خودرو؛ آخرین پناه مردم در توفان ارز؟

در حالیکه لرزههای ناشی از نوسانهای ارزی و تنشهای ژئوپلیتیکی، ستونهای بازار خودرو را به لرزه درآورده است، بازار خودرو بار دیگر نقشی فراتر از یک بازار صنعتی ایفا میکند. می توان گفت در حال حاضر خودرو به آخرین پناه مردم در توفان ارز بدل شده است.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، امروز برای شهروند ایرانی که در وضعیت فرسایشی آتشبس موقت و زیر فشار تحریمهای مختلف شاهد ذوب شدن ارزش داراییهای خود است، خودرو دیگر نه یک وسیله نقلیه، بلکه به عنوان آخرین سنگر در برابر سقوط شتابان ارزش ریال شناخته میشود. این تغییر ماهیت، داستانی تلخ از اقتصادی است که در آن حرکت جایاش را به حفظ بقا داده است.
تحلیل رفتار بازار در هفتههای اخیر نشان میدهد که هجوم نقدینگی به سمت جاده مخصوص، واکنشی غریزی به تلاطمهای نفتی و ابهامهای سیاسی است. وقتی درآمدهای نفتی تحتفشار قرار میگیرند و اولویتهای ارزی دولت به سمت نیازهای حیاتی و دفاعی تغییر ریل میدهد، بازار خودرو به عنوان دماسنج انتظارات تورمی عمل میکند. در این فضا، خودرو بهدلیل نقدشوندگی بالا و توان جذب بیشتر سرمایههای خرد مانند طلا و ارز برای بسیاری از مردم جذابتر شده است، چراکه کارکرد دوگانه مصرفی-سرمایهای دارد و در شرایط بحران، امنیت روانی مضاعفی ایجاد میکند.
اما این پناهگاه، خود در محاصره بحرانهای تولیدی است. محاصره دریایی و دشواری در تأمین قطعات کلیدی، عرضه را به حداقل رسانده و شکاف میان قیمت کارخانه و بازار را به درهای عمیق تبدیل کرده است. در این میان، از دیپلماسی نیز سیگنالهای متناقضی به بازار ارسال می کند. مدیریت خصوصی هم برای بقا ناگزیر به نزدیکی قیمت به واقعیتهای ارزی است، در حالیکه، بدنه دولتی همچنان با ابزارهای دستوری سعی در مهار کاذب قیمتها دارد. این دوگانگی، تنها به شعلهورتر شدن آتش سوداگری و ناامیدی مصرفکننده واقعی منجر شده است.
واقعیت این است که تبدیل شدن خودرو به آخرین امید مردم برای حفظ ارزش پول، نشانه بارز یک آسیبشناسی اقتصادی است. در هیچ اقتصاد پایداری، کالایی که با گذشت زمان مستهلک میشود، نباید به عنوان دارایی سرمایهایِ برتر شناخته شود. این تناقض، نتیجه مستقیم انباشت چالشهای گذشته و عدم قطعیتهای امروز است. وقتی سرمایهگذار و شهروند عادی، افق روشنی در بازارهای مولد نمیبینند، به ناچار در صفهای خرید خودرو میایستند تا شاید فردا، قدرت خرید کمتری را نسبت به امروز از دست داده باشند.
با این حال باید در نظر داشت تا زمانیکه گرههای ژئوپلیتیک گشوده نشود و شریان ارزی کشور از بند تلاطمهای نفتی رها نگردد، خودرو تنها نقش یک مسکن موقت را ایفا میکند. جاده مخصوص نمیتواند تا ابد بارِ ناکارآمدیهای پولی و مالی کشور را به دوش بکشد. اگر تدبیری برای بازگشت ثبات به ریال و اتمام جراحیهای ساختاری در صنعت صورت نگیرد، این پناهگاه نیز زیر بار تقاضای انفجاری، افت تولید و عرضههای قطرهچکانی فرو خواهد ریخت و آخرین سنگر مردم در برابر تورم به خاطرهای تلخ تبدیل خواهد شد.





دیدگاه ها