رشد درآمد در عین کاهش فروش و تولید؛ رد پای جهش قیمت‌ها در عملکرد ایران‌خودرو

تارا توربوشارژ
تارا توربوشارژ

درآمد پنج‌ماهه ایران‌خودرو ۵۴ درصد افزایش یافته، در حالی که تعداد فروش حدود ۲۴ درصد کاهش داشته است؛ جهشی که نقش افزایش نرخ خودرو را نشان می‌دهد.

گزارش تازه ایران‌خودرو یک تناقض ظاهری دارد؛ تعداد خودروهای فروخته‌شده کاهش یافته، اما درآمد شرکت افزایش پیدا کرده است. ایران‌خودرو در مرداد ۱۴۰۵ حدود ۶۳.۱ همت درآمد ثبت کرده که ۶۱ درصد بیشتر از مرداد پارسال است. درآمد پنج‌ماهه شرکت نیز با رشد ۵۴ درصدی به حدود ۲۴۵ همت رسیده، اما پشت این رشد، افزایش تیراژ دیده نمی‌شود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، تازه‌ترین گزارش فعالیت ایران‌خودرو در سامانه کدال، در نگاه نخست کارنامه‌ای مثبت از نظر درآمد نشان می‌دهد. درآمد تجمعی این شرکت در پنج ماه نخست سال گذشته حدود ۱۵۸.۶ همت بود؛ رقمی که در مدت مشابه امسال به حدود ۲۴۵ همت رسیده است.

اگر فقط ستون درآمد دیده شود، می‌توان از رشد فروش سخن گفت؛ اما با اضافه‌کردن تعداد خودروهای فروخته‌شده، تصویر تغییر می‌کند.

درآمد بالا رفت، تعداد فروش کاهش یافت

ایران‌خودرو در مرداد امسال حدود ۳۷ هزار دستگاه خودرو فروخته است؛ در حالی که فروش مرداد سال گذشته نزدیک به ۴۵ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، تعداد فروش تقریباً ۱۸ درصد کاهش یافته، اما درآمد ریالی شرکت ۶۱ درصد بیشتر شده است.

این فاصله در آمار پنج‌ماهه نیز دیده می‌شود. برآورد حاصل از گزارش‌های ماهانه نشان می‌دهد فروش ایران‌خودرو از حدود ۱۹۶ هزار دستگاه در پنج ماه نخست ۱۴۰۴ به نزدیک ۱۵۰ هزار دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده است؛ یعنی تعداد فروش حدود ۲۴ درصد کاهش یافته است.

دورهدرآمد ۱۴۰۴درآمد ۱۴۰۵فروش ۱۴۰۴فروش ۱۴۰۵
مرداد۳۹.۱ همت۶۳.۱ همتحدود ۴۵ هزار دستگاهحدود ۳۷ هزار دستگاه
پنج‌ماهه۱۵۸.۶ همتحدود ۲۴۵ همتحدود ۱۹۶ هزار دستگاهحدود ۱۵۰ هزار دستگاه

بنابراین ایران‌خودرو در بازاری درآمد بیشتری ثبت کرده که تعداد خودروهای فروخته‌شده در آن کمتر شده است. این اختلاف، رد پای افزایش قابل‌توجه نرخ فروش محصولات را نشان می‌دهد.

درآمد متوسط هر خودرو تقریباً دو برابر شد

برای روشن‌شدن ماجرا می‌توان درآمد فروش را بر تعداد خودروهای فروخته‌شده تقسیم کرد. در مرداد ۱۴۰۴، درآمد ۳۹.۱ همتی در برابر فروش تقریبی ۴۵ هزار دستگاه قرار داشت؛ بنابراین متوسط درآمد ثبت‌شده به ازای هر خودرو حدود ۸۷۰ میلیون تومان بود.

در مرداد امسال، درآمد ۶۳.۱ همتی با فروش نزدیک به ۳۷ هزار دستگاه ثبت شده است. متوسط درآمد به ازای هر خودرو به حدود یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان می‌رسد؛ یعنی تقریباً ۹۶ درصد بیشتر از سال قبل.

در محاسبه پنج‌ماهه نیز این شاخص از حدود ۸۱۰ میلیون تومان به بیش از یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسیده و تقریباً دو برابر شده است.

شاخص تقریبی۱۴۰۴۱۴۰۵تغییر
درآمد متوسط هر خودرو در مرداد۸۷۰ میلیون تومان۱.۷ میلیارد تومانرشد حدود ۹۶ درصد
درآمد متوسط هر خودرو در پنج‌ماهه۸۱۰ میلیون تومان۱.۶۳ میلیارد تومانرشد حدود ۱۰۲ درصد

این ارقام را نباید دقیقاً معادل درصد افزایش قیمت تمام محصولات دانست. تغییر ترکیب فروش، تفاوت سهم خودروهای ارزان و گران و درآمد حاصل از قطعات و سایر اقلام می‌تواند بر محاسبه اثر بگذارد. بااین‌حال، جهت حرکت اعداد روشن است؛ رشد درآمد در شرایط افت تعداد فروش، بدون افزایش شدید نرخ محصولات امکان‌پذیر نبود.

رشد درآمد الزاماً به معنای رشد سود نیست

افزایش نرخ ارز، مواد اولیه، دستمزد، قطعه، حمل‌ونقل و هزینه مالی در سال جاری فشار زیادی بر خودروسازان وارد کرده است. ایران‌خودرو نیز افزایش قیمت‌های اخیر را با رشد همین هزینه‌ها توضیح داده است.

براساس اطلاعات منتشرشده همراه گزارش، بهای تمام‌شده ایران‌خودرو در دوره مورد بررسی نزدیک به ۱۹۰ همت بوده است. بنابراین رشد ۵۴ درصدی درآمد را نمی‌توان به معنای رشد مشابه سود دانست؛ زیرا بخش بزرگی از درآمد همچنان صرف پوشش هزینه تولید می‌شود.

گزارش مرداد را نیز نمی‌توان به این جمله تقلیل داد که «ایران‌خودرو خودرو را گران کرده و پول بیشتری به دست آورده است». هزینه‌ها افزایش یافته، قیمت محصولات جهش کرده، تیراژ عقب نشسته و مصرف‌کننده نیز برای همان خانواده خودروهایی که سال گذشته می‌خرید، در مواردی بیش از دو برابر پول پرداخت می‌کند.

کارنامه‌ای که باید با تعداد خودرو خوانده شود

عدد بزرگ درآمد می‌تواند تصویری بهتر از واقعیت عملیاتی شرکت بسازد. رشد ۵۴ درصدی درآمد در نگاه نخست خبری مثبت برای یک شرکت بورسی است، اما در صنعت خودرو بدون بررسی تیراژ و تعداد فروش معنای کاملی ندارد.

ایران‌خودرو در پنج ماه نخست امسال درآمد بیشتری ثبت کرده، اما این درآمد از فروش خودروهای بیشتر به دست نیامده است. برعکس، تعداد فروش کاهش یافته و ارزش ریالی هر خودروی فروخته‌شده فاصله ایجادشده را جبران کرده است.

خلاصه کارنامه روشن است؛ ایران‌خودرو کمتر خودرو فروخته، اما از هر خودرو تقریباً دو برابر سال گذشته درآمد ثبت کرده است. رشد واقعی زمانی شکل می‌گیرد که افزایش درآمد با رشد تیراژ، بهره‌وری، کیفیت و سود عملیاتی پایدار همراه باشد؛ نه زمانی که کاهش فروش تنها با جهش قیمت جبران شود.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.