فاجعه بنزینی دولت؛ تشویق خودروهای فرسوده به مصرف بیشتر

با توجه به مصوبه جدید هیئت وزیران درباره قیمت سوخت، به نظر میرسد یا مغز متفکر خودرویی به کما رفته است یا گرفتار پوپولیسم شدهاند، چراکه تصمیم اخیر آنها را میتوان فاجعه بنزینی دولت و تشویق خودروهای فرسوده به مصرف بیشتر به شمار آورد. آیا در شرایط خفگی مردم به دلیل آلودگی، این تصمیم منطقی است؟
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، دولت چهاردهم اولین قدم برای جراحی اقتصادی را با تعیین نرخ سهمیه سوم بنزین برداشت. قدمی که در ذات خوب است، اما وقتی به مرحله اجرا میرسد، کجی و اشتباه از آن میبارد.
در مصوبه جدید دولت، تصمیم گرفته شده است که دیگر به خودروهای نوشماره، وارداتی و مناطق آزاد بنزین سهمیهای اختصاص ندهد؛ یعنی آنها باید با نرخ آزاد سوختگیری کنند. این در حالی است که بیشترین حجم مصرف به خودروهای فرسوده اختصاص دارد.
۱۳ میلیون خودروی فرسوده
براساس آمار، از ۴۲ میلیون خودرو و موتورسیکلتی که در کشور تردد میکنند، ۲۲ میلیون (۱۳ میلیون خودرو و ۹ میلیون موتورسیکلت) فرسوده است. بررسیها نشان میدهد که در ایران به ازای هر نفر، روزانه حدود ۰.۹۵ لیتر، یعنی ۲ برابر نرم جهانی، بنزین مصرف میشود. اصلیترین علت حجم بالای مصرف نیز به خودروهای فرسوده مربوط میشود. به عبارت دیگر، این میزان از یک سو به شدت مصرف را افزایش داده و از سوی دیگر تأثیر بسیار زیادی بر آلودگی هوا دارد.
خطای آشکار در سیاستگذاری انرژی
در این میان، تصمیم تازه دولت درباره نحوه تخصیص بنزین به خودروهای فرسوده را میتوان یک خطای آشکار در سیاستگذاری انرژی و حملونقل به شمار آورد. خطایی که نهتنها روند نوسازی ناوگان را متوقف میکند، بلکه عملاً باعث افزایش تردد خودروهای آلاینده خواهد شد. این سیاست بنزینی، به جای آنکه اهرم فشار برای خروج فرسودهها باشد، به پاداشی برای ادامه حیات آنها تبدیل شده است.
امتیازدهی به خودروهای فرسوده
دولت با توزیع بنزین یارانهای و امتیازدهی به خودروهای فرسوده، خودروهایی که سالهاست باید اسقاط میشدند را عملاً از یک سو از چرخه اسقاط خارج کرده و از سوی دیگر تلاش برای بهینهسازی موتورها را بیاثر خواهد کرد.
در واقع این همان سیاست معکوسی است که سالها تلاش برای بهبود کیفیت هوا و کاهش مصرف سوخت را دود میکند. این تصمیم نه بر پایه ارزیابی فنی و نه بر اساس هزینه–فایده اقتصادی است. خودروهای فرسوده دو تا سه برابر یک خودروی استاندارد سوخت مصرف میکنند و چند برابر بیشتر آلودگی تولید میکنند. اما دولت، به جای اعمال فشار برای خروج آنها از چرخه تردد، با این تصمیم عملاً به افزایش تردد و مصرف بنزین دامن زده است؛ نتیجهای که هم برای اقتصاد زیانبار و هم برای سلامت مردم خطرناک است.
سیاست بنزینی دولت در مسیر معکوس
واقعیت تلختر این است که سیاستهای غلط بنزینی سالهاست که به ابزار حفظ وضع موجود تبدیل شده؛ ابزاری که در نهایت قربانی اصلی آن مردم هستند؛ مردمی که باید آلودگی بیشتر، هزینه درمانی بالاتر و ترافیک سنگینتر را تحمل کنند. در شرایطی که جهان به سمت انرژی پاک، صرفهجویی و کاهش آلایندهها میرود، سیاست بنزینی دولت نشان میدهد که ما همچنان در مسیر معکوس حرکت میکنیم.
در این شرایط به نظر میرسد که بار دیگر دولت پیش از ابلاغ و اجرایی شدن این مصوبه، علاوه بر بررسی راهکارهای جلوگیری از قاچاق، سیاست بنزینی اشتباه خود را بر اساس منطق اقتصادی و ملاحظات محیطزیستی اصلاح کند. ادامه این وضعیت یعنی تشدید بحران آلودگی، افزایش مصرف سوخت و نابودی هرگونه انگیزه برای نوسازی ناوگان. این تصمیم اشتباه، اگر اصلاح نشود، در آیندهای نهچندان دور هزینههای سنگینتری را بر کشور تحمیل خواهد کرد.





آقای متفکری که این مقاله رو نوشتی ببین عزیزم علت عدم تخصیص سوخت با قیمت سهمیه ای به خودروهای صفر کیلومتر و نوشماره اینه که دیگه دولت بنزینی نداره که به خودروهای صفرکیلومتر بده و تمام تولید پالایشگاههای داخلی فقط کفاف خودروهای موجود رو میده و کسی که خودروی صفرکیلومتر داخلی با قیمت حداقل یک میلیارد تومنمیخره پس حتمن میتونه بنزین به نرخ جهانیش شرو هم بده یعنی لیتری ۶۰ هزارتومن
طرح خنده دار و مغز های زنگ زده
خودرو فرسوده به جای این که از دور و چرخه خارج بشه توی بورس خرید و فروش و معمله برای سوخت میفته.
من پراید مدل ۸۴ دارم ، حاضرم ماشین صفر کیلومتر داشته باشم ولی بنزین ۵۰ هزارتومنی بزنم
اصلا توجای عجیب وگیر آدمای عجیبی افتادیم توبیشتر جای دنیا دولتا مشوق میدن برای خودروهای نووصفر ولی اینجابرای داشتن خودروی صفر از مالیات عوارض وخیلی چیزهای دیگه باید مبالغ بالاتر از خودروهای مدل پائین وفرسوده پرداخت کنی الان هم که بحث بنزین واقعا جای عجیبی شده ایران…..
این همه سروصدا.کبری وصغراچیدن برای اینه که تورم
وگرانی راتوجیه کنند افزایش قیمت بنزین غیر سهمیه ای
که در مقایسه با افزایش بسیار بالای سایر منابع انرژی
ماننداب وبرق وگاز ونیز افزایش روزانه سایرکالاهاو
خدمات واین همه تورم وگرانی وگذرازکنارانهاکه انگار
هیچ اتفاقی نیفتاده بی شک نشان ازاین دارد که
رانت خواران ازاین افزایش متضررگشته وازارزانی
بنزین منتفع می گردند والا درحالی که گرانی وتو رم
کمرمردم راشکسته آب ازاب تکان نمی خورد اما برای
چندرغازی افزایش بنزین که تاثیری آنچنانی روی
معیشت مردم نداشته و واقعا تنها کالایی که درایران
به شکل تعجب آوری ازاب هم ارزانتره اینقدرسروصدا
به پا شودوهنوز به قول معروف نه به داره نه به باره
گرانی ولجام گسیختگی اقتصادی راتبلیغ می کنند.
یه جورایی حرف بالا درست است ولی یجورایی هم کیفیت خودروی داخلی مثلا سال ساخت ۱۴۰۴ از ۱۳۹۸ کمتر است
دولت بجای اینکه من که خودروفرسودم دادم نوبخرم تشویق وهمایت کنه فقط من وامثال من که خودروشون اسقاط نکردن مجبورمیکنه ماشینهای فرسودروببرن توخیابون فکرالودگی هواومصرف بی رویه بنزین نباشن ازمسولین درخواست دارم حداقل جایگزینی خودرو فرسود رو جدای این ن شماره کنن تا مردم با میل ورغبت خود وشون اسقاط کنن که این خودش هم کمک به هوای پاک هم کمتر مصرف بنزین
ای کاش منصفانهتر نقد میکردید و با تمام ایراد هایی که به این تصمیم وارده و اشتباه هم نیست حداقل یک مورد از مزایای اون رو هم ذکر میکردید مثلا تاثیر این تصمیم در جلوگیری از افزایش قیمت بیرویه خودرو های صفر توسط سایپا و ایران خودرو و همچنین کاهش اختلاف قیمت کارخانه و بازار
در مورد سالانه ۷۲۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۱۲۰۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی چه داستان هایی سر هم کردید! ما به التفاوت آن ها جمعا ۴.۲ میلیون می شود و در ماه ۳۵۰ هزار تومان! به نظر شما با کف قیمت خودرو ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون؛ این عدد یارانه قابل اعتناست؟
براکسی که با ماشین کار می کنه مخصوصاً وانتی ها بله خیلی قابل توجهه
لطفا از((چرت و پرتهای غیرعلمی و احساسی))دست بردارید، بنده خودروی خارجی ۲۴ساله دارم که، کمتر از صدی هفت مصرفشه… از کجاتون در میرین۲-۳برابر دره پیتایه چینیه ایران خودرو و سایپا مصرفشه…
آخه ادعا که به فک زدن نیست باید یه پایه ای داشته باشه!! اساسا سن خودرو به تنهایی و به صرف سن، ملاک قضاوت در هیچ جایه دنیا نیست!!
بله متاسفانه این بخش از تصمیم بنزینی اشتباهه
خودرو های برقی و مصرف سوخت :
کیفیت خودروهای داخلی در کشور ما پایینتر است و بیشتر افراد آنرا علت اصلی مصرف بالای بنزین میدانند.
– اما این پرسشها مطرح است که علت ناترازی گاز و برق چیست؟ آن هم مقصر خودروسازان است؟
– آیا خودروهای خارجی موجود در ایران ( مثلا مزدا ، هیوندا و خودروهای چینی) هم مصرف پایینی دارند؟
مصرف بنزین خودرو پراید و تیبا در ترافیک سنگین حدود ۱۰ لیتر است
مصرف خودرو هیوندای I20 و رنو کپچر بعنوان خودروهای کم مصرف ( غیر هیبریدی) خارجی در همین شرایط ترافیک شدید خیابانها ( و نه خیابانهای پاریس و کیفیت بنزین آنجا) نیزحدود ۱۰ میباشد، و با افزایش ترافیک (کاهش سرعت خودرو) مصرف افزایش می یابد اگر چه خودروهای سمند و پژو بیشتر است. پس علت چیز دیگری است.
متاسفانه بهترین خودروهای دنیا هم توی خیابونهای پر ترافیک و هرج و مرج ایران، مصرفشون بالا هست و حدود ۲ برابر میزان اعلامی کارخانه هست. درسته که ماشینای داخلی بی کیفیت هستن ولی علت اصلی مصرف بالای سوخت و آلودگی شدید هوا و در نتیجه خشکسالی و …. ، این ۲ عامل هست که ریشه اونها یک عامل مهمتره:
۱- ترافیک شدید خیابانها و استفاده زیاد از حد خودرو شخصی و تک سرنشین، که باعث کندی حرکت و درجا کار کردن موتور هست ، توجه کنید که بهترین خودروهای خارجی، کره ای، ژاپنی و اروپایی هم مثل خودروهای ایرانی در ترافیک مصرف بالایی دارند. هر قدر ترافیک بیشتر و سرعت حرکت خودرو کمتر، مصرف بیشتر خواهد بود،( چندین برابر کاتالوگ اعلامی آنها که برای شرایط استاندارده)
۲- فرهنگ رانندگی ( گاز و ترمزهای ناگهانی و لایی کشیدنها و سبقت گرفتن زیاد و غیر ضروری
ریشه همه این عوامل هم، قیمت ناچیز سوخت و انرژی در کشور است که باعث این مشکلات و برخی مشکلات بزرگ تر از جمله تورم در کشور شده است. حتی اگر همه خودروهای مملکت هم برقی بودن باز هم این مشکلات حل نمیشدن، چونکه برخلاف تصور خیلیا برق لازم برای شارژ خودرو، خیلی بالاتر از تصور عامه هست و این میزان برق برای این همه استفاده غیر بهینه از خودرو اونقدر زیاد هست که خیلی بیشتر از الان کمبود برق و همینطور آلودگی ناشی از سوخت نیروگاهها خواهیم داشت.
و علت همه این مسائل آن است که با سیاست گذاری غلط اقتصادی و قیمت دستوری انرژی، مردم و نهادهای دولتی انگیزه ای برای مصرف بهینه ندارن ، یعنی نفع اقتصادی براشون ندارد. راه حل پیشنهادی:
قیمت دستوری کالا و خدمات و سوخت، نابود کننده اقتصاد کشور و کسب و کار مردم، و علت اصلی ترافیک، ناترازی سوخت، آلودگی شدید هوا و خشکسالی، و همچنین مشکلات اقتصادی مردم، مانند بیکاری و کم بودن حقوقها و فرار متخصصان ازکشور است.
بهترین راه حل برای آن، پرداخت سهمیه مستقیم سوخت و انرژی به مردم و سپس آزادسازی قیمت بر اساس عرضه و تقاضا است. اینکار به سود همه مردم و دولت است و بسیاری از معضلات اقتصادی و زیست محیطی کشور را حل میکند.
در گام اول بدلیل حساسیت بالا روی بنزین، میتوان قیمت دیگر حاملهای انرژی را به تدریج آزادسازی سازی کرد و با سهمیه صرفه جویی شده بنزین توسط افراد ( سهمیه بنزین در کارت بانکی افراد و خانوارها اعمال شود) ، هزینه های رفت و آمد و قبوض انرژی را پرداخت کرد. که انگیزه بالایی برای صرفه جویی همه حاملهای انرژی و بنزین (حتی بدون تغییر قیمت آن در مرحله اول) به همراه دارد.
از همه چی گفتی ولی یه مورد اصلی را نگفتی و اون مردم است بله مردم یعنی خود مردم
من که هر بار برای کاری میرم بیرون یعنی پیاده بیش از پنجاه درصد فقط بی کار میبینم که دارن با ماشین میچرخند که این فقط یک موردش هست حالا باقیش بماند
خوب شد تذکر دادی ، الان بدو بدو میرم از تو قلکم پول بر میدارم میرم یه ماشین چند میلیاردی میخرم ، اون چیزی که ارزونه بنزین نیست ، ریاله ، اگه یک دهم جاهای دیگه به فکر ایران بودند ارزش پولمون میرفت بالا و قاچاق به خودی خود از بین میرفت ، کویت و عربستانم همسایه عراقند ، چرا لز اونجا بنزین قاچاق نمیشه !!!!!
چون اونجا وقتی میگن هوا آلوده هست و ماشین میارید نمیارند اینجا تا تعطیل میکنن تازه بیشتر ماشین میارن بیرون