا پایان فعالیت این شرکت نیست.

اهمیت ماجرا در تصویر نمادینی است که می‌سازد. سهام فولکس‌واگن از ابتدای سال نزدیک به ۲۷ درصد افت کرده، در حالی که ارزش سهام نوکیا با تمرکز بیشتر بر تجهیزات فیبر نوری مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی رشد کرده است. شرکتی که زمانی نماد شکست در برابر تغییر فناوری بود، بازمی‌گردد و خودروسازی که اکنون با تغییر فناوری دست‌وپنجه نرم می‌کند، کنار می‌رود.

آیا فولکس‌واگن نوکیای صنعت خودرو می‌شود؟

مقایسه فولکس‌واگن با نوکیا هنوز اغراق‌آمیز است. فولکس‌واگن یکی از بزرگ‌ترین خودروسازان جهان باقی مانده و برندهایی مانند آئودی، پورشه، اشکودا، سئات، لامبورگینی، بنتلی، دوکاتی و مجموعه تجاری تراتون را در اختیار دارد. توان مالی و مهندسی این گروه نیز با شرکتی در آستانه حذف از صنعت قابل مقایسه نیست.

شباهت اصلی به تغییر قواعد بازی بازمی‌گردد. صنعت خودرو دیگر فقط میدان رقابت موتور، گیربکس، کیفیت مونتاژ و شبکه فروش نیست. باتری، نرم‌افزار، معماری الکترونیکی، سامانه‌های کمک‌راننده و سرعت توسعه محصول بخشی از هویت خودرو شده‌اند؛ حوزه‌هایی که شرکت‌های چینی در آن‌ها سریع‌تر حرکت کرده‌اند.

نوکیا یک‌شبه توان ساخت گوشی را از دست نداد؛ بازار تلفن همراه سریع‌تر از ساختار این شرکت تغییر کرد. فولکس‌واگن نیز هنوز خودروهای مهندسی‌شده و پرفروشی می‌سازد، اما پرسش امروز کیفیت ساخت یک خودرو نیست. مسئله این است که آیا چنین مجموعه بزرگی می‌تواند با سرعت رقبایی تغییر کند که محصول را در زمان کوتاه‌تر، با فناوری تازه‌تر و قیمت رقابتی‌تر عرضه می‌کنند؟

سقوط به رتبه سوم چین، کاهش ظرفیت، کوچک‌شدن سبد محصولات و احتمال تعطیلی چهار کارخانه به‌تنهایی پایان فولکس‌واگن نیستند. کنار هم قرار گرفتن آن‌ها اما یک هشدار می‌سازد؛ غول آلمانی هنوز فرصت تغییر دارد، ولی دیگر زمان به سود آن حرکت نمی‌کند.