پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

کالبدشکافی ارزی سایپا و ایران خودرو؛ از شاهین 5 هزار تا هایما 16 هزار دلاری

کالبدشکافی ارز در جاده مخصوص نشان می‌دهد هم‌چنان خودروسازی در ایران بر کاکل واردات قطعات می‌چرخد. هر چند در برخی قطعات به خودکفایی رسیده‌ایم، اما هنوز وابستگی کاملی به واردات قطعات های‌تک وجود دارد؛ امری که در شرایط حاضر به صورت گازانبری تولیدکننده و مصرف‌کننده را تحت‌فشار گذاشته است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، خودروسازی ایران در سال‌های اخیر، تحت تأثیر فشار تحریم‌ها و نوسان‌های کلان اقتصادی، با دو نوع تولید حرکت کرده است. در یک سو، موج مونتاژکاری با تکیه حداکثری بر واردات قطعات منفصله قرار دارد و در سوی دیگر،  تولید داخلی‌ که بر پایه شبکه قطعه‌سازی بومی بنا شده است.

 تحلیل‌های دقیق آماری و بررسی میزان ارزبری محصولات نشان می‌دهد مرز میان این دو الگو، به آن باریکی که تصور می‌شد نیست. واقعیت این است که حتا در میان غول‌های جاده مخصوص، ایران‌خودرو و سایپا، واژه خودکفایی هنوز با معنای مطلق فاصله دارد.

شکاف میان تولید داخلی و استقلال ارزی

اگرچه ایران‌خودرو و سایپا نسبت به شرکت‌های مونتاژکار، سهم بسیار بیش‌تری از زنجیره ارزش را به قطعه‌سازان داخلی سپرده‌اند، اما این رویکرد به معنای مصونیت در برابر تکانه‌های ارزی نیست.

در واقع، داخلی‌سازی در این دو شرکت صرفاً باعث تغییر شکل و شدت وابستگی شده، اما ماهیت آن را از بین نبرده است. بررسی‌های نشان می‌دهد به طور میانگین، برای تولید هر دستگاه از محصولات ایران‌خودرو حداقل ۳ هزار دلار و برای هر محصول شرکت سایپا حداقل ۲۵۰۰ دلار ارزبری وجود دارد. این اعداد نشان‌دهنده لایه‌های پنهانی از وابستگی هستند که در بخش‌های حساس و کلیدی خودرو نظیر مجموعه‌های الکترونیکی و قطعات های‌تک ریشه دارند.

میزان ارزبری محصولات سایپا

محصولات اقتصادی (کم‌تر از ۲ هزار دلار)

در میان سبد محصولات نارنجی‌پوشان جاده مخصوص خودروهای خانواده X200 (ساینا و کوییک) کم‌ترین وابستگی را به واردات قطعات دارند:

• ساینا GX با ارزبری حدود ۱۷۰۰ دلار، اقتصادی‌ترین محصول سایپا از نظر مصرف منابع ارزی است.
• کوییک GX با اندکی تفاوت، بین به ۱۸۰۰ تا ۱۹۰۰ دلار ارزبری دارد که نشان‌دهنده داخلی‌سازی بالای این پلتفرم است.

محصولات میان‌رده (بازه ۲ تا ۳هزار دلار)

اطلس G، که نسخه ارتقایافته پلتفرم قبلی است، ارزبری حدود ۲۲۰۰ دلار را ثبت کرده است. افزایش حدود ۵۰۰ دلاری نسبت به ساینا، ناشی از تغییرات در طراحی بدنه و افزودن آپشن‌های جدید است.

محصولات استراتژیک و لوکس (بازه ۳ تا ۵ هزار دلار)

با ورود به خانواده شاهین، شاهد جهش در مصرف ارز هستیم که به دلیل استفاده از قطعات پیچیده‌تر و استانداردهای بالاتر است:

• ارزبری شاهین G دستی به حدود ۳۸۰۰ دلار می‌رسد که تقریباً دو برابر یک ساینا است.
• شاهین پلاس با ثبت رکورد ۵ هزار دلار، پرخرج‌ترین خودروی سایپا از نظر ارزبری محسوب می‌شود. دلیل اصلی این جهش، استفاده از موتور جدید (ME16) و گیربکس اتوماتیک است که وابستگی ارزی بیش‌تری ایجاد کرده‌اند.

میزان ارزبری محصولات ایران خودرو

محصولات اقتصادی (بازه ۲ تا ۳ هزار دلار)

در میان محصولات آبی‌پوشان جاده مخصوص رانا پلاس، سورن پلاس، پژو ۲۰۷ و تارا دستی کم‌ترین میزان ارزبری را دارند.

• رانا پلاس، سورن پلاس و پژو ۲۰۷ دستی (TU3) با ارزبری حدود ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ دلار، در زمره داخلی‌ترین محصولات این شرکت به‌شمار می‌آیند.
• تارا دستی، از خودروهای جدید ایران‌خودرو، با ارزبری نزدیک به ۳ هزار دلار، خودرویی بهینه از نظر مصرف منابع ارزی محسوب می‌شود.

محصولات میان‌رده (بازه ۴ تا ۶ هزار دلار)

در این رده با اضافه شدن گیربکس اتوماتیک و تکنولوژی‌های توربو، ارزبری تقریباً دو برابر می‌شود.

• تارا اتوماتیک که ارزبری آن به مرز ۵  هزار دلار می‌رسد.
• دنا پلاس توربو شارژ اتوماتیک با حدود ۵ هزار دلار ارزبری، گران‌قیمت‌ترین عضو خانواده دنا از نظر مصرف ارز است.
• ری‌را در حدود ۶ هزار دلار ارزبری دارد، که نشان‌دهنده استفاده از پلتفرم مدرن‌تر و قطعات الکترونیکی پیشرفته‌تر است.

محصولات مونتاژی و لوکس (بازه ۱۱ تا ۱۷ هزار دلار)

بیش‌ترین میزان ارزبری در این بخش از محصولات ایران خودرو دیده می شود؛ جایی‌که میزان دلار مصرفی برای یک دستگاه خودرو، معادل تولید ۸ دستگاه رانا پلاس است:

• هایماS5 و هایما S7 ارزبری بین ۱۱ تا ۱۲ هزار دلار دارند.
• هایما S8 با جهشی محسوس به حدود ۱۴ هزار دلار ارزبری می‌رسد.
• هایما X7 رکورددار ارزبری در سبد محصولات ایران‌خودرو با رقمی نزدیک به ۱۷ هزار دلار است.