پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

مقصر گرانی خودرو دلار است!/ مسئولان باز هم شانه خالی کردند

محمد اتابک، وزیر صمت، پس از وعده کاهش قیمت خودرو با افزایش تولید، حالا از تأثیر مستقیم نرخ ارز بر قیمت خودرو سخن گفته است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، درحالی‌که، محمد اتابک چند روز پیش از مردم خواسته بود برای ارزان شدن خودرو صبر کنند و وعده بازگشت تولید به روند عادی را داده بود، حالا او در اظهاراتی تازه، افزایش نرخ ارز را عامل رشد قیمت خودرو می‌داند؛ موضوعی که بار دیگر تناقض میان شعار «داخلی‌سازی» و واقعیت وابستگی ارزی صنعت خودرو ایران را آشکار کرده است.

وزیر صمت در تازه‌ترین اظهارات خود درباره وضعیت بازار خودرو اعلام کرده جلسات متعددی با فعالان این صنعت برگزار شده و به آن‌ها درباره تأمین مواد اولیه مانند ورق، پلیمر و سایر مصالح مورد نیاز اطمینان داده شده است. او همچنین بخشی از التهاب بازار را ناشی از شایعات، قیمت‌سازی‌ها و فعالیت واسطه‌هایی دانسته است که بدون انجام فروش واقعی، صرفاً با اعلام قیمت باعث افزایش نرخ‌ها شده‌اند.

اتابک همچنین گفته است برای افزایش تیراژ، جلساتی با دو خودروساز بزرگ برگزار شده و کاهش تولید در اسفند و فروردین نیز موقتی بوده است. او تأکید کرده واردات خودرو متوقف نشده است و همچنان ادامه دارد.

اما مهم‌ترین بخش صحبت‌های وزیر صمت، شاید همان چند جمله پایانی باشد؛ جایی که او صراحتاً اعلام می‌کند قیمت خودرو متناسب با افزایش نرخ ارز تغییر می‌کند؛ موضوعی که به گفته او در خودروهای وارداتی بیش‌تر و در خودروهای داخلی کم‌تر دیده می‌شود.

همین جمله، شاید مهم‌ترین اعتراف سال‌های اخیر درباره واقعیت صنعت خودرو ایران باشد. صنعتی که سال‌ها با شعار «خودروی ملی» و «داخلی‌سازی» معرفی شد و همواره مشکلات بازار آن به گردن دلال، مافیا، تحریم یا واسطه‌ها افتاد، حالا رسماً وابستگی خود به نرخ ارز را تأیید می‌کند.

اگر خودروها واقعاً داخلی هستند، چرا باید با هر جهش دلار، قیمت‌ها دوباره صعودی شود؟ اگر افزایش تولید قرار بود بازار را آرام کند، چرا هنوز نرخ ارز تعیین‌کننده اصلی قیمت خودروست؟

واقعیت این است که صنعت خودرو ایران همچنان وابستگی گسترده‌ای به ارز دارد؛ از قطعات و تجهیزات گرفته تا مواد اولیه، تکنولوژی و حتا بخشی از زنجیره تأمین. به همین دلیل، با کوچک‌ترین شوک ارزی، هزینه تولید افزایش پیدا می‌کند و بازار دوباره وارد فاز التهاب می‌شود.

از سوی دیگر، وعده افزایش تولید نیز سال‌هاست تکرار می‌شود، اما اهداف اعلامی معمولاً محقق نشده‌اند. حتا در برخی دوره‌ها، تولید نسبت به سال قبل کاهش پیدا کرده و همین کاهش عرضه در کنار تقاضای موجود، زمینه رشد قیمت‌ها را فراهم کرده است.

در تمام این سال‌ها همیشه یک مقصر بیرونی وجود داشته است؛ یک روز دلال، یک روز مافیا، زمانی تحریم و حالا نرخ ارز و جنگ. اما کم‌تر مسئولی حاضر شده است سهم سیاست‌گذاری‌های اشتباه، انحصار، تعرفه‌های سنگین، محدودیت واردات و تصمیمات ناکارآمد را در وضعیت فعلی بازار خودرو بپذیرد.

حتا واردات خودرو هم نتوانست نقش تنظیم‌کننده بازار را ایفا کند. واردات قطره‌چکانی و تعرفه‌های سنگین باعث شد خودرو خارجی بیش‌تر به منبع درآمد دولت تبدیل شود تا ابزاری برای ایجاد رقابت و کاهش قیمت.

اکنون نیز در شرایطی که اقتصاد کوچک‌تر شده، ارزش پول ملی کاهش یافته است، صنایع بالادستی مانند فولاد و پتروشیمی با مشکلات مختلف مواجه‌اند و جنگ و محدودیت‌های تجاری نیز فشار مضاعفی به تولید وارد کرده‌اند، دوباره همان چرخه تکرار می‌شود؛ افزایش نرخ ارز، رشد هزینه تولید، کاهش عرضه و جهش قیمت خودرو.

شاید به همین دلیل است که بازار دیگر به وعده «ارزان شدن خودرو» واکنش جدی نشان نمی‌دهد. زیرا مسئله فقط دلار، مافیا یا تحریم نیست؛ مشکل اصلی، ساختاری است که سال‌ها با سیاست‌های نادرست، صنعت خودرو را به وابستگی و ناکارآمدی عادت داده است.