پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

۱۴۰۵؛ سال پوست‌اندازی خطوط تولید خودرو؛ از دیگنیتی و T8 تا Eagle و NAVARA

چهار ماه نخست ۱۴۰۵، خطوط تولید خودرو را با یک جابه‌جایی جدی روبه‌رو کرده است؛ محصولاتی مانند دیگنیتی، X22 و JAC T8 از آمار تولید کنار رفته‌اند و مدل‌هایی مانند Eagle، تیسان 05S و NAVARA جای آن‌ها را گرفته‌اند. آیا ۱۴۰۵ را باید سال پوست‌اندازی خطوط تولید خودرو به شمار آورد؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، آمارنامه تجمیعی تیرماه وزارت صمت تصویری متفاوت از صنعت خودرو در سال ۱۴۰۵ ارائه می‌دهد. در کنار کاهش شدید تولید، خطوط تولید بسیاری از شرکت‌ها در حال تغییر آرایش هستند؛ محصولاتی که سال گذشته روی خط بودند، امسال از آمار حذف شده‌اند و در مقابل، نام‌هایی تازه در جدول تولید ظاهر شده‌اند.

تولید ۱۷ سواری و پیکاپ صفر شد

بررسی آمار نشان می‌دهد ۱۷ محصول سواری و پیکاپ که در چهار ماهه نخست ۱۴۰۴ تولید شده بودند، در چهار ماهه مشابه امسال هیچ تیراژی نداشته‌اند. مجموع تولید همین محصولات در چهار ماهه سال گذشته به ۱۷ هزار و ۵۵۴ دستگاه می‌رسید. این یعنی بخشی از ظرفیت تولیدی که سال گذشته در اختیار این مدل‌ها بود، امسال دیگر با همان محصولات فعال نیست.

البته صفر شدن تولید یک محصول در آمار چهارماهه به معنای اعلام رسمی توقف دائمی نیست. تغییر نسل، تغییر نام، تغییر نسخه یا جایگزینی یک محصول نیز می‌تواند باعث حذف یک عنوان از جدول تولید شود، اما وقتی محصولی مانند X22 یا دیگنیتی با هزاران دستگاه تولید سالانه از جدول کنار می‌رود، موضوع دیگر فقط یک تغییر اسمی نیست.

دیگنیتی رفت، جای خالی ماند

دیگنیتی یکی از روشن‌ترین نمونه‌های این تغییر است.

بهمن موتور در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ دو هزار و ۴۸۵ دستگاه دیگنیتی تولید کرده بود. این رقم در چهار ماهه ۱۴۰۵ به صفر رسیده است.

در همان بازه، شوال و انووی برای نخستین بار در آمار تولید بهمن موتور ظاهر شده‌اند. شوال ۱۵۵ دستگاه و انووی ۲۶۶ دستگاه تولید کرده‌اند و مجموع تیراژ این دو محصول به ۴۲۱ دستگاه رسیده است.

اعداد به‌خوبی شکاف را نشان می‌دهند؛ در برابر خروج دو هزار و ۴۸۵ دستگاه دیگنیتی، از دو محصول جدید تنها ۴۲۱ دستگاه تولید کرده‌اند.

یعنی ورود محصول جدید الزاماً به معنای جایگزینی کامل ظرفیت محصول قدیمی نیست. در این‌جا بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته همچنان بدون جایگزین هم‌تیراژ باقی مانده است.

X22 و موج خروج از مدیران خودرو

مدیران خودرو بزرگ‌ترین تغییر را در میان سبد محصولات شرکت‌های مونتاژی تجربه کرده است. MVM X22، که در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ چهار هزار و ۱۵۵ دستگاه تولید کرده بود، در چهار ماهه امسال به صفر رسیده است. TIGGO 7 نیز از سه هزار و ۲۹۰ دستگاه به صفر رسیده و تولید TIGGO 8 از دو هزار و ۲۹ دستگاه در سال گذشته به صفر در سال جاری کاهش یافته است. البته فهرست به همین سه مدل ختم نمی‌شود.

Arrizo 6 با ۹۹۵ دستگاه، Arrizo 8 با ۵۴۸ دستگاه، Xtrim TXL با ۵۵۰ دستگاه، Xtrim LX با ۴۷۱ دستگاه و Xtrim VX با ۱۱۴ دستگاه نیز در چهار ماهه ۱۴۰۴ تولید شده بودند، اما در چهار ماه نخست امسال تولیدی برای آن‌ها ثبت نشده است.

این حجم از تغییر در یک شرکت، دیگر نمی‌تواند صرفاً به حذف یک مدل از کاتالوگ محدود شود. مدیران خودرو عملاً در حال بازآرایی گسترده سبد تولید خود است؛ هرچند بخشی از این تغییرات می‌تواند به جابه‌جایی نسل و نسخه محصولات مربوط باشد.

مسئله اصلی این است که ظرفیت تولید مدل‌های کناررفته با چه محصولاتی جایگزین شده و آیا مدل‌های جدید توانسته‌اند تیراژ ازدست‌رفته را پس بگیرند یا نه.

کرمان موتور؛ یک جایگزینی موفق، یک جایگزینی ناقص

کرمان موتور نمونه‌ای است که در آن هم‌زمان دو تصویر متفاوت دیده می‌شود.

KMC A5 در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ یک هزار و ۶۹۴ دستگاه تولید کرده بود، اما در سال جاری تولید آن صفر شده است. در مقابل، KMC Eagle، که سال گذشته هیچ تولیدی نداشت، در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ به یک هزار و ۷۷۱ دستگاه رسیده است.

در این‌جا جایگزینی تقریباً کامل رخ داده است؛ محصول جدید نه‌تنها ظرفیت محصول خارج‌شده را پر کرده، بلکه اندکی نیز از آن عبور کرده است. اما در بخش پیکاپ، داستان متفاوت است.

JAC T8 با تولید ۴۶۹ دستگاه در چهار ماهه ۱۴۰۴ امسال به صفر رسیده، در حالی که، JAC T9 که قرار است در خانواده پیکاپ کرمان موتور نقش مهمی داشته باشد، از یک هزار و ۲۹۴ دستگاه به ۴۰۸ دستگاه کاهش یافته است.

بنابراین در یک بخش، ظرفیت از A5 به Eagle منتقل شده و تقریباً جبران شده است، اما در بخش پیکاپ، خروج T8 در شرایطی رخ داده است که T9 هنوز نتوانسته تیراژ قبلی را تکرار کند.

تیسان 05S؛ تازه‌واردی که با قدرت آمد

البته در این مدت همه محصولات جدید با تیراژ پایین وارد بازار نشده‌اند.

تیسان 05S سانیار موتور پارسیان یکی از معدود تازه‌واردهایی است که از همان ابتدای ورود، تیراژ قابل‌توجهی داشته است.

این محصول در چهار ماهه ۱۴۰۴ هیچ تولیدی نداشت، اما در چهار ماه نخست ۱۴۰۵ به دو هزار و ۹۶۷ دستگاه رسید.

هم‌زمان تولید X35 از یک هزار و ۴۹۹ دستگاه به ۴۲۴ دستگاه کاهش یافته است. به این ترتیب، رشد تولید سانیار موتور تقریباً هم‌زمان با ورود تیسان 05S اتفاق افتاده است.

در واقع، تیسان 05S فقط یک مدل جدید در جدول تولید نیست، بلکه در چهار ماه نخست امسال به موتور اصلی رشد تولید سانیار تبدیل شده است.

اکو جای فلو را گرفت

آرین پارس موتور نیز یکی دیگر از نمونه‌های روشن جابه‌جایی محصول است.

فلو در چهار ماه نخست ۱۴۰۴ تعداد ۳۵۲ دستگاه تولید کرده بود، اما در سال جاری به صفر رسیده است. در مقابل، اکو، که سال گذشته تولیدی نداشت، در چهار ماهه ۱۴۰۵ به ۷۵۹ دستگاه رسیده است.

در این‌جا نیز محصول جدید توانسته است بیش از دو برابر تیراژ محصول کناررفته را ثبت کند.

بنابراین برخلاف بهمن موتور، در آرین پارس موتور محصول جدید نه‌تنها جایگزین محصول قبلی شده است، بلکه تیراژ بالاتری نیز به ثبت رسانده است.

لوکانو؛ تغییر درون یک خانواده

در مکث موتور، تغییر سبد بیش‌تر درون خانواده لوکانو قابل مشاهده است. لوکانو ۵، که در چهار ماه نخست سال گذشته تولیدی نداشت، امسال ۳۳۲ دستگاه تولید شده است.

در مقابل، تولید لوکانو ۷ از سه هزار و ۲۷۶ دستگاه به دو هزار و ۲۰۰ دستگاه کاهش یافته، اما لوکانو ۸ از ۲۴۰ دستگاه به ۹۱۳ دستگاه رسیده است.

به این ترتیب، مکث موتور هم‌زمان با ورود یک عضو جدید، ظرفیت تولید را میان اعضای مختلف خانواده لوکانو جابه‌جا کرده است.

TANK ۳۰۰؛ ورود با تیراژ محدود

TANK 300 نیز برای نخستین‌بار در آمار تولید شتابران خودرو پرشیا دیده شده است.

این محصول در چهار ماه نخست امسال ۲۱۰ دستگاه تولید داشته است، در حالی که، در مدت مشابه سال گذشته تولیدی برای آن ثبت نشده بود.

در کنار آن، اونترا ایلیا پارس کیان با ۶۶ دستگاه و BAIC X7 دیار خودرو با ۳۰ دستگاه وارد آمار تولید شده‌اند.

این محصولات نشان می‌دهند ورود مدل‌های جدید به صنعت مونتاژی ادامه دارد، اما فاصله میان «ورود به خط تولید» و «رسیدن به تیراژ اقتصادی» همچنان زیاد است.

ایران خودرو؛ سفیر در دو نسخه

ایران خودرو نیز در سال جاری سفیر را وارد آمار تولید کرده است.

در چهار ماه نخست ۱۴۰۵، تعداد ۱۱۰ دستگاه سفیر اتوماتیک بنزینی و ۹ دستگاه سفیر اتوماتیک هیبریدی تولید شده است. بنابراین مجموع تولید سفیر به ۱۱۹ دستگاه رسیده است، در حالی که، برای هر دو نسخه در چهار ماهه ۱۴۰۴ تولیدی ثبت نشده بود.

تیراژ پایین سفیر نشان می‌دهد این محصول هنوز در مرحله تولید محدود قرار دارد، اما حضور نسخه هیبریدی اهمیت دیگری دارد و نشان می‌دهد تغییر سبد تولید صرفاً به جابه‌جایی نام خودروها محدود نشده است و نسخه‌های متفاوت قوای محرکه نیز وارد خطوط تولید شده‌اند.

در همین حال، سورن P5TU در چهار سایت ایران خودرو در مجموع یک هزار و ۵۷۸ دستگاه تولید داشته است. این محصول البته یک مدل کاملاً جدید نیست و باید آن را نسخه جدیدی از خانواده سورن دانست.

پیکاپ‌ها هم در حال تعویض‌اند

بازار پیکاپ نیز از این موج تغییر در امان نمانده است.

JAC T8 کرمان موتور با ۴۶۹ دستگاه تولید در چهار ماهه ۱۴۰۴، امسال به صفر رسیده است. در مقابل، کاپرا بهمن دیزل که سال گذشته تولیدی نداشت، در چهار ماه نخست امسال ۱۷۵ دستگاه تولید کرده است.

نیسان NAVARA نیز در کرمان موتور برای نخستین‌بار وارد آمار تولید شده و ۱۲۰ دستگاه تیراژ داشته است.

در کنار این محصولات، مینی‌تراک هیوسو صنایع خودروسازی یزد نیز که در چهار ماهه ۱۴۰۴ تعداد ۱۱۶ دستگاه تولید کرده بود، امسال به صفر رسیده است.

بنابراین پیکاپ‌ها نیز شاهد همان الگوی سواری‌ها هستند: خروج برخی مدل‌ها، ورود محصولات جدید و جابه‌جایی ظرفیت، اما در بسیاری از موارد هنوز جایگزینی از نظر تیراژ کامل نشده است.

از تازه‌واردها چند دستگاه تولید شد؟

اگر محصولات تازه‌وارد با تیراژ قابل‌اتکا را در نظر بگیریم، تیسان 05S با دو هزار و ۹۶۷ دستگاه در صدر قرار دارد و پس از آن KMC Eagle با هزار و ۷۷۱ دستگاه و اکو با ۷۵۹ دستگاه قرار می‌گیرند.

این سه محصول به‌تنهایی پنج هزار و ۴۹۷ دستگاه تولید داشته‌اند.

پس از آن‌ها سورن TU5p با هزار و ۵۷۸ دستگاه قرار دارد؛ محصولی که از نظر ماهیت، نسخه جدید خانواده سورن است و نه یک مدل کاملاً جدید.

در بخش پیکاپ نیز کاپرا و NAVARA روی هم ۲۹۵ دستگاه تولید داشته‌اند.

در سوی دیگر، محصولاتی مانند آریا با ۱۰ دستگاه، سفیر هیبریدی با ۹ دستگاه، اونترا با ۶۶ دستگاه، BAIC X7 با ۳۰ دستگاه و برخی محصولات با تیراژ یک دستگاه، هنوز در سطح تولید محدود قرار دارند.

فاصله‌ای که باقی ماند

مقایسه مستقیم محصولات خروجی و تازه‌وارد، تصویر روشن‌تری از وضعیت خطوط تولید ارائه می‌کند.

در کرمان موتور، KMC A5 با هزار و ۶۹۴ دستگاه حذف شده و KMC Eagle با یک هزار و ۷۷۱ دستگاه وارد شده است؛ در نتیجه جایگزینی از نظر تیراژ تقریباً کامل است.

در آرین پارس موتور، فلو با ۳۵۲ دستگاه کنار رفته و اکو با ۷۵۹ دستگاه جای آن را گرفته است.

اما در بهمن موتور، دیگنیتی با دو هزار و ۴۸۵ دستگاه از آمار خارج شده و شوال و انووی مجموعاً تنها ۴۲۱ دستگاه تولید داشته‌اند.

در پیکاپ‌ها نیز T8 با ۴۶۹ دستگاه به صفر رسیده است، در حالی که، کاپرا و NAVARA روی هم ۲۹۵ دستگاه تولید کرده‌اند.

این جابه‌جایی‌ها در شرایطی رخ داده است که تولید کل خودرو در کشور از ۳۲۹ هزار و ۷۶۱ دستگاه در چهار ماهه ۱۴۰۴ به ۲۲۹ هزار و ۹۶ دستگاه در چهار ماهه ۱۴۰۵ رسیده است؛ یعنی صنعت خودرو در این بازه با افت ۳۰.۵ درصدی تولید مواجه شده است.

در چنین شرایطی، خروج مدل‌های قدیمی و ورود محصولات جدید هم‌زمان با افت تیراژ، نشان می‌دهد خطوط تولید صرفاً در حال تغییر نام محصولات نیستند؛ بخشی از ظرفیت از خودروهای قدیمی به مدل‌های تازه منتقل شده، بخشی هنوز جایگزین نشده و در برخی شرکت‌ها نیز محصول جدید توانسته است بیش از مدل کناررفته تولید شود.