پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ایران‌خودرو زیر بار واگذاری سهام تودلی نرفت

ایران‌خودرو در پاسخ به سازمان بورس اعلام کرد ارزش‌گذاری سهام تودلی ادامه دارد، اما از وزیر اقتصاد خواست سهام شرکت‌های گروه از فهرست واگذاری خارج شود.

سازمان بورس از ایران‌خودرو خواسته بود آخرین وضعیت واگذاری سهام تودلی را فوراً در سامانه کدال اعلام کند. پاسخ این خودروساز اما زمان عرضه، قیمت پایه یا خریدار احتمالی را روشن نکرد. ایران‌خودرو می‌گوید ارزش‌گذاری سهام ادامه دارد، ولی با استناد به خصوصی‌شدن مدیریت شرکت، خود را مشمول حکم برنامه هفتم نمی‌داند و خواستار خروج این سهام از فهرست واگذاری شده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، چهار سند منتشرشده درباره سهام چرخه‌ای یا تودلی ایران‌خودرو نشان می‌دهد اختلاف بر سر این سهام از مرحله ارزش‌گذاری فراتر رفته و به تفسیر قانون رسیده است. ایران‌خودرو خود را شرکتی خصوصی و خارج از دامنه حکم برنامه هفتم معرفی می‌کند؛ در حالی که سازمان بورس خواستار گزارشی روشن از آخرین وضعیت واگذاری شده است.

درخواست فوری سازمان بورس برای شفاف‌سازی

ماجرا از نامه دفتر معاون اول رئیس‌جمهور درباره «بررسی وضعیت شرکت‌های خودروسازی» آغاز شد. پس از این مکاتبه، اداره نظارت بر ناشران گروه صنعتی و معدنی سازمان بورس در ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ از مدیرعامل ایران‌خودرو خواست آخرین وضعیت واگذاری سهام چرخه‌ای این شرکت را با قید فوریت در کدال منتشر کند.

مهلت انتشار اطلاعیه، پایان روز چهارشنبه ۱۱ شهریور تعیین شده بود. سازمان بورس این درخواست را براساس ماده ۱۸ دستورالعمل افشای اطلاعات ناشران ثبت‌شده مطرح کرد؛ بااین‌حال، پاسخ ایران‌خودرو حاوی قیمت پایه، شیوه عرضه، زمان معامله یا نام خریدار احتمالی نبود.

ارزش‌گذاری ادامه دارد؛ خبری از زمان فروش نیست

ایران‌خودرو در پاسخ رسمی خود اعلام کرده است که از سال گذشته و حتی پیش از ابلاغ نظر معاونت قوانین مجلس، تعیین قیمت سهام شرکت‌های مشمول را به مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه ارجاع داده است.

براساس این پاسخ، فرایند کارشناسی همچنان در مرحله انجام تشریفات ارزش‌گذاری قرار دارد. در نتیجه، قیمت‌گذاری نهایی نشده و مقدمات لازم برای عرضه نیز هنوز به پایان نرسیده است.

این شرکت همچنین از آمادگی خود برای برگزاری جلسه با مسئولان سازمان بورس و رسیدن به نظر مشترک خبر داده و اعلام کرده است در صورت وقوع رویدادی بااهمیت، اطلاعات مربوط به آن را مطابق مقررات در کدال منتشر خواهد کرد.

بااین‌حال، مسئله اصلی فقط طولانی‌شدن ارزش‌گذاری نیست. ایران‌خودرو هم‌زمان با ادامه این فرایند، اصل الزام خود به واگذاری سهام تودلی را نیز نپذیرفته است.

سهام تودلی چیست و چرا اهمیت دارد؟

سهام تودلی یا چرخه‌ای زمانی شکل می‌گیرد که شرکت‌های زیرمجموعه یا وابسته، بخشی از سهام شرکت مادر را در اختیار داشته باشند. به این ترتیب، شرکت مادر از مسیر مجموعه‌های مرتبط، به‌طور غیرمستقیم به سهام خود متصل می‌شود و یک چرخه مالکیتی به وجود می‌آید.

چنین ساختاری می‌تواند بر ترکیب مجامع، انتخاب اعضای هیئت‌مدیره و نحوه اعمال کنترل در شرکت مادر اثر بگذارد. به همین دلیل، تعیین تکلیف سهام تودلی فقط فروش یک دارایی نیست و می‌تواند توازن قدرت مدیریتی در شرکت را تغییر دهد.

این پرونده با فروش مستقیم باقی‌مانده سهام دولت در ایران‌خودرو تفاوت دارد. موضوع اسناد تازه، سهامی است که شرکت‌های مرتبط با گروه صنعتی ایران‌خودرو از شرکت مادر در اختیار دارند.

استدلال ایران‌خودرو؛ مدیریت شرکت خصوصی شده است

مهم‌ترین سند این پرونده، نامه مدیرعامل ایران‌خودرو به وزیر امور اقتصادی و دارایی در ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ است. موضوع این نامه به فهرست سهام قابل‌واگذاری موضوع جزء ۲ بند «ب» ماده ۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت مربوط می‌شود.

براساس تفسیری که در این نامه به نظر معاونت قوانین مجلس نسبت داده شده، حکم واگذاری سهام چرخه‌ای شامل شرکت‌هایی می‌شود که تحت مدیریت و کنترل دولت یا مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی قرار دارند.

ایران‌خودرو با تکیه بر همین موضوع مدعی است پس از تغییر ساختار کنترلی و قرارگرفتن اکثریت اعضای هیئت‌مدیره در اختیار بخش خصوصی، دیگر شرکتی تحت مدیریت دولت یا نهادهای عمومی غیردولتی محسوب نمی‌شود.

این خودروساز به برخی استعلام‌های قضایی نیز استناد کرده و می‌گوید خصوصی‌بودن شرکت در این استعلام‌ها تأیید شده است. براساس این استدلال، انتقال کنترل مدیریتی ایران‌خودرو به بخش خصوصی، شرکت را از دامنه حکم واگذاری سهام تودلی خارج می‌کند.

این برداشت، موضع حقوقی ایران‌خودرو است و اسناد منتشرشده نشان نمی‌دهند که وزارت اقتصاد یا سازمان بورس تاکنون آن را پذیرفته باشند.

اختلاف بر سر اختیار فروش بخشی از سهام

بخش دیگری از نامه ایران‌خودرو به سهامی مربوط می‌شود که از طریق یک شرکت مشخص نگهداری می‌شود. ایران‌خودرو مدعی است شرکت موردنظر نه شرکت فرعی و نه وابسته به این خودروساز است؛ بنابراین ایران‌خودرو اختیار ندارد آن را به فروش سهام وادار کند.

براساس توضیحات ارائه‌شده، این سهام با استناد به یک رأی قضایی در حکم سهام خزانه شناخته شده است. ایران‌خودرو همچنین با اشاره به ترکیب سهام‌داران دارنده این سهام، اعلام کرده اختیار حقوقی لازم برای تحمیل واگذاری را ندارد.

این بخش از پرونده نشان می‌دهد حتی در صورت پذیرش اصل الزام به تعیین تکلیف سهام تودلی، همچنان باید مشخص شود کدام شرکت‌ها از نظر حقوقی زیرمجموعه یا وابسته به ایران‌خودرو هستند و اختیار فروش سهام آن‌ها در دست چه نهادی قرار دارد.

درخواست صریح برای حذف از فهرست واگذاری

ایران‌خودرو در پایان نامه خود به وزیر اقتصاد، صریحاً خواستار خروج سهام شرکت‌های فرعی گروه صنعتی ایران‌خودرو از فهرست سهام تودلی قابل‌واگذاری شده است.

استدلال شرکت این است که هدف ماده ۵ برنامه هفتم، کاهش تصدی دولت، مردمی‌سازی اقتصاد و افزایش مشارکت بخش خصوصی بوده و با واگذاری کنترل مدیریتی ایران‌خودرو به بخش خصوصی، این هدف درباره شرکت محقق شده است.

پذیرش این استدلال می‌تواند واگذاری سهام تودلی ایران‌خودرو را متوقف کند. در مقابل، اگر وزارت اقتصاد یا نهادهای نظارتی این درخواست را نپذیرند، شرکت باید فرایند ارزش‌گذاری را تکمیل و مسیر عرضه سهام را مشخص کند.

اطلاعیه منتشرشده در کدال بیش از آنکه نشانه نزدیک‌بودن فروش سهام باشد، اختلاف حقوقی ایران‌خودرو با نهادهای دولتی و نظارتی را آشکار کرده است. تا زمان اعلام نظر نهایی وزارت اقتصاد یا سازمان بورس، پرسش اصلی قیمت و زمان عرضه نیست؛ ابتدا باید مشخص شود آیا ایران‌خودرو همچنان مشمول الزام واگذاری سهام تودلی است یا خیر.