پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پیش‌بینی یک پاییز نفس‌گیر برای رانندگان، ترافیک، کمبود بنزین و آلودگی هوا

هر سال با آغاز مهرماه، خیابان‌های شهرهای بزرگ شلوغ‌تر می‌شوند؛ میلیون‌ها دانش‌آموز و دانشجو به شبکه حمل‌ونقل اضافه می‌شوند و زمان سفرهای شهری افزایش پیدا می‌کند. امسال اما برخی کارشناسان معتقدند این افزایش تردد می‌تواند همزمان با کمبود سوخت و تشدید آلودگی هوا، شرایط متفاوتی را رقم بزند؛ وضعیتی که شاید مدیریت ترافیک را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پاییز تبدیل کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، یکی از دغدغه‌های همیشگی شهرهای بزرگ، بازگشت ترافیک سنگین به معابر است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده با بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها، حجم سفرهای روزانه به شکل محسوسی افزایش پیدا می‌کند؛ موضوعی که علاوه بر اتلاف وقت شهروندان، مصرف سوخت و میزان آلاینده‌های ناشی از تردد خودروها را نیز بالا می‌برد. امسال اما برخی کارشناسان معتقدند این چرخه ممکن است ابعاد گسترده‌تری پیدا کند.

آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، هشدار داده است که از نیمه دوم سال احتمال محدود شدن تأمین گاز صنایع و حتی نیروگاه‌ها وجود دارد و در نتیجه، بخشی از نیروگاه‌ها ناچار خواهند شد از سوخت مایع، به‌ویژه مازوت، استفاده کنند؛ سوختی که سهم قابل توجهی در افزایش آلودگی هوا دارد.

ترافیک؛ حلقه فراموش‌شده بحران انرژی

اگرچه بخش عمده بحث‌های مربوط به ناترازی انرژی بر کمبود گاز و برق متمرکز است، اما حمل‌ونقل شهری نیز یکی از حلقه‌های مهم این زنجیره به شمار می‌رود. افزایش تردد خودروها در مهرماه به معنای افزایش مصرف بنزین، طولانی‌تر شدن زمان سفرها و افزایش مدت زمان درجا کار کردن خودروهاست؛ شرایطی که هم مصرف سوخت را بالا می‌برد و هم میزان انتشار آلاینده‌ها را افزایش می‌دهد.

در کلان‌شهرهایی مانند تهران، که بخش قابل توجهی از آلودگی هوا به منابع متحرک نسبت داده می‌شود، هر دقیقه توقف خودروها در ترافیک به معنای مصرف بیشتر سوخت و تولید آلاینده‌های بیشتر است.

تکرار چرخه‌ای که هر سال اتفاق می‌افتد

سال‌های گذشته نیز نشان داده با آغاز فصل سرما، افزایش ترافیک، پدیده وارونگی هوا و رشد مصرف سوخت معمولاً به صورت همزمان رخ می‌دهند. در چنین شرایطی، اگر نیروگاه‌ها نیز به استفاده از سوخت‌های مایع روی بیاورند، احتمال افزایش تعداد روزهای ناسالم هوا بیشتر خواهد شد؛ اتفاقی که در نهایت می‌تواند دوباره به تعطیلی مدارس و محدودیت‌های ترافیکی منجر شود.

رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی معتقد است دولت می‌تواند با توسعه آموزش مجازی، بخشی از ترددهای روزانه را کاهش دهد. به گفته او، حذف بخشی از سفرهای مربوط به دانش‌آموزان و دانشجویان، علاوه بر کاهش فشار بر شبکه حمل‌ونقل، مصرف سوخت را نیز کاهش خواهد داد و منابع حاصل از این صرفه‌جویی می‌تواند صرف توسعه زیرساخت‌های آموزش مجازی شود.

البته اجرای چنین پیشنهادی مخالفان و موافقان خود را دارد. بسیاری از کارشناسان آموزشی معتقدند آموزش حضوری، به‌ویژه در مقاطع ابتدایی، جایگزین کاملی ندارد. در مقابل، برخی کارشناسان حوزه حمل‌ونقل بر این باورند که کاهش بخشی از سفرهای روزانه می‌تواند در شرایط بحرانی، به مدیریت بهتر ترافیک و آلودگی هوا کمک کند.

راهکار فقط تعطیلی نیست

کارشناسان حمل‌ونقل معتقدند تجربه سال‌های گذشته نشان داده تعطیلی مدارس پس از افزایش آلودگی هوا، بیشتر یک واکنش مقطعی است تا یک راهکار بلندمدت. به اعتقاد آنها، توسعه حمل‌ونقل عمومی، مدیریت هوشمند ترافیک، شناورسازی ساعات آغاز فعالیت مدارس و ادارات، استفاده از سرویس‌های حمل‌ونقل منظم و نوسازی ناوگان فرسوده، می‌تواند تأثیر پایدارتری بر کاهش ترافیک و مصرف سوخت داشته باشد.

پاییزی متفاوت در راه است؟

هنوز مشخص نیست وضعیت تأمین سوخت و شرایط نیروگاه‌ها در ماه‌های آینده چگونه خواهد بود، اما آنچه مسلم است این است که آغاز سال تحصیلی همواره یکی از عوامل اصلی افزایش تردد در شهرهای بزرگ بوده است. اگر این افزایش تردد با محدودیت‌های انرژی، رشد مصرف بنزین، استفاده بیشتر از سوخت‌های مایع در نیروگاه‌ها و وارونگی هوا همزمان شود، پاییز امسال می‌تواند چالش‌های بیشتری برای مدیریت ترافیک و کیفیت هوای کلان‌شهرها به همراه داشته باشد.

از همین رو، بسیاری از کارشناسان معتقدند تصمیم‌گیری درباره نحوه مدیریت سفرهای شهری باید پیش از آغاز مهرماه انجام شود؛ چرا که پس از شکل‌گیری ترافیک و افزایش آلودگی، گزینه‌های پیش روی مدیران شهری معمولاً به راهکارهای موقتی و پرهزینه محدود خواهد شد.