پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

تصادف کنید، دو بار می‌بازید؛ عقب‌نشینی بیمه شخص ثالث

با جهش قیمت خودرو، حتا مدل‌های اقتصادی از سقف «متعارف» بیمه خارج شده‌اند؛ حالا در تصادف، بخشی از خسارت را باید از جیب بدهید.

بازار خودرو در ایران به جایی رسیده است که حتا «قانون» هم در عمل عقب‌تر از واقعیت حرکت می‌کند؛ نتیجه‌اش نیز یک تناقض عجیب است: خودرویی که برای بسیاری از مردم جهان «اقتصادی» محسوب می‌شود، در بازار خودرو و نظام بیمه‌ای کشور «لوکس» تلقی می‌شود.

قانون بیمه شخص ثالث با یک منطق مشخص، خودروها را به «متعارف» و «نامتعارف» تقسیم کرده است؛ معیاری که براساس آن، اگر ارزش خودرو کم‌تر از ۵۰ درصد دیه مرد مسلمان باشد، خسارت آن به‌طور کامل پرداخت می‌شود. در سال ۱۴۰۵ با دیه ۲.۸ میلیارد تومانی، این سقف حدود ۱.۴ میلیارد تومان تعیین شده است. عددی که شاید روی کاغذ منطقی به نظر برسد، اما در بازار واقعی عملاً کارایی خود را از دست داده است.

واقعیت این است که امروز حتا خودروهای داخلی هم به‌سختی در این محدوده قرار می‌گیرند. دنا معمولی با قیمت کارخانه حدود ۱.۴ میلیارد تومان دقیقاً روی مرز متعارف قرار دارد، اما در بازار به حدود ۲.۲ میلیارد تومان می‌رسد. شاهین پلاس اتوماتیک از ۱.۵۶ میلیارد تومان کارخانه به حدود ۲.۹ میلیارد تومان در بازار رسیده است و ری‌را نیز با قیمت کارخانه ۲.۲۷ میلیارد تومان، در بازار تا حدود ۳.۵ میلیارد تومان معامله می‌شود. این یعنی بخش بزرگی از خودروهایی که در دنیا «اقتصادی» محسوب می‌شوند، در ایران نه‌تنها گران شده‌اند، بلکه از نگاه بیمه هم عملاً در دسته خودروهای نامتعارف قرار می‌گیرند.

نتیجه این وضعیت برای مصرف‌کننده، چیزی جز یک تناقض تلخ نیست. اگر خودروی شما در تصادف آسیب ببیند و حتا مقصر هم نباشید، بیمه شخص ثالث طرف مقابل تنها تا سقف خودروی متعارف خسارت پرداخت می‌کند. مابقی هزینه، مستقیم از جیب شما پرداخت می‌شود؛ آن هم در شرایطی که قیمت قطعات و تعمیرات نیز هم‌پای خودرو رشد کرده است.

در چنین شرایطی، شما با خودرویی رانندگی می‌کنید که نه کیفیت و امکانات یک خودروی لوکس جهانی را دارد، نه قیمت‌اش با استانداردهای جهانی هم‌خوانی دارد، اما در زمان خسارت، دقیقاً مانند یک خودروی لوکس با آن برخورد می‌شود. یعنی هم هزینه خرید را با فشار پرداخت کرده‌اید و هم در زمان حادثه، هزینه جبران خسارت را باید شخصاً تقبل کنید.

از سوی دیگر، صنعت بیمه نیز با چالشی جدی روبه‌روست. افزایش شدید قیمت خودروها باعث شده است تعهدات مالی بیمه‌ها به شکل قابل توجهی بالا برود و در نتیجه، این صنعت برای کنترل ریسک، به همان چارچوب‌های قانونی قدیمی متکی بماند. اما این چارچوب‌ها دیگر با واقعیت بازار هم‌خوانی ندارند و شکاف میان قانون و زندگی روزمره مردم هر روز عمیق‌تر می‌شود.

در این میان، راه‌حل پیشنهادی معمول هم تغییری نکرده است: «بیمه بدنه بگیرید.» پاسخی که بیش از آن‌که یک راهکار ساختاری باشد، انتقال بار هزینه به مصرف‌کننده است. در واقع، به‌جای اصلاح سیاست‌ها، از مردم خواسته می‌شود هزینه بیش‌تری بپردازند تا از تبعات همان سیاست‌های ناکارآمد در امان بمانند.

حاصل این وضعیت روشن است؛ بازاری که در آن خودروهای اقتصادی به کالای گران‌قیمت تبدیل شده‌اند، و سیستمی که در آن بیمه دیگر توان پوشش واقعی خسارت‌ها را ندارد. در نهایت، این مصرف‌کننده است که در هر حالت بازنده است؛ چه هنگام خرید خودرو، چه در زمان تصادف.