خودروسازی ایران و ترکیه؛ حکایت پرواز و سقوط

بررسی وضعیت صنعت خودروسازی ایران و همسایه شمالی، ترکیه، نشان میدهد که هرچقدر این رقیب منطقهای در سالهای اخیر پیشرفت کرده است، به همان اندازه ایران پسرفت داشته است. در واقع، مقایسه خودروسازی ایران و ترکیه، حکایت پرواز و سقوط است؛ یکی در اوج، بر فراز ابرها و دیگری در تقلا برای نفس کشیدن و زنده ماندن.
خودروسازی ایران این روزها حالوهوای خوبی ندارد؛ صنعتی که با وجود دههها سابقه و سرمایهگذاریهای سنگین، در رقابت منطقهای و جهانی عملاً از نفس افتاده است. در شرایطی که کشورهایی مانند عربستان با سرعتی چشمگیر در حال ساخت آینده خودرویی خود هستند، مقایسه ایران با چین بهعنوان ابرقدرت خودروسازی و مهمترین مبدأ تأمین خودرو، کرهجنوبی که تقریباً همزمان با ایران وارد این صنعت شد، و ترکیه بهعنوان همسایهای با اشتراکات جغرافیایی و یک رقیب منطقهای، تصویر روشنی از عقبماندگی عمیق خودروسازی ایران ارائه میدهد؛ صنعتی که نهتنها از رقبا جا مانده، بلکه امروز حرف جدی برای گفتن هم ندارد. «اسببخار» در سه گزارش کوتاه، بهصورت مختصر به مقایسه وضعیت خودروسازی ایران با چین، کرهجنوبی و ترکیه پرداخته است.
حتما بخوانید:
خودروسازی ایران و کره جنوبی؛ یک صنعت، دو مسیر متفاوت
خودروسازی ایران و چین در دو جهان کاملاً متفاوت![]()
![]()
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در سالهای اخیر، صنعت خودروسازی در ایران و ترکیه از منظر تولید چندان فاصلهای با هم نداشتهاند، اما مسیرهایشان زمین تا آسمان تفاوت دارد. ترکیه با تمرکز روی مونتاژ خودروهای برندهای جهانی، جذب سرمایهگذاری خارجی و اولویت دادن به صادرات، خود را بهعنوان یک بازیگر کلیدی در بازار جهانی جا انداخته است. در مقابل، ایران به دلیل تحریمهای سنگین، قیمتگذاری دستوری و تأکید بیش از حد بر تولید داخلی، با چالشهای مالی عمیق و مشکلات عملیاتی دستوپنجه نرم میکند. در ادامه، نگاهی دقیقتر به وضعیت این صنعت در دو کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ میاندازیم.
تولید خودرو

در ایران، تولید خودرو در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۱ تا ۱.۳ میلیون دستگاه بوده که عمدتاً برای تأمین نیاز بازار داخلی و با تمرکز بر مدلهای اقتصادی انجام شده است.
ترکیه اما در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۳ تا ۱.۴ میلیون دستگاه خودرو تولید کرده و در سال ۲۰۲۵ نیز این روند رشد ادامه داشته است؛ بهویژه با حضور برندهای بزرگ جهانی مانند فیات، رنو، تویوتا و فورد. ترکیه همچنین با توسعه خودروهای برقی مانند Togg، گامهای بلندی در این زمینه برداشته است.
تفاوت کلیدی اینجاست که ترکیه تولید را با استانداردهای بالای اروپایی و کیفیت رقابتی پیش میبرد، در حالی که ایران با مشکلاتی مانند کمبود قطعات و اختلال در تأمین انرژی مواجه است.
صادرات و درآمد ارزی

صادرات ایران بسیار محدود است و معمولاً کمتر از ۵۰ هزار دستگاه در سال است که بیشتر به کشورهای همسایه مانند عراق و سوریه انجام میشود. تحریمها و ناتوانی در برندسازی، بزرگترین موانع در این مسیر هستند.
در ترکیه، صادرات خودرو و قطعات در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۳۷ میلیارد دلار رسیده و بیش از یک میلیون دستگاه خودرو صادر شده است. بازارهای اصلی ترکیه کشورهای اروپایی مانند آلمان، فرانسه، انگلیس و ایتالیا هستند. در سال ۲۰۲۵ نیز روند مشابهی ادامه داشته و صادرات خودرو حدود ۱۵ تا ۱۷ درصد کل صادرات کشور را تشکیل میدهد؛ نقشی حیاتی در اقتصاد ترکیه.
وضعیت مالی و سودآوری
سه خودروساز بزرگ ایران تا پایان سال ۱۴۰۳ زیان انباشتهای بیش از ۳۰۵ هزار میلیارد تومان داشتهاند که نسبت به سال قبل، ۲۲ درصد افزایش نشان میدهد. این زیانها عمدتاً ناشی از فروش خودرو با قیمتی پایینتر از هزینه تمامشده، بدهیهای سنگین به قطعهسازان و بانکها است.
در ترکیه، صنعت خودرو سودآور است و با تمرکز بر ارزش افزوده بالا پیش میرود. شرکتهای مشترک با برندهای خارجی مانند فورد اوتوسان، سودهای چشمگیری دارند و صادرات قطعات جانبی نیز در سالهای اخیر رکوردهایی مانند ۱۴.۸ میلیارد دلار را ثبت کرده است.
ترکیه از همکاریهای مشترک و سرمایهگذاری خارجی بهره میبرد، در حالی که ایران هزینههای حمایتی هنگفتی را بدون بازده رقابتی تحمل میکند.
کیفیت، نوآوری و بازار داخلی
ایران بر داخلیسازی تمرکز کرده، اما کیفیت خودروها پایینتر است و رضایت مشتریان کمتر. بازار داخلی بزرگ است و سالانه حدود یک میلیون دستگاه خودرو فروش دارد، اما تورم بالا و محدودیت واردات، چالشهای جدی ایجاد کردهاند.
ترکیه خودروهایی با استانداردهای یورو ۶ و بالاتر تولید میکند و سهم خودروهای برقی و هیبریدی در فروش جدید سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۸ درصد رسیده است. بازار داخلی ترکیه رقابتی و پویاست و این کشور به هاب تولید خودرو در اروپا تبدیل شده است؛ با تولید خودروهای برقی داخلی مانند Togg.
دلایل این تفاوتها
ترکیه از ابتدای دهه ۲۰۰۰ بر توسعه قطعهسازی، جذب سرمایه خارجی و بهرهبرداری از مزایای نزدیکی به اتحادیه اروپا سرمایهگذاری کرده است. ایران اما با تحریمها، انحصار داخلی و قیمتگذاری دستوری، منابع را هدر داده و رقابتپذیری خود را از دست داده است.
درسهایی برای آینده
مدل ترکیه نمونهای موفق از ادغام در زنجیره تأمین جهانی است؛ صادراتمحور، سودآور و نوآورانه. در مقابل، ایران با زیانهای پیوسته روبهرو است و برای تغییر مسیر به اصلاحات اساسی نیاز دارد؛ از آزادسازی قیمتها و جذب سرمایه خارجی گرفته تا تأکید بر کیفیت و صادرات. اگر مسیر فعلی ادامه یابد، بحران عمیقتر خواهد شد، اما با اصلاحات درست، ایران نیز میتواند به رشد پایدار و رقابت جهانی بازگردد.
ترکیه مثل کف روی آبه هیچ وقت در حد و اندازه ایران نبوده و نخواهد بود شاید الان یه پیشرفتهایی هر چند اندک داشته ولی اگه فقط کمی مشکلات داخلی ایران کمتر بشه و مسئله تحریمها حل بشه اون موقع میبینید که در برابر ایران چگونه زانو خواهد زد و شما هم باید از نو بنویسید و تحلیل کنید .
پیشرفت های اندک ؟
ترکیه رفته ماشین برقی ساخته.
به اروپا که سخت گیره ، صادر کرده.
بعد ما هنوز ماشین هیبرید هم نتونستیم بسازیم.
فقط همتحریم نیست.
تقصیر خودمون و حکومت هم هست که به این وضع افتادیم.
اگه با همین وضع پیش بریم ، فردا همه ی تحریم ها هم برداشته بشن ، با این مدیریت غلط ، بهیچ وقت به چین ، کره ژاپن ، اروپا و آمریکا نمی رسیم.
به جای اینگه این حرفها را بزنید بروید کار کنید تحقیق کنید خوشگذرانی را رها کنید به جای توهین به این کشور و نظام وغیره انوقت پیشرفت میکنید
دلار ۱۴۰ هزار تومان شد.
هر تخم مرغ ۱۷ هزار تومان شد ولی شما ها همز ادم نشدین ؟
بیشتر مشکلات ما همین حکومته.
پس س.کتو بزن
فقط برو نگاه کن وضعیت خیابان هاشون و نظم و رانندگی شون و شعورشون،از اینا شروع میشه،آیا در این مسائل هم تحدیم بودیم؟
نژادپرستی و تَوَهّم خود برتربینی و تعصب بدون عقلانیت نمیذاره شما واقعیات رو ببینید و حقیقت رو بپذیرید و این همیشه باعث جدال شما با کشورها و مردمان دنیا شده و شما رو منزوی کرده است. و دنیا شما رو به … میشناسد. الان این دیدگاه شما عمق سیاهی قلب شما رو به جهانیان نشون میده.
باید گفت که ملت ایران هیچ وقت نژاد پرست خود برتر بین نبوده ونیست ایران با تنوع نژادی و قومی بالا اصلا این پتانسیل رو نداره که بخواد چنین تفکری رو داشته باشه با یه نگاه به جامعه میشه این رو فهمید
شما کسایی که میخواهید ملت ایران بکوبید باید بدونید که دست شما واسه ما رو شده
ترکیه ای که میگید حمایت و سرمایه خارجی رو داره بدون زره ای از مشکلات ما که هممون میدونیم اونا منتاژ کار هستند و ابداعی از خودشون ندارن باید با انصاف حرف زد که آیا با شرایط ما هم میتونستن این کار رو انجام بدن. اونا ماشین های پر طرفدار رو منتاژ میکنن درست مثل بعضی از شرکت های ایرانی مثل کرمان متورز و کیفیت خوبی هم دارند بجای اینکه نظر های برخی از آدم های ما آگاه وکم سواد رو بخونیم خودمون بریم تحقیق کنیم بد نیس با تشکر از شما
آقای سنگ زیر آب .بفرمایید این دوران با شکوه کی خواهد رسید .مثل دعا نویس همیشه قلبت سیاه و آرزوی بدبختی برای دیگران ما که عمرمان تمام شد .ترکیه کف رو آبه .ههه
زهی خیال باطی
فقط یک دلیل دارد: حاکمیت
در اینکه خودروسازی ترکیه ۵۰ سال از ایران جلوتر هست،هیچ حرفی نیست.یادم میاد که حتی در سالهای دهه ۸۰ شمسی هم مردم ترکیه خودروهای زیر پای ما مردم ایران را مسخره می کردند و از اینکه ما هنوز ماشین کهنه و عتیقه ای مثل پژو ۴۰۵ را سوار می شویم تعجب می کردند،حالا هم احتمالا با دیدن خودروهای بنجلی مثل کوئیک و سهند و اطلس و غیره در خیابان های ما بیشتر به ریش ما می خندند.متأسفانه نویسنده این متن به «فرهنگ خرید خودرو» توسط مردم ایران توجه نکرده هست.به نظرم مردم ایران تصمیم گرفته اند و یا شاید هم قسم خورده اند که تا ابد خریدار خودروهای بنجل و از رده خارج ایران خودرو و سایپا و بقیه شرکت های داخلی باشند.در واقع،همین مردم هستند که با حرص و طمع شدید خود و بستن صف های میلیونی و اخیرا ده میلیونی،مانع پیشرفت شرکت های داخلی ما شده و آنها را به سمت بنجل سازی سوق داده اند.مثلا آمار فروش پراید در سال ۱۳۷۷ حدود ۵۰ هزار دستگاه بود ولی همین مردم با خرید ۶۰۰ هزار دستگاه پراید در سال ۱۳۹۰ یک رکود تاریخی را ثبت کرده اند،یعنی در عرض ۱۳ سال فروش پراید در ایران ۱۲ برابر شد،در حالی که در همین مدت جمعیت کشور حدود ۲۵ درصد رشد داشت.بی شک اگر این ملت را به حال خود بگذارید تا ۲۰۰ سال آینده هم خریدار نیسان آبی خواهند بود.مردم ایران طی نیم قرن اخیر نشان داده اند که در زمینه خرید خودرو بسیار بنجل پسند و عقب مانده هستند و هر خودروی بنجلی را با شوق و اشتیاق فراوان خریداری می کنند.
من یک اریایی هستم و ایران قطعا باید بهترین بشه اما قرار نیست دروغ بگیم به خودمون
ترکیه امروزی عثمانی دیروز روم شرقی قدیم هاو…. دارای امپراطوری قدرتمند بوده و پیوستگی تاریخی چند صد ساله داشته تقریبا این اواخر
ایران اولین ها بوده اما
ایران هم داشته هخامنشیان بوده امپراطوری جهانی بوده بعد با اسکندر نابود شده و چند صد سال خبری نیست
بعد اشکانیان و ساسانیان رو داشتیم امپراطوری های جاانی که با اسلام نابود شده چند صد سال خبری از ایران نیست
بعد تا میخواد اوج بگیره حمله مغول و نابودی
تا افشاریان و صفویان و زندیان و… میان تا میخوان اوج بگیره تا از قدرت منطقه ای جهانی بشه که قاجاریان میان چند صد سال عقب میریم
باز رضاشاه و محمد رضا شاه و باز این حکومت اسلامی باز عقب گرد
در طول تاریخ ثابت شده ایرانی ها در دولت سازی عالی هستن در سیستم داشتن عالی هستن در تجارت برترین هستن
اگر ما قدرت داشته باشیم بلدیم اما حیف که اسکندر ، مغول و شاهان و خلیفه ها دست از سر ما بر نمیدان
اقای تجوزی ت بازم منفی همیشه منفی اصل مطلب اینکه قرار باشه پیشرفت کنیم اصلا سخت نیست دقیقا مثال های دوستانمون که توی نظرات موجود از جمله پرتاب ماهواره تا پیشرفت های نظامی
که کاملا مشهوده
حالا وظیفه شما اقای طجوزی
پی گیری های بدون وقفه با سماجت فراوان از خودرو ساز داخلی و مونتاژ کار
جهت عدم پیشرفتشون ((((البته نا گفته نماند که واقعا ی جاهایی هم پیشرفت داشتن مثل استاندار های اجباری اجباری ۸۵ گانه )))))ولی تخریب کردن هیچ که فایده ای نداره بلکه فقط وقت شما و ماها هدر میره
لطفا وظیفه پیگیری و اطلاع رسانی پیگیری رو از یاد نبرید
ولی سیاه نماییی بی فایدست
یادتون باشه تارا v1 به نسبت با اینکه بنده مدل v1 رو به جای v1+ترجیح میدم
اما دقیقا پیگیری های خبر نگارا ماشین رو به نظر من تبدیل به نمونه ارتقا یافته بهتری کرد که مورد پسند همه شد
وسلام
تو به اجباری شدن استاندارد های ۸۵ گانه میگی پیشرفت ؟
اون استاندارد هارو آمریکا و اروپا ۱۵ ، ۲۰ سال پیش رو ماشین هاشون اجباری کردن.
امیدوارم لااقل آمارهای رسمی جهانی در مورد پیشرفت تکنولوژی و علم و صنعت در ترکیه را بخوانید تا واقعیت را ببینید و دست از حسادت بردارید
ایران ماهوارههای «طلوع۳»، «ظفر۲» و «کوثر۱.۵» را همزمان به فضا پرتاب میکند اما صنعت خودرو هنوز درگیر مسائل است…
مدیران صنعت خودرو ناکارآمدی خود را پشت تحریم مخفی میکنند اما صنایع فضایی و موشکی با وجود تحریم رشد قابل توجهی داشتند.
تفاوت در نحوه مدیریت و عدم تعارض منافع است. ما میتوانیم اگر بخواهیم…
اون ماهواره ها هم مثل همین ماشیناشونه فقط دست مردم نمیاد که بفهمیم چی ساختن و چقدرش مثل بقیه حرفاشون بلوف بوده
تا ایران دست این اعراب غارنشین هست اوضاع همینه
ایران هیچی نمی شه هر کشوری هر شهری هر خانواه ای توش فساد و راند هست پیشرفت نداره که هیچ پس رفت هم داره یکی از جاهای که باعث تورم شده این ایران خودرو شده
ایران خیلی راه رو درست رفته فقط حسودی اسرائیل و آمریکا نمیزاره که درهای جهان به روی ایران بازبشه و انشالله تا دوسال دیگه خواهید دید که کدام کشوری برتری در همه زمینه هارو بدست میاره
ایران راه رو درست رفته ؟
یعنی مسئولین الان خیلی دارن زحمت می کشن و به فکر پیشرفت ان ، اما آمریکا و اسرائیل نمی ذارن ؟
🤣🤣🤣😂😂😂
تو توی ای چند سال نفهمیدی بعد این چی میخوای بفهمی نمی قبول کنی ایران الان وضعیت از بعضی کشورهای آفریقایی هم بده با این که پنجمین ذخایر جهان داریم ولی در کنار کشور مثل ترکیه که هیچی نداره قدرت خریدمون ۳۰برابر پایین تر
خب همه چیز ما تو ایران خنده داره .
کسایی که میان میگن ایران راه درست رفته یا اختلاس میکنی یا یک پول مفت از یک جایی بهت رسیده راه درست این هست که مردمت از سطل اشغال دنبال غذا نباشن با وجود نفت گاز معدنهای طلا وهزاران معدن دیگر درمورد زیان خودرو سازی هم باید بگم که هیچ شرکتی ماشینو پانصد هزار تولید نمیکنه بعد بفروشه سیصد هزار پس مشکل از جای دیگه هست کسانی که با یک تماس میلیاردها دلار پول رو جابه جا میکنند اگه میگید دروغ میگم شفاف سازی کنید ولی هرگز جرات این کارو نخواهید داشت وحتی شاید انگ اسراییلی بودن به من بچسبانید
تا وقتی رانتخواری و اختلاس در همه ضمیمه ها مخصوصا تولیدخودرووانحصاربودن آن حل نشود همچنین تحریم هیچوقت به تولیدخودروباکیفیت درایران فکرنکنید
کاری که در ۴۷ سال شعار دادن انجام نشه تا اخر قیامت هم انجام نمیشه. الکی وعده ی تو خالی ندید . پیشرفتی در کار نیست .هه هه…
رانت خواری فساد دزدی بین مسئولین و همه جا رو گرفته تازه انتظار داریم اوضاع بهتر شه زهی خیال باطل
صنعت خودروسازی ایران قبل انقلاب با کره مقایسه میشد و تقریبا در یک سطح بود، البته همون موقع هم افسوس میخوردیم که ژاپن از ما جلو تره
ببین به کجا رسیدیم که خودرو سازی ترکیه برای ما آرزوی دست نیافتنی شده، ترکیه نه نفت داره نه گاز، معادن هم جز طلا توی بقیه حرفی برای گفتن نداره، فرقش اینه خودشون خودشون رو تحریم نکردن مسئولینشون هم اگه بدرد بخور نیستن حداقل دزد نیستن، وگرنه اگر واردات خودرو آزاد بود و هزینه گمرک منطقی خودروساز داخلی برای اینکه از بازی حذف نشه به فکر پیشرفت بود نه الان که بی کیفیت ترین خودرو های دنیا رو با قیمت بالا میکنه تو پاچه ملت
ز هی خیال باطل#
ما میگیم رقیب منطقه ای, ترکیه اصلا ایران رو رقیب نمیبینه،رقیب ترکیه بصورت تاریخی انگلیس و فرانسه و روسیه هست نه ما،ترکیه فقط بخاطر جنگ جهانی اول یک توقف پنجاه ساله داشت،من نمیدونم چرا باید ترکیه فقط یکاری بکنه تا ما بخودمون بیاییم یعنی اگر ترکیه کاری نکنه ما هم نباید بکنیم؟ این حسادت رو بزارید کنار جوری طرف میگه ببین ما چی شدیم که ترکیه،… دوست من کی ما از ترکیه جلو بودیم که این حرفو میزنی،ما الان صد ساله یک کشور هستیم نفت میدیم غذا میخوریم چیزی تولید نمیکنیم.ترکیه فقط خودرو نیست ترکیه الان در خیلی از زمینه ها از اروپا و حتی امریکا جلوتر هست تلاش مبکنند حرف نمیزنند خودشونو با هیچکی مقایسه نمیکنن، کسی وجود نداره یک تورک خودشو باهاش مقایسه کنه.هزار سال برگردیم عقب انگلیس و امریکا و روسیه و فرانسه ای وجود ندارند خودشو با کی مقایسه کنه اخه
یسری ادم متعصب عاشق حرف درمانی ،،همیشه دربرابر واقعیت با ادعای کاذب جواب میدن…مملکت اقتصاد وصنعتش نابود شده اندازه افغانستان هم ثبات اقتصادی و ارزی نداره،، اونوقت جواب هپروتی میدن.. جهل و توهم کافیه تابیشترغرق نشدیم
والا ایران با این دستمزد پایین نیروی انسانی برای خودرو سازای مطرح معدن طلا هست. بخدا پول برای مملکت و مردم عزت واستقلال میاره نه دست رد زدن به سینه همه به بهونه حفظ استقلال و عزت!
تا زمانیکه این مسولین نالایق دست از دزدی رانت و این مافیا رو ک راه انداختن دست بر ندارن وظعیت از اینیم ک هست بدتر میشه شک نداشته باشید